Poproszono mnie o napisanie \u201eManifestu\u201d dla pewnej organizacji. Postanowi\u0142em podzieli\u0107 si\u0119 wersj\u0105 uog\u00f3lnion\u0105, b\u0119d\u0105c\u0105 nieco chaotyczn\u0105 map\u0105 my\u015bli, za co przepraszam.<\/p>\n
W ramach prywatnie uprawianej filozofii wszystkiego albo opisu ca\u0142o\u015bciowych sposob\u00f3w uczestniczenia istoty inteligentnej w rzeczywisto\u015bci na gruncie\u2026 (poniecham wymieniania skomplikowanych nazw) zabra\u0142em si\u0119 za tworzenie filozofii organizacji i dzia\u0142ania. Na razie nie ma sp\u00f3jnego systemu, ale jest pewien konkretny zakres hase\u0142 temat\u00f3w i cz\u0105stkowych ustale\u0144. Moje spojrzenie na organizacj\u0119 jest bliskie pogl\u0105dom i praktyce takich os\u00f3b jak Andrzej Blikle, Frederic Laloux czy mo\u017ce nawet Dalai-Lama. Problem jest taki, \u017ce ja mam wszystko wywr\u00f3cone w g\u0142owie do g\u00f3ry nogami. Na przyk\u0142ad:<\/p>\n
No wi\u0119c trudno, ale zamawiaj\u0105cy s\u0105 doro\u015bli i sami chcieli.<\/p>\n
Dosy\u0107 znany jest taki cytat z Laloux:<\/p>\n
Uznanie, sukces, bogactwo i poczucie przynale\u017cno\u015bci s\u0105 czym\u015b przyjemnym, ale mog\u0105 sta\u0107 si\u0119 tak\u017ce pu\u0142apkami dla naszego ego. W przeciwie\u0144stwie do wcze\u015bniejszych etap\u00f3w rozwoju porz\u0105dek zostaje odwr\u00f3cony. Nie d\u0105\u017cymy do uznania, sukcesu, bogactwa i przynale\u017cno\u015bci po to, by dobrze \u017cy\u0107. Staramy si\u0119 dobrze prze\u017cy\u0107 w\u0142asne \u017cycie, a uznanie, sukces, bogactwo i mi\u0142o\u015b\u0107 mog\u0105 by\u0107 tego naturalnym nast\u0119pstwem.<\/p><\/blockquote>\n
Czyli:
\nNie: Zbudujmy siln\u0105 organizacj\u0119.
\nAle: Zbudujmy silne spo\u0142ecze\u0144stwo.
\nA dobra organizacja mo\u017ce by\u0107 tego skutkiem.<\/p>\nNie: Wygrajmy wybory.
\nAle: Odbudujmy zdolno\u015b\u0107 spo\u0142ecze\u0144stwa do wsp\u00f3\u0142pracy.
\nA wyniki polityczne b\u0119d\u0105 jednym z efekt\u00f3w.<\/p>\nNie: Zdob\u0105d\u017amy wp\u0142ywy.
\nAle: R\u00f3bmy rzeczy potrzebne.
\nA wp\u0142yw mo\u017ce pojawi\u0107 si\u0119 p\u00f3\u017aniej.<\/p>\nW ten spos\u00f3b mo\u017cna by sformu\u0142owa\u0107 zasad\u0119 antypartyjniactwa:<\/p>\n
Nie d\u0105\u017cymy do si\u0142y organizacji. D\u0105\u017cymy do si\u0142y spo\u0142ecze\u0144stwa. Je\u017celi b\u0119dziemy robi\u0107 to dobrze, organizacja stanie si\u0119 silna jako skutek, a nie jako cel.<\/strong><\/p>\n
lub:<\/p>\n
Nie budujemy organizacji po to, aby by\u0142a silna. Budujemy spo\u0142ecze\u0144stwo zdolne do wsp\u00f3\u0142pracy. Je\u017celi b\u0119dziemy to robi\u0107 dobrze, silna organizacja b\u0119dzie naturalnym skutkiem.<\/strong><\/p>\n
Uwaga! W powy\u017cszych akapitach i poni\u017cej pos\u0142uguj\u0119 si\u0119 zaimkiem \u201emy\u201d. Mam na my\u015bli samego siebie i tych, kt\u00f3rzy podzielaj\u0105 moje pogl\u0105dy. To mo\u017cesz by\u0107 Ty, cho\u0107 niekoniecznie zaraz pobiegniesz, \u017ceby zapisa\u0107 si\u0119 do organizacji. Cz\u0142onkostwo to sprawa techniczna.<\/em><\/p>\n
