Daniel Bell by\u0142 wnikliwym obserwatorem, ale troch\u0119 marzycielem. Raczej nie zna\u0142 dzie\u0142 Marksa, a\u00a0na pewno nie czyta\u0142 ich ze zrozumieniem. Jego ksi\u0105\u017cka wieszczy\u0142a koniec ideologii autorytarnych, takich jak faszyzm czy stalinizm, uto\u017csamiany przez Bella z\u00a0komunizmem. Dzia\u0142o si\u0119 to wtedy, gdy teorie konwergencji by\u0142y modne i\u00a0zawiera\u0142y postulaty upodabniania si\u0119 do siebie re\u017cim\u00f3w politycznych i\u00a0gospodarczych. I\u00a0mog\u0142o si\u0119 tak wyda\u0107, \u017ce przynajmniej zachodni \u015bwiat zmierza\u0142 do jakiego\u015b kompromisu, kt\u00f3rego efektem w\u00a0pewnej mierze by\u0142a r\u00f3wnie\u017c Unia Europejska, czyli jej poprzedniczka, EWG.<\/p>\n
Wszystkie nadzieje na konwergencje i\u00a0powszechny dobrobyt przemin\u0119\u0142y z\u00a0wiatrem, czyli Reaganomik\u0105 i\u00a0europejskim Thatcheryzmem. Europejscy polityczni obro\u0144cy ludu przesuwali si\u0119 do centrum a\u017c weszli na Trzeci\u0105 Drog\u0119<\/i>, na kt\u00f3rej nie bronili ju\u017c ludu, tylko przed ludem. Starzy wyborcy partii socjalistycznych przestali g\u0142osowa\u0107, a\u00a0nowi wybierali ju\u017c inaczej \u2013 ekolog\u00f3w, i\u00a0r\u00f3\u017cnej ma\u015bci radyka\u0142\u00f3w, krzycz\u0105cych \u017ce walcz\u0105 z\u00a0systemem. Teraz ci najg\u0142o\u015bniej krzycz\u0105cy dochodz\u0105 do w\u0142adzy i\u00a0wtedy okazuje si\u0119, \u017ce walczyli tylko o\u00a0sam\u0105 w\u0142adz\u0119, jak np. we W\u0142oszech. Podobnie jak Trump i\u00a0jego kamaryla. Radykalna fala dotar\u0142a do Niemiec, a\u00a0w\u00a0przysz\u0142ym roku zaleje Francj\u0119. I\u00a0pewnie te\u017c Polsk\u0119.<\/p>\n
Jak niekt\u00f3rzy wiedz\u0105, podzia\u0142 na prawic\u0119, lewic\u0119 i\u00a0centrum zawdzi\u0119czamy rozk\u0142adowi ugrupowa\u0144 we francuskiej Legislatywie rewolucyjnej. Pierwotnie podzia\u0142 dotyczy\u0142 G\u00f3ry (Jakobin\u00f3w), Centrum i\u00a0Do\u0142u, czyli Rojalist\u00f3w. G\u00f3ra przekszta\u0142ci\u0142a si\u0119 w\u00a0lewic\u0119, D\u00f3\u0142 w\u00a0prawic\u0119, a\u00a0Centrum w\u00a0Bagno \u2013 a\u00a0przynajmniej tak je okre\u015bli\u0142 Robespierre. Dzi\u015b Bagno przesun\u0119\u0142o si\u0119 bardzo na prawo, a\u00a0znaczna cz\u0119\u015b\u0107 tego co by\u0142o Lewic\u0105 oczywi\u015bcie przesuwa si\u0119 do Centrum. Ale dziwnym trafem centrum skurczy\u0142o si\u0119 bardzo, a\u00a0na politycznych scenach rozpycha si\u0119 Prawica, poszerzaj\u0105c scen\u0119 o\u00a0przestrze\u0144 za \u015bcian\u0105. A\u00a0mo\u017ce i\u00a0za kolejn\u0105. Dzieje si\u0119 tak mi\u0119dzy innymi dlatego, \u017ce jedni nie chc\u0105, a\u00a0inni nie potrafi\u0105 rozmawia\u0107 o\u00a0realnych problemach, nawet je\u015bli je dostrzegaj\u0105. Racjonalna debata pozwoli\u0142aby na artykulacj\u0119 interes\u00f3w, dostrze\u017cenie sprzeczno\u015bci i\u00a0mog\u0142aby umo\u017cliwi\u0107 zawarcie kompromis\u00f3w. Zamiast tego mamy rozwi\u0105zania negocjowane przez grupy lobbingowe z\u00a0przedstawicielami w\u0142adzy. Nawet je\u015bli ci przedstawiciele zmieni\u0105 si\u0119 na innych, to negocjacje nadal trwaj\u0105 i\u00a0ich efekty s\u0105 podobne.<\/p>\n
