{"id":39304,"date":"2026-07-10T22:09:27","date_gmt":"2026-07-10T20:09:27","guid":{"rendered":"https:\/\/kodmalopolska.pl\/?p=39304"},"modified":"2026-07-10T22:57:17","modified_gmt":"2026-07-10T20:57:17","slug":"w-przededniu-rocznicy-wolynskiej-felieton-fryderyka-zolla-572","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/kodmalopolska.pl\/?p=39304","title":{"rendered":"W przededniu rocznicy wo\u0142y\u0144skiej. Felieton Fryderyka Zolla (572)"},"content":{"rendered":"<h4>Rocznica eskalacji mord\u00f3w, kt\u00f3re mia\u0142y miejsce na Wo\u0142yniu w 1943 roku, budzi tym razem szczeg\u00f3lne obawy. Mi\u0119dzy Polsk\u0105 a Ukrain\u0105 wybuch\u0142 sp\u00f3r o jeden z najbardziej dramatycznych wycink\u00f3w naszej wsp\u00f3lnej historii, a podsycaj\u0105 go politycy ho\u0142duj\u0105cy zasadzie, \u017ce po najbli\u017cszych wygranych wyborach cho\u0107by i potop.<\/h4>\n<p>To, \u017ce do takiego konfliktu kiedy\u015b dojdzie, by\u0142o pewne. Dwa narody kieruj\u0105ce si\u0119 bardziej emocjami ni\u017c rozumem s\u0105 szczeg\u00f3lnie podatne na propagand\u0119 moskiewsk\u0105, a ta bezlito\u015bnie wykorzystuje sytuacj\u0119, gdy emocje zaczynaj\u0105 przes\u0142ania\u0107 podstawowe egzystencjalne interesy. Przeciwko amatorskim harcownikom internetu z Polski i Ukrainy wyst\u0119puj\u0105 przy tym profesjonali\u015bci z propagandowej s\u0142u\u017cby zwyci\u0119stwa Moskwy.<\/p>\n<p>W\u015br\u00f3d tej ca\u0142ej histerii i bohaterskich boj\u00f3w, jakie polscy zwolennicy jednorodnych etnicznie spo\u0142ecze\u0144stw tocz\u0105 z \u201eideologi\u0105 banderyzmu\u201d \u2013 czyli ideologi\u0105, kt\u00f3rej aksjologiczny punkt wyj\u015bcia podzielaj\u0105 \u2013 ucieka nam to, czym rze\u017a wo\u0142y\u0144ska w istocie by\u0142a i co z niej wynika dla kondycji ludzkiej.<\/p>\n<p>Sp\u00f3r ogniskuje si\u0119 obecnie wok\u00f3\u0142 licytacji, kt\u00f3ra strona ponios\u0142a wi\u0119cej ofiar, a jednocze\u015bnie obie strony szukaj\u0105 usprawiedliwie\u0144 dla w\u0142asnych dzia\u0142a\u0144. W ten spos\u00f3b ci\u0105g wydarze\u0144, z kt\u00f3rego mogliby\u015bmy czego\u015b si\u0119 nauczy\u0107 jako ludzie, staje si\u0119 tylko pretekstem do szerzenia nienawi\u015bci, przy czym linia frontu ma by\u0107 wyznaczana przez granice etniczne czy narodowe.<\/p>\n<p>Je\u015bli prowadzimy dialog o Wo\u0142yniu (inna sprawa, czy w\u0142a\u015bciw\u0105 rzecz\u0105 jest prowadzi\u0107 taki dialog z osobami, dla kt\u00f3rych brutalna \u015bmier\u0107 to nie opowie\u015b\u0107 z przesz\u0142o\u015bci, ale przera\u017caj\u0105co aktualne do\u015bwiadczenie ka\u017cdego dnia i ka\u017cdej nocy), by\u0142oby s\u0142usznie, gdyby\u015bmy z tamtych wydarze\u0144, a tak\u017ce z wydarze\u0144 poprzedzaj\u0105cych i nast\u0119pnych, postarali si\u0119 wyci\u0105gn\u0105\u0107 wnioski og\u00f3lnoludzkie. Traktowanie Wo\u0142ynia jako miejsca eskalacji konfliktu polsko-ukrai\u0144skiego redukuje problem tak, \u017ce wymusza nieko\u0144cz\u0105c\u0105 si\u0119 kontynuacj\u0119 sporu. Nigdy te\u017c nie znajdziemy rozwi\u0105zania, bo politycy zawsze b\u0119d\u0105 w tej strasznej historii szuka\u0107 politycznego z\u0142ota \u2013 cho\u0107 mo\u017ce wreszcie Moskale sprawi\u0105, \u017ce zawrzemy pok\u00f3j przy stoliku w syberyjskim \u0142agrze, o ile wcze\u015bniej nie sko\u0144czymy naszej wsp\u00f3lnej drogi w jakim\u015b moskiewskim dole.