Postulaty dla organizacji by\u0142yby takie:<\/p>\n
\n
- nie walczymy o stanowiska, tylko o zdolno\u015b\u0107 ludzi do dzia\u0142ania;<\/li>\n
- nie walczymy o liczebno\u015b\u0107 organizacji, tylko o jako\u015b\u0107 relacji mi\u0119dzy lud\u017ami;<\/li>\n
- nie chcemy by\u0107 kolejnym centrum dowodzenia, lecz miejscem, z kt\u00f3rego mog\u0105 wyrasta\u0107 nowe inicjatywy.<\/li>\n<\/ul>\n
Mo\u017cna to uj\u0105\u0107 w tabeli:<\/p>\n
\n\n
\n \nTypowe my\u015blenie<\/th>\n My\u015blenie tworzonej Organizacji<\/th>\n<\/tr>\n<\/thead>\n \n \n silna organizacja \u2192 silne spo\u0142ecze\u0144stwo<\/p>\n<\/td>\n
\n silne spo\u0142ecze\u0144stwo \u2192 silna organizacja<\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n
\n \n wygrane wybory \u2192 lepsze pa\u0144stwo<\/p>\n<\/td>\n
\n lepsze spo\u0142ecze\u0144stwo \u2192 lepsze pa\u0144stwo<\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n
\n \n dobry lider \u2192 dobry ruch<\/p>\n<\/td>\n
\n ludzie uczestnicz\u0105cy w warto\u015bciowej wsp\u00f3\u0142pracy \u2192 pojawiaj\u0105 si\u0119 liderzy<\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n
\n \n sukces organizacji \u2192 dobro wsp\u00f3lne<\/p>\n<\/td>\n
\n zrealizowane dobro wsp\u00f3lne \u2192 sukces organizacji (je\u015bli b\u0119dzie potrzebny)<\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n
To nie jest tylko r\u00f3\u017cnica organizacyjna.
\nTo jest r\u00f3\u017cnica filozoficzna.<\/p>\nOto kilka zasad pierwszych (first principles), z kt\u00f3rych p\u00f3\u017aniej mo\u017ce rozwin\u0105\u0107 si\u0119 g\u0142\u0119bsza filozofia:<\/p>\n
\n
- Celem jest spo\u0142ecze\u0144stwo. Organizacja jest jego ma\u0142ym fragmentem, w kt\u00f3rym staramy si\u0119 urzeczywistnia\u0107 zasady, kt\u00f3re chcieliby\u015bmy widzie\u0107 w ca\u0142ym spo\u0142ecze\u0144stwie.<\/strong><\/li>\n
- Silna organizacja nie jest celem, lecz skutkiem dobrze wykonanej pracy.<\/strong><\/li>\n
- Trwa\u0142a zmiana rodzi si\u0119 z pracy organicznej, a nie z jednorazowych zryw\u00f3w.<\/strong><\/li>\n
- Mniejszo\u015b\u0107 trzeba umie\u0107 us\u0142ysze\u0107, bo nowe idee cz\u0119sto rodz\u0105 si\u0119 poza wi\u0119kszo\u015bci\u0105.<\/strong><\/li>\n
- Nie zwracamy si\u0119 do polityk\u00f3w. Zwracamy si\u0119 do obywateli.<\/strong><\/li>\n<\/ol>\n
My\u015blimy zar\u00f3wno o spo\u0142ecze\u0144stwie, jak i\u00a0o pa\u0144stwie.
\nStara my\u015bl g\u0142osi, \u017ce pa\u0144stwo jest polis w skali makro, a wsp\u00f3lnota jest polis w\u00a0skali mikro<\/strong>.<\/p>\nZatem:
\nNie: Najpierw zdob\u0105d\u017amy w\u0142adz\u0119, a potem zmienimy spo\u0142ecze\u0144stwo.
\nNie: Najpierw zbudujmy wielk\u0105 organizacj\u0119, a potem zmienimy spo\u0142ecze\u0144stwo.
