Pytanie powinno brzmie\u0107: czego potrzebuj\u0105 mieszka\u0144cy Krakowa? Czego wydaj\u0105 si\u0119 nie potrzebowa\u0107, wydaje si\u0119 pokazywa\u0107 sonda\u017c, w\u00a0kt\u00f3rym pytano o\u00a0powody odwo\u0142ania prezydenta Miszalskiego.<\/p>\n
Najwi\u0119ksza grupa pytanych (40%) odpowiedzia\u0142a, \u017ce prezydent Miszalski zosta\u0142 odwo\u0142any z\u00a0powodu podwy\u017cki cen bilet\u00f3w \u2013 tych jednorazowych, bo okresowe (dla mieszka\u0144ca) Krak\u00f3w ma niemal najta\u0144sze w\u00a0Polsce. Drugim powodem odwo\u0142ania mia\u0142oby by\u0107 zad\u0142u\u017cenie miasta. Kolejnym \u2013 og\u00f3lne niezadowolenie z\u00a0kierunku rozwoju Krakowa. Niemal tyle samo respondent\u00f3w wskaza\u0142o na nepotyzm w\u00a0miejskich sp\u00f3\u0142kach, czyli, jak mniemam, tzw. kolesiostwo. Znacznie mniej pytanych, bo ju\u017c tylko 25%, wskaza\u0142o wprowadzenie Strefy Czystego Transportu. Dwa mniej istotne powody to niezadowolenie z\u00a0rz\u0105d\u00f3w Tuska (12%) oraz brak sympatii do Miszalskiego (9%).<\/p>\n
Kwestia cen bilet\u00f3w jest bardzo nag\u0142o\u015bniona, szczeg\u00f3lnie za\u015b podnoszono likwidacj\u0119 biletu 20-minutowego, kt\u00f3ry zgodnie z\u00a0rozk\u0142adem pozwala\u0142 na przejechanie 8\u201310 przystank\u00f3w. W\u00a0sumie wystarcza\u0142o to na dojazd do centrum miasta z\u00a0niemal wszystkich wi\u0119kszych osiedli poza cz\u0119\u015bci\u0105 Nowej Huty (na pewno poza Wzg\u00f3rzami Krzes\u0142awickimi , Mistrzejowicami i\u00a0Pleszowem), Czerwonymi Makami czy Nowym Bie\u017canowem. Nie wystarcza\u0142o to raczej na przejazdy do pracy, tyle \u017ce ci, kt\u00f3rzy doje\u017cd\u017caj\u0105 komunikacj\u0105 publiczn\u0105, maj\u0105 bilety okresowe.<\/p>\n
I w\u0142a\u015bnie dla takich os\u00f3b jest komunikacja publiczna. Dla wi\u0119kszo\u015bci z\u00a0nich nie mniej wa\u017cne od ceny przejazdu, a\u00a0mo\u017ce i\u00a0wa\u017cniejsze, s\u0105 cz\u0119stotliwo\u015b\u0107 kursowania, siatka po\u0142\u0105cze\u0144, brak zak\u0142\u00f3ce\u0144 i\u00a0komfort podr\u00f3\u017cy, te za\u015b zale\u017c\u0105 od jako\u015bci taboru, stanu nawierzchni i\u00a0torowisk oraz organizacji ruchu drogowego uwzgl\u0119dniaj\u0105cej preferencje dla komunikacji publicznej.<\/p>\n
