Biologicznie wszyscy jeste\u015bmy rasistami. Nie ma sensu tego ukrywa\u0107. L\u0119k przed obcym jest wdrukowany w nasz\u0105 natur\u0119. Ale pono\u0107 odwaga to nie brak l\u0119ku, lecz umiej\u0119tno\u015b\u0107 jego pokonania.<\/p>\n
Nasz skomplikowany m\u00f3zg i wsp\u00f3\u0142pracuj\u0105ce z nim cia\u0142o nie powsta\u0142y wczoraj, lecz s\u0105 wynikiem wielu wiek\u00f3w ewolucji. Pierwsze cz\u0142owiekowate pojawi\u0142y si\u0119 na Ziemi oko\u0142o 14 mln lat temu i czy tego chcemy, czy nie, dziedziczymy po nich, a tak\u017ce po wszystkich kolejnych pokoleniach, kolejnych gatunkach, kt\u00f3re wykszta\u0142ci\u0142y si\u0119 na ich podstawie. W\u015br\u00f3d wielu cech, jakie odziedziczyli\u015bmy, jest r\u00f3wnie\u017c strach przed obcym. Ma to swoje g\u0142\u0119bokie uzasadnienie. Dla naszych \u017cyj\u0105cych w ma\u0142ych grupach przodk\u00f3w obcy by\u0142 zagro\u017ceniem: nie by\u0142 zwi\u0105zany z grup\u0105 i nie zna\u0142 funkcjonuj\u0105cych w niej zasad wsp\u00f3\u0142istnienia, nie mo\u017cna wi\u0119c by\u0142o oceni\u0107, czy nie naruszy jej fundament\u00f3w . M\u00f3g\u0142 przecie\u017c odebra\u0107 po\u017cywienie, zamordowa\u0107 m\u0142ode, porwa\u0107 samice. Identyfikacja z w\u0142asn\u0105 grup\u0105, szczeg\u00f3lnie w opozycji do innej grupy, by\u0142a czym\u015b, co naszym przodkom pozwala\u0142o przetrwa\u0107.<\/p>\n
Widok osoby o innym kolorze sk\u00f3ry, o statusie skrajnie odbiegaj\u0105cym od naszego lub cechach, kt\u00f3re uznajemy za gro\u017ane, aktywuje zlokalizowane g\u0142\u0119boko w m\u00f3zgu cia\u0142o migda\u0142owate b\u0119d\u0105ce cz\u0119\u015bci\u0105 uk\u0142adu limbicznego, kt\u00f3ry odpowiada m.in. za nasze emocje. Emocje s\u0105 znacznie bardziej pierwotne ni\u017c rozwa\u017cania logiczne. L\u0119k jest tak silny, gdy\u017c jest ca\u0142kowicie pierwotny, jest instynktowny. Je\u017celi jednak uwa\u017camy to za usprawiedliwienie, to pami\u0119tajmy, \u017ce pierwotne jest r\u00f3wnie\u017c mordowanie dzieci nieposiadaj\u0105cych naszego genomu czy pozostawianie bez opieki i pomocy najstarszych, schorowanych osobnik\u00f3w. A tego przecie\u017c nie zaakceptowaliby\u015bmy, prawda?<\/p>\n
Chocia\u017c l\u0119k przed obcym jest uwarunkowany ewolucyjnie, nasz genom pokazuje, \u017ce jeste\u015bmy tym, kim jeste\u015bmy, z powodu mieszania si\u0119 ras. Do tej pory skutecznie nie podwa\u017cono hipotezy, \u017ce kolebk\u0105 \u017cycia cz\u0142owieka jest Afryka. Musimy wi\u0119c powiedzie\u0107 sobie otwarcie, \u017ce ka\u017cdy z nas pierwotnie by\u0142 czarnosk\u00f3ry. To migracje na tereny o innym k\u0105cie padania promieni s\u0142onecznych wywo\u0142a\u0142y zmniejszenie ilo\u015bci melaniny w sk\u00f3rze, co umo\u017cliwi\u0142o odpowiedni\u0105 absorpcj\u0119 promieniowania s\u0142onecznego niezb\u0119dnego do produkcji witaminy D. I tylko tyle. Nasz kolor sk\u00f3ry zwi\u0105zany jest jedynie z tym faktem. Naprawd\u0119 nie ma si\u0119 czym chwali\u0107. Co wi\u0119cej, testy DNA dowodz\u0105, \u017ce praktycznie ka\u017cdy cz\u0142owiek na Ziemi ma w sobie geny innej rasy. Miliony lat ewolucji, migracje, wojny, najazdy i wszelkie inne mniej lub bardziej spektakularne ruchy grup czy jednostek spowodowa\u0142y, \u017ce w naszych \u017cy\u0142ach p\u0142ynie bardzo wymieszana krew. Genom wsp\u00f3\u0142czesnej Europy, w tym r\u00f3wnie\u017c Polak\u00f3w, w znacznym stopniu ustali\u0142a wielka migracja azjatyckich lud\u00f3w pasterskich, kt\u00f3ra mia\u0142a miejsce oko\u0142o pi\u0119ciu tysi\u0119cy lat temu. Wystarczy doda\u0107 do tego podboje Wiking\u00f3w, niemal tysi\u0105c lat bliskich relacji z ludami semickimi, najazdy tureckie i germa\u0144skie, by zrozumie\u0107, \u017ce nie ma czego\u015b takiego jak genetycznie czysta rasa. I bardzo dobrze: jak pokazuj\u0105 niemal wszystkie badania, jeste\u015bmy tym zdrowsi, im bardziej odmienne zestawy genetyczne leg\u0142y u podstaw naszego pojawienia si\u0119 na \u015bwiecie.<\/p>\n