\nAle: Zacznijmy \u017cy\u0107 tak, jak chcieliby\u015bmy, \u017ceby \u017cy\u0142o spo\u0142ecze\u0144stwo. Je\u015bli ten spos\u00f3b oka\u017ce si\u0119 warto\u015bciowy, b\u0119dzie si\u0119 rozprzestrzenia\u0142.<\/p>\nMo\u017cna by powiedzie\u0107, \u017ce to brzmi bardzo \u201eorganicznie\u201d lub pachnie zakonem. Og\u00f3lnie to jest dobra i uniwersalna zasada. Nadaje si\u0119 na przyk\u0142ad do tworzenia wsp\u00f3lnoty narodowej \u2013 jakkolwiek dziko by to nie brzmia\u0142o dla powierzchownej lewicy.<\/p>\n
Cyprian Kamil Norwid napisa\u0142 w li\u015bcie do Konstancji \u0141ubie\u0144skiej (z kwietnia 1862 roku):\u201eJeste\u015bmy \u017cadnym spo\u0142ecze\u0144stwem. Jeste\u015bmy wielkim sztandarem narodowym.\u201d
\nI dalej w tym samym li\u015bcie wyja\u015bnia\u0142 gorzko natur\u0119 Polak\u00f3w, pisz\u0105c:
\n\u201ePolak jest olbrzym, a cz\u0142owiek w Polaku jest karze\u0142! i jeste\u015bmy pod tym wzgl\u0119dem horizontalni i verticalni… […] Organizacja marna, albo \u017cadna… My umiemy tylko bi\u0107 si\u0119, kocha\u0107 i mdle\u0107\u2026 Ale my\u015ble\u0107 o jutrze, organizowa\u0107 si\u0119, tworzy\u0107 trwa\u0142e instytucje \u2013 tego nie potrafimy.\u201d<\/p>\nMy nie przeciwstawiamy spo\u0142ecze\u0144stwa pa\u0144stwu. Przeciwstawiamy spo\u0142ecze\u0144stwo i pa\u0144stwo ich wsp\u00f3lnym przeciwie\u0144stwom: bierno\u015bci, dezorganizacji i kr\u00f3tkowzroczno\u015bci.<\/p>\n
To jest bardzo wa\u017cna r\u00f3\u017cnica. W wielu \u015brodowiskach funkcjonuj\u0105 dwie przeciwstawne narracje:<\/p>\n
\n
- pa\u0144stwo jest najwa\u017cniejsze;<\/li>\n
- spo\u0142ecze\u0144stwo jest najwa\u017cniejsze.<\/li>\n<\/ul>\n
My m\u00f3wimy co\u015b trzeciego:<\/p>\n
Silne pa\u0144stwo nie mo\u017ce istnie\u0107 bez silnego spo\u0142ecze\u0144stwa. I odwrotnie.<\/strong><\/p>\n
Je\u017celi za nasz\u0105 wschodni\u0105 granic\u0105 trwa wojna, to nagle okazuje si\u0119, \u017ce bezpiecze\u0144stwo pa\u0144stwa nie zale\u017cy wy\u0142\u0105cznie od liczby czo\u0142g\u00f3w.<\/p>\n
Zale\u017cy r\u00f3wnie\u017c od:<\/p>\n
\n
- zaufania,<\/li>\n
- zdolno\u015bci do samoorganizacji,<\/li>\n
- odpowiedzialno\u015bci obywateli,<\/li>\n
- odporno\u015bci na dezinformacj\u0119,<\/li>\n
- gotowo\u015bci do wsp\u00f3\u0142pracy.<\/li>\n<\/ul>\n
To wszystko jest\u2026 prac\u0105 organiczn\u0105.<\/p>\n
I teraz Norwid.
\n\u201eJeste\u015bmy wielkim sztandarem narodowym.\u201d
\nSztandar jest potrzebny. Ale sztandar sam niczego nie zbuduje.
\nNorwid nie kpi z\u00a0narodu. On m\u00f3wi:
\n\u2014Mamy wielkie idee.
\n\u2014Nie umiemy tworzy\u0107 trwa\u0142ych struktur.