<\/p>\n<p>Z do\u015bwiadczenia Wo\u0142ynia mo\u017cemy wyci\u0105gn\u0105\u0107 sensowne wnioski na przysz\u0142o\u015b\u0107 tylko pod warunkiem, \u017ce zdob\u0119dziemy si\u0119 na ponadnarodowe uog\u00f3lnienie. Przyczyny zbrodni wo\u0142y\u0144skiej by\u0142y wielorakie. Na pewno zawini\u0142a polityka pa\u0144stwa skierowana przeciwko mniejszo\u015bciom, d\u0105\u017c\u0105ca do zmian sk\u0142adu etnicznego poszczeg\u00f3lnych obszar\u00f3w. Bezpo\u015bredni\u0105 przyczyn\u0105 by\u0142o marzenie o pa\u0144stwie czystym etnicznie. Ludzie tacy jak K\u0142ym Sawur nienawidzili wieloetnicznego tygla narod\u00f3w typowego dla Europy \u015arodkowej. Dla nich wrogiem by\u0142 nie tylko Polak, ale ka\u017cdy, kto tego rodzaju wizji nie podziela\u0142.<\/p>\n<p>Zbyt \u0142atwo okre\u015bla si\u0119 jednoznacznie zar\u00f3wno narodowo\u015b\u0107 sprawc\u00f3w rzezi, jak i ofiar, a przecie\u017c cech\u0105 charakterystyczn\u0105 tych teren\u00f3w by\u0142a wielokulturowo\u015b\u0107. Mieszkali tam Ukrai\u0144cy, Polacy, Niemcy, Czesi, W\u0119grzy, Rosjanie oraz tutejsi, czyli osoby bez wyra\u017anej identyfikacji narodowo\u015bciowej. Ludzie ci nale\u017celi do r\u00f3\u017cnych religii i konfesji, a wynikaj\u0105ce stad konflikty by\u0142y nie mniej silne ni\u017c konflikty \u015bci\u015ble narodowo\u015bciowe. \u017by\u0142a tam ogromna liczba rodzin mieszanych. Kwestia, czy kto\u015b jest Ukrai\u0144cem czy Polakiem, by\u0142a w\u015br\u00f3d tych wszystkich obywateli II Rzeczypospolitej cz\u0119sto umowna. Mychai\u0142o Ko\u0142odzi\u0144ski, skrajny ukrai\u0144ski nacjonalista propaguj\u0105cy ide\u0119 czystek etnicznych (kt\u00f3ry, jako \u017ce zgin\u0105\u0142, broni\u0105c Rusi Karpackiej przed W\u0119grami w 1939 roku, z samym Wo\u0142yniem nie mia\u0142 wiele wsp\u00f3lnego), by\u0142 synem Polaka. Mieszka\u0144cy Zakarpacia o mieszka\u0144cach zachodniej Ukrainy m\u00f3wili \u201ePolacy\u201d, uto\u017csamiaj\u0105c to poj\u0119cie z wieloetniczn\u0105 mieszank\u0105 regionu.<\/p>\n<p>Celem dzia\u0142ania nacjonalist\u00f3w odpowiedzialnych za polityk\u0119 II Rzeczypospolitej, jak i nacjonalist\u00f3w ukrai\u0144skich by\u0142o zniszczenie tej wieloetniczno\u015bci. Rze\u017a wo\u0142y\u0144ska jest og\u00f3lnoludzkim do\u015bwiadczeniem, kt\u00f3re u\u015bwiadamia, co si\u0119 dzieje, gdy politycy zamarz\u0105 sobie o zast\u0105pieniu spo\u0142ecze\u0144stwa wielonarodowego i wielokulturowego konstruktem czysto\u015bci etnicznej. To historia o tym, jak \u0142atwo jest, realizuj\u0105c polityczne cele motywowane nacjonalistyczn\u0105 utopi\u0105, wzbudzi\u0107 nienawi\u015b\u0107 i sk\u0142oni\u0107 ludzi do zabijania s\u0105siad\u00f3w. Je\u015bli kto\u015b pr\u00f3buje ograniczy\u0107 to do\u015bwiadczenie do przeciwstawiania \u201ez\u0142ych Ukrai\u0144c\u00f3w\u201d \u201edobrym Polakom\u201d, zabezpiecza jedynie swoj\u0105 stref\u0119 komfortu na zasadzie \u201emy jeste\u015bmy niewinni, a winni s\u0105 tamci\u201d. Traci si\u0119 w ten spos\u00f3b okazj\u0119 do zrozumienia, \u017ce rezultatem wywo\u0142anej nienawi\u015bci mo\u017ce by\u0107 katastrofa, kt\u00f3rej skutki ponosz\u0105 \u2013 wci\u0105\u017c ponosimy \u2013 wszyscy.<\/p>\n<p>Og\u00f3lnoludzki punkt widzenia na zbrodni\u0119 wo\u0142y\u0144sk\u0105 m\u00f3g\u0142by nas doprowadzi\u0107 do bardzo niewygodnych wniosk\u00f3w. Po stronie sprawc\u00f3w mord\u00f3w wo\u0142y\u0144skich staj\u0105 ci, kt\u00f3rzy nienawidz\u0105 innych. Tak po prostu. Po stronie sprawc\u00f3w staje internetowy hejter, kt\u00f3ry atakuje ka\u017cdego, kto jest inny ni\u017c on sam albo kto nie chce, jak on, nienawidzi\u0107. Po stronie sprawc\u00f3w s\u0105 boj\u00f3wkarze, kt\u00f3rzy kr\u0105\u017c\u0105 po dworcach kolejowych w poszukiwaniu obcych. S\u0105