Zad\u0142u\u017cenie miasta to powa\u017cny problem, kt\u00f3ry powsta\u0142 g\u0142\u00f3wnie z\u00a0dw\u00f3ch powod\u00f3w. Pierwszym by\u0142 szeroki program inwestycyjny, wspierany przez fundusze europejskie, do kt\u00f3rego jednak nale\u017ca\u0142o zapewni\u0107 wk\u0142ad w\u0142asny \u015brednio od 30 do 50% warto\u015bci inwestycji. Op\u0142aca\u0142o si\u0119? Oczywi\u015bcie, jednak wk\u0142ad w\u0142asny finansowany by\u0142 g\u0142\u00f3wnie d\u0142ugiem. Drugi pow\u00f3d to systematyczna centralizacja przychod\u00f3w publicznych przy jednoczesnym spychaniu obci\u0105\u017ce\u0144 na samorz\u0105dy. Ten proces trwa\u0142 przez lata, a\u00a0nasili\u0142 si\u0119 poprzez PiS\u2011owski Polski \u0141ad i\u00a0pandemi\u0119.<\/p>\n
Samorz\u0105dy maj\u0105 w\u00a0Polsce niewielki wp\u0142yw na swoje przychody i\u00a0s\u0105 uzale\u017cnione albo od bezpo\u015brednich transfer\u00f3w rz\u0105dowych, albo od decyzji podejmowanych przez w\u0142adze centralne. S\u0142ynna op\u0142ata turystyczna postulowana by\u0142a przez samorz\u0105dy (g\u0142\u00f3wnie Zwi\u0105zek Miast Polskich) od pi\u0119tnastu lat. Teraz gdy pojawiaj\u0105 si\u0119 szanse na jej wprowadzenie, wszyscy wypinaj\u0105 piersi do \u201eorder\u00f3w\u201d \u2013 przynajmniej do czasu, gdy si\u0119 oka\u017ce, \u017ce ustalone stawki nie starcz\u0105 na otarcie \u0142ez kotom, nawet tym chudym. Chyba \u017ce b\u0119dziemy si\u0119 chwali\u0107 w\u00a0Europie op\u0142at\u0105 tak nisk\u0105, \u017ce wi\u0119kszo\u015b\u0107 turyst\u00f3w jej nie zauwa\u017cy.<\/p>\n
Kwestia Strefy Czystego Transportu, kt\u00f3r\u0105 jako pow\u00f3d odwo\u0142ania Miszalskiego wskaza\u0142o 25% badanych, jest i\u00a0prosta, i\u00a0skomplikowana. Prosta, bo inne badania \u015bwiadcz\u0105, \u017ce ponad 70% ankietowanych Krakowian akceptuje stref\u0119 z\u00a0pewnymi zastrze\u017ceniami. Nikt za to \u2013 by\u0107 mo\u017ce \u0142\u0105cznie z\u00a0autorami tego projektu \u2013 nie rozumie, czemu wewn\u0105trz strefy znalaz\u0142y si\u0119 wszystkie poza jednym parkingi Park& Ride. A\u00a0wystarczy\u0142o wy\u0142\u0105czy\u0107 je ze strefy wraz z\u00a0drogami dojazdowymi.<\/p>\n
\u201eGazeta Wyborcza\u201d podesz\u0142a do sprawy z\u00a0innej strony: spyta\u0142a m\u0142odzie\u017c (nie do ko\u0144ca wiadomo, jak\u0105), czego ona, ta m\u0142odzie\u017c, chcia\u0142aby od nowego w\u0142odarza miasta. Ot\u00f3\u017c m\u0142odzie\u017c uwierzy\u0142a, \u017ce komunikacja publiczna w\u00a0Krakowie jest droga. To by znaczy\u0142o, \u017ce w\u00a0wi\u0119kszo\u015bci z\u00a0niej nie korzysta. Miesi\u0119czny bilet ulgowy na wszystkie linie \u2013 bo zak\u0142adam, \u017ce by\u0142a to m\u0142odzie\u017c ucz\u0105ca si\u0119, a\u00a0przynajmniej zapisana do szk\u00f3\u0142, r\u00f3wnie\u017c wy\u017cszych \u2013 kosztuje 49,50\u00a0z\u0142. To nieco wi\u0119cej ni\u017c dwa piwa w\u00a0krakowskich lokalach, kt\u00f3rych istnienia w\u00a0innym punkcie ta m\u0142odzie\u017c broni. Je\u015bli co\u015b w\u00a0tym r\u00f3wnaniu jest drogie, to raczej piwo ni\u017c bilety komunikacji.<\/p>\n