\nTo jest dok\u0142adnie ten problem, kt\u00f3rym trzeba si\u0119 zaj\u0105\u0107.<\/p>\nCzuj\u0119, \u017ce dochodzimy do pewnych wniosk\u00f3w:
\nPolacy nie potrzebuj\u0105 kolejnej organizacji. Potrzebuj\u0105 spo\u0142ecze\u0144stwa, kt\u00f3re potrafi si\u0119 organizowa\u0107.<\/strong><\/p>\nTo jest ogromna r\u00f3\u017cnica. Bo wtedy Organizacja nie jest odpowiedzi\u0105. Jest pr\u00f3b\u0105. Pr\u00f3b\u0105 pokazania, \u017ce mo\u017cna.<\/p>\n
Norwid napisa\u0142:
\n„My umiemy tylko bi\u0107 si\u0119, kocha\u0107 i mdle\u0107\u2026”<\/strong><\/p>\nBrzmi brutalnie. Ale zobaczmy, jak dobrze to koresponduje z\u00a0tym, co ju\u017c s\u0142yszeli\u015bmy:<\/p>\n
Najgorsza nie jest z\u0142o\u015b\u0107. Najgorsza jest oboj\u0119tno\u015b\u0107.<\/strong><\/p>\n
To znaczy, \u017ce emocje s\u0105 potrzebne. Ale emocje nie wystarcz\u0105. Musz\u0105 prowadzi\u0107 do organizacji. Do instytucji. Do trwa\u0142o\u015bci.<\/p>\n
Na tym polega r\u00f3\u017cnica mi\u0119dzy zrywem a prac\u0105 organiczn\u0105.<\/p>\n
W tym miejscu trzeba powiedzie\u0107, \u017ce w Manife\u015bcie nie da si\u0119 uj\u0105\u0107 wi\u0119kszo\u015bci rzeczy, o kt\u00f3rych nale\u017ca\u0142oby powiedzie\u0107. Ale mam nadziej\u0119, \u017ce wraz z tymi, kt\u00f3rzy dobrn\u0119li ze mn\u0105 do tego momentu, poruszyli\u015bmy zestaw spraw istotnych, daj\u0105cych poj\u0119cie, czym mo\u017ce sta\u0107 si\u0119 Organizacja i jakiego rodzaju odklejeniem pachnie uczestnictwo w niej.<\/p>\n
Na koniec poczy\u0144my jeszcze jedno spostrze\u017cenie: Nasza organizacja nie chce wychowywa\u0107 lub edukowa\u0107 spo\u0142ecze\u0144stwa. Wtedy zgrzeszyliby\u015bmy nie tylko paternalizmem, ale czym\u015b jeszcze gorszym \u2013 pora\u017ck\u0105. Chcemy wsp\u00f3\u0142tworzy\u0107 spo\u0142ecze\u0144stwo. Razem z lud\u017ami, kt\u00f3rzy do niej przyjd\u0105.<\/p>\n
A skoro celem jest spo\u0142ecze\u0144stwo, to oznacza koniec tej rozmowy \u2013 ona nie mo\u017ce by\u0107 prowadzona do spo\u0142ecze\u0144stwa. Musi by\u0107 prowadzona ze spo\u0142ecze\u0144stwem. Dlatego zapraszamy do rozmowy i komentowania w dost\u0119pnych mediach.<\/p>\n
\nFelieton jest wyrazem opinii autora. Nie prezentuje stanowiska ZR.<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Nie d\u0105\u017cymy do si\u0142y organizacji. D\u0105\u017cymy do si\u0142y spo\u0142ecze\u0144stwa. Je\u017celi b\u0119dziemy robi\u0107 to dobrze, organizacja stanie si\u0119 silna jako skutek, a\u00a0nie jako cel.<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":25054,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_EventAllDay":false,"_EventTimezone":"","_EventStartDate":"","_EventEndDate":"","_EventStartDateUTC":"","_EventEndDateUTC":"","_EventShowMap":false,"_EventShowMapLink":false,"_EventURL":"","_EventCost":"","_EventCostDescription":"","_EventCurrencySymbol":"","_EventCurrencyCode":"","_EventCurrencyPosition":"","_EventDateTimeSeparator":"","_EventTimeRangeSeparator":"","_EventOrganizerID":[],"_EventVenueID":[],"_OrganizerEmail":"","_OrganizerPhone":"","_OrganizerWebsite":"","_VenueAddress":"","_VenueCity":"","_VenueCountry":"","_VenueProvince":"","_VenueState":"","_VenueZip":"","_VenuePhone":"","_VenueURL":"","_VenueStateProvince":"","_VenueLat":"","_VenueLng":"","_VenueShowMap":false,"_VenueShowMapLink":false,"footnotes":""},"categories":[596],"tags":[],"class_list":["post-39401","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-felietony","felietony"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/kodmalopolska.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/39401","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/kodmalopolska.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/kodmalopolska.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kodmalopolska.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kodmalopolska.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=39401"}],"version-history":[{"count":6,"href":"https:\/\/kodmalopolska.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/39401\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":39410,"href":"https:\/\/kodmalopolska.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/39401\/revisions\/39410"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kodmalopolska.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/25054"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/kodmalopolska.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=39401"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/kodmalopolska.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=39401"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/kodmalopolska.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=39401"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}