Ideologie nie zanikn\u0119\u0142y, tylko zgodnie z\u00a0przewidywaniami Marksa, te dominuj\u0105ce usuwaj\u0105 lub delegalizuj\u0105 wszystkie inne. Nadbudowa systemowa powinna by\u0107 sp\u00f3jna przynajmniej na tyle, na ile sp\u00f3jna jest ich baza. Jednak dzisiejszy system ekonomiczno polityczny rozrywany jest poprzez sprzeczno\u015bci, kt\u00f3re sam stworzy\u0142. Jednocze\u015bnie wi\u0119kszo\u015b\u0107 elit ignoruje te sprzeczno\u015bci, bo powa\u017cne ich potraktowanie zagra\u017ca\u0142oby ich wp\u0142ywom i\u00a0w\u0142adzy. Nie bez powodu Trump pr\u00f3buje zakazywa\u0107 pogl\u0105d\u00f3w radykalnie go krytykuj\u0105cych i\u00a0straszy Antif\u0105. Ta za\u015b, to nawet nie papierowy tygrys, a\u00a0raczej internetowy ry\u015b.<\/p>\n
Realnym zagro\u017ceniem dla demokracji i\u00a0zmiany systemu na bardziej sprawiedliwy jest radykalna prawica \u2013 czasem anarchizuj\u0105ca, a\u00a0na pewno odrzucaj\u0105ca nie tylko \u0142ad kapitalistyczny, ale i\u00a0aktywn\u0105 rol\u0119 pa\u0144stwa. Taki prawicowy anarchizm rozlewa si\u0119 po internecie. Nic dziwnego \u017ce ugrupowania apolityczne, przynajmniej w\u00a0Europie, niech\u0119tnie przyznaj\u0105 si\u0119 do ideowego powinowactwa. W\u00a0Polsce r\u00f3wnie\u017c. Cho\u0107 z\u00a0jednej strony fetuj\u0105 Pinocheta i\u00a0Janusza Walusia, to jednak samotny morderca strzelaj\u0105cy na chybi\u0142 trafi\u0142 na krakowskim Rynku jest nie do prze\u0142kni\u0119cia. Przynajmniej na razie. Nie tylko dlatego, \u017ce wydawa\u0142 si\u0119 inspirowa\u0107 Breivikiem. Oczywi\u015bcie trudno przychodzi go broni\u0107. O\u00a0wiele \u0142atwiej si\u0119 od niego dystansowa\u0107 i\u00a0o\u00a0wszystko obwinia\u0107 politycznych przeciwnik\u00f3w. Podanie przez ministra Kierwi\u0144skiego informacji o\u00a0ideowych zwi\u0105zkach zamachowca ze skrajna prawic\u0105 doprowadzi\u0142o niekt\u00f3rych do sza\u0142u. To nie dziwi. Nikt nie chcia\u0142by by\u0107 \u0142\u0105czony z\u00a0wielokrotnym zab\u00f3jc\u0105 i\u00a0morderc\u0105 w\u0142asnej rodziny.<\/p>\n
Oczywi\u015bcie nie wszyscy zwolennicy skrajnej prawicy zabij\u0105, a\u00a0przynajmniej nie od razu. Tak si\u0119 ostatnio sk\u0142ada, \u017ce sprawcami politycznych zab\u00f3jstw s\u0105 prawicowi ekstremi\u015bci. W\u00a0Niemczech zabito Waltera Lubcke, a w\u00a0Wielkiej Brytanii Jo Cox. W\u00a0tej sytuacji fetowanie przybycia do Polski zwolnionego z\u00a0wi\u0119zienia w\u00a0RPA Janusza Walusia jest wi\u0119cej ni\u017c niesmaczne.<\/p>\n