Realnym zagrożeniem dla demokracji i zmiany systemu na bardziej sprawiedliwy jest radykalna prawica – czasem anarchizująca, a na pewno odrzucająca nie tylko ład kapitalistyczny, ale i aktywną rolę państwa. Taki prawicowy anarchizm rozlewa się po internecie. Nic dziwnego że ugrupowania apolityczne, przynajmniej w Europie, niechętnie przyznają się do ideowego powinowactwa. W Polsce również.
Daniel Bell był wnikliwym obserwatorem, ale trochę marzycielem. Raczej nie znał dzieł Marksa, a na pewno nie czytał ich ze zrozumieniem. Jego książka wieszczyła koniec ideologii autorytarnych, takich jak faszyzm czy stalinizm, utożsamiany przez Bella z komunizmem. Działo się to wtedy, gdy teorie konwergencji były modne i zawierały postulaty upodabniania się do siebie reżimów politycznych i gospodarczych. I mogło się tak wydać, że przynajmniej zachodni świat zmierzał do jakiegoś kompromisu, którego efektem w pewnej mierze była również Unia Europejska, czyli jej poprzedniczka, EWG.
Wszystkie nadzieje na konwergencje i powszechny dobrobyt przeminęły z wiatrem, czyli Reaganomiką i europejskim Thatcheryzmem. Europejscy polityczni obrońcy ludu przesuwali się do centrum aż weszli na Trzecią Drogę, na której nie bronili już ludu, tylko przed ludem. Starzy wyborcy partii socjalistycznych przestali głosować, a nowi wybierali już inaczej – ekologów, i różnej maści radykałów, krzyczących że walczą z systemem. Teraz ci najgłośniej krzyczący dochodzą do władzy i wtedy okazuje się, że walczyli tylko o samą władzę, jak np. we Włoszech. Podobnie jak Trump i jego kamaryla. Radykalna fala dotarła do Niemiec, a w przyszłym roku zaleje Francję. I pewnie też Polskę.
Jak niektórzy wiedzą, podział na prawicę, lewicę i centrum zawdzięczamy rozkładowi ugrupowań we francuskiej Legislatywie rewolucyjnej. Pierwotnie podział dotyczył Góry (Jakobinów), Centrum i Dołu, czyli Rojalistów. Góra przekształciła się w lewicę, Dół w prawicę, a Centrum w Bagno – a przynajmniej tak je określił Robespierre. Dziś Bagno przesunęło się bardzo na prawo, a znaczna część tego co było Lewicą oczywiście przesuwa się do Centrum. Ale dziwnym trafem centrum skurczyło się bardzo, a na politycznych scenach rozpycha się Prawica, poszerzając scenę o przestrzeń za ścianą. A może i za kolejną. Dzieje się tak między innymi dlatego, że jedni nie chcą, a inni nie potrafią rozmawiać o realnych problemach, nawet jeśli je dostrzegają. Racjonalna debata pozwoliłaby na artykulację interesów, dostrzeżenie sprzeczności i mogłaby umożliwić zawarcie kompromisów. Zamiast tego mamy rozwiązania negocjowane przez grupy lobbingowe z przedstawicielami władzy. Nawet jeśli ci przedstawiciele zmienią się na innych, to negocjacje nadal trwają i ich efekty są podobne.
Ideologie nie zaniknęły, tylko zgodnie z przewidywaniami Marksa, te dominujące usuwają lub delegalizują wszystkie inne. Nadbudowa systemowa powinna być spójna przynajmniej na tyle, na ile spójna jest ich baza. Jednak dzisiejszy system ekonomiczno polityczny rozrywany jest poprzez sprzeczności, które sam stworzył. Jednocześnie większość elit ignoruje te sprzeczności, bo poważne ich potraktowanie zagrażałoby ich wpływom i władzy. Nie bez powodu Trump próbuje zakazywać poglądów radykalnie go krytykujących i straszy Antifą. Ta zaś, to nawet nie papierowy tygrys, a raczej internetowy ryś.
Realnym zagrożeniem dla demokracji i zmiany systemu na bardziej sprawiedliwy jest radykalna prawica – czasem anarchizująca, a na pewno odrzucająca nie tylko ład kapitalistyczny, ale i aktywną rolę państwa. Taki prawicowy anarchizm rozlewa się po internecie. Nic dziwnego że ugrupowania apolityczne, przynajmniej w Europie, niechętnie przyznają się do ideowego powinowactwa. W Polsce również. Choć z jednej strony fetują Pinocheta i Janusza Walusia, to jednak samotny morderca strzelający na chybił trafił na krakowskim Rynku jest nie do przełknięcia. Przynajmniej na razie. Nie tylko dlatego, że wydawał się inspirować Breivikiem. Oczywiście trudno przychodzi go bronić. O wiele łatwiej się od niego dystansować i o wszystko obwiniać politycznych przeciwników. Podanie przez ministra Kierwińskiego informacji o ideowych związkach zamachowca ze skrajna prawicą doprowadziło niektórych do szału. To nie dziwi. Nikt nie chciałby być łączony z wielokrotnym zabójcą i mordercą własnej rodziny.
Oczywiście nie wszyscy zwolennicy skrajnej prawicy zabiją, a przynajmniej nie od razu. Tak się ostatnio składa, że sprawcami politycznych zabójstw są prawicowi ekstremiści. W Niemczech zabito Waltera Lubcke, a w Wielkiej Brytanii Jo Cox. W tej sytuacji fetowanie przybycia do Polski zwolnionego z więzienia w RPA Janusza Walusia jest więcej niż niesmaczne.
Również na aristoskr.wordpress.com
Felieton jest wyrazem opinii autora. Nie prezentuje stanowiska ZR Małopolskie.