Jakby tego by\u0142o ma\u0142o, jeste\u015bmy r\u00f3wnie\u017c wynikiem mieszania si\u0119 gatunk\u00f3w, bo dowiedziono, \u017ce homo sapiens wsp\u00f3\u0142\u017cy\u0142 z neandertalczykami i w naszym DNA regularnie pojawiaj\u0105 si\u0119 ich geny. Ba, Frans de Waal, autor tak klasycznych pozycji jak Ma\u0142pa w ka\u017cdym z nas czy Bonobo i ateista, opowiada\u0142 kiedy\u015b, \u017ce w jednym z rosyjskich instytut\u00f3w ds. bada\u0144 antropologicznych natkn\u0105\u0142 si\u0119 na \u015bwietnie odtworzon\u0105 (na podstawie znalezionej czaszki) g\u0142ow\u0119 cz\u0142owieka neandertalskiego. Zapyta\u0142 badaczy, dlaczego nie chc\u0105 pokaza\u0107 swego dzie\u0142a publicznie, przecie\u017c to wa\u017cny krok w dyskusji nad pochodzeniem cz\u0142owieka. Odparli, \u017ce nie mog\u0105 tego uczyni\u0107, gdy\u017c odtworzona twarz zanadto przypomina rysy jednego z prominentnych rosyjskich polityk\u00f3w\u2026<\/p>\n
No dobrze, ale jak to wszystko pogodzi\u0107? Jak okie\u0142zna\u0107 l\u0119k przed obcym? Zabrzmi to jak frazes: obcego trzeba pozna\u0107. Jak wskazuj\u0105 dziesi\u0105tki bada\u0144 psychologicznych, ciep\u0142a, przyjacielska relacja z jednym z cz\u0142onk\u00f3w obcej spo\u0142eczno\u015bci powoduje, \u017ce o ca\u0142ej grupie my\u015bli si\u0119 lepiej. Dowiod\u0142y tego ju\u017c prace Freda Tredwella Smitha z 1943 roku. Smith zaaran\u017cowa\u0142 weekendowe spotkania bia\u0142ych student\u00f3w presti\u017cowego Uniwersytetu Columbia z przyw\u00f3dcami czarnej spo\u0142eczno\u015bci Harlemu i odkry\u0142, \u017ce ju\u017c po kilku spotkaniach studenci bardziej otwarcie i zdecydowanie pozytywniej wypowiadaj\u0105 si\u0119 o ca\u0142ej spo\u0142eczno\u015bci. Zmiany nie zanotowano u student\u00f3w, kt\u00f3rzy nie odbywali takich spotka\u0144.<\/p>\n
Sk\u0105d ta zmiana? Po pierwsze, kiedy m\u00f3wimy o grupie, nieco j\u0105 dehumanizujemy, co nie jest ju\u017c tak \u0142atwe przy zetkni\u0119ciu si\u0119 z jednostk\u0105. Poza tym, maj\u0105c do czynienia z jednostkami, jeste\u015bmy sk\u0142onni szuka\u0107 podobie\u0144stw, podczas gdy mi\u0119dzy grupami szukamy przede wszystkim r\u00f3\u017cnic. A tak naprawd\u0119 wystarczy chwila, by si\u0119 przekona\u0107, \u017ce wi\u0119cej nas \u0142\u0105czy, ni\u017c dzieli.<\/p>\n
Ewelina Zambrzycka-Ko\u015bcielnicka<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Biologicznie wszyscy jeste\u015bmy rasistami. Nie ma sensu tego ukrywa\u0107. L\u0119k przed obcym jest wdrukowany w nasz\u0105 natur\u0119. Ale pono\u0107 odwaga […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_EventAllDay":false,"_EventTimezone":"","_EventStartDate":"","_EventEndDate":"","_EventStartDateUTC":"","_EventEndDateUTC":"","_EventShowMap":false,"_EventShowMapLink":false,"_EventURL":"","_EventCost":"","_EventCostDescription":"","_EventCurrencySymbol":"","_EventCurrencyCode":"","_EventCurrencyPosition":"","_EventDateTimeSeparator":"","_EventTimeRangeSeparator":"","_EventOrganizerID":[],"_EventVenueID":[],"_OrganizerEmail":"","_OrganizerPhone":"","_OrganizerWebsite":"","_VenueAddress":"","_VenueCity":"","_VenueCountry":"","_VenueProvince":"","_VenueState":"","_VenueZip":"","_VenuePhone":"","_VenueURL":"","_VenueStateProvince":"","_VenueLat":"","_VenueLng":"","_VenueShowMap":false,"_VenueShowMapLink":false,"footnotes":""},"categories":[344],"tags":[],"class_list":["post-7756","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-artykuly-nasze","artykuly-nasze"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/kodmalopolska.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/7756","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/kodmalopolska.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/kodmalopolska.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kodmalopolska.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kodmalopolska.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=7756"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/kodmalopolska.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/7756\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/kodmalopolska.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=7756"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/kodmalopolska.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=7756"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/kodmalopolska.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=7756"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}