R\u00f3wnie absurdalne jest domaganie si\u0119 od w\u0142adz miasta rozwi\u0105zania problemu dost\u0119pno\u015bci mieszka\u0144. Po pierwsze, polityka mieszkaniowa jest konstytucyjnie wpisana w\u00a0zakres odpowiedzialno\u015bci w\u0142adz centralnych: rz\u0105du i\u00a0parlamentu. \u017be od dawna nikt si\u0119 tym realnie nie zajmuje? To ju\u017c na pewno nie wina w\u0142adz miasta, co najwy\u017cej pos\u0142\u00f3w i\u00a0senator\u00f3w wybieranych w\u00a0mie\u015bcie i\u00a0okolicach. Po drugie, nawet gdyby za\u0142o\u017cy\u0107, \u017ce miasto ma jakie\u015b mo\u017cliwo\u015bci w\u00a0tej sprawie, to w\u00a0ci\u0105gu dw\u00f3ch lat co najwy\u017cej da si\u0119 przygotowa\u0107 jaki\u015b sp\u00f3jny program dzia\u0142a\u0144. Nic ponadto.<\/p>\n
W podsumowaniu nasuwa si\u0119 og\u00f3lny wniosek, \u017ce wiedza o\u00a0samorz\u0105dzie, jego dzia\u0142aniach i\u00a0kompetencjach jest niemal wiedz\u0105 tajemn\u0105, bardzo trudno przenikaj\u0105c\u0105 do spo\u0142ecze\u0144stwa, r\u00f3wnie\u017c do radnych i\u00a0kandydat\u00f3w na r\u00f3\u017cne funkcje w\u00a0samorz\u0105dzie. Mo\u017ce wi\u0119c w\u00a0ramach edukacji obywatelskiej nale\u017cy m\u0142odzie\u017c uczy\u0107 o\u00a0samorz\u0105dzie, samorz\u0105dno\u015bci i\u00a0kompetencjach gmin, powiat\u00f3w i\u00a0wojew\u00f3dztw? Jak si\u0119 m\u0142odzie\u017c przy\u0142o\u017cy, zrobi notatki, to b\u0119dzie potem wiedzie\u0107, czego i\u00a0od kogo wymaga\u0107. \u017bycie polityk\u00f3w stanie si\u0119 trudniejsze. A\u00a0mo\u017ce reszcie b\u0119dzie nieco \u0142atwiej?<\/p>\n
Wiedza o\u00a0samorz\u0105dzie, jego dzia\u0142aniach i\u00a0kompetencjach jest niemal wiedz\u0105 tajemn\u0105, bardzo trudno przenikaj\u0105c\u0105 do spo\u0142ecze\u0144stwa, r\u00f3wnie\u017c do radnych i\u00a0kandydat\u00f3w na r\u00f3\u017cne funkcje w\u00a0samorz\u0105dzie. Mo\u017ce wi\u0119c w\u00a0ramach edukacji obywatelskiej nale\u017cy m\u0142odzie\u017c uczy\u0107 o\u00a0samorz\u0105dzie, samorz\u0105dno\u015bci i\u00a0kompetencjach gmin, powiat\u00f3w i\u00a0wojew\u00f3dztw? Jak si\u0119 m\u0142odzie\u017c przy\u0142o\u017cy, zrobi notatki, to b\u0119dzie potem wiedzie\u0107, czego i\u00a0od kogo wymaga\u0107. \u017bycie polityk\u00f3w stanie si\u0119 trudniejsze. A\u00a0mo\u017ce reszcie b\u0119dzie nieco \u0142atwiej?<\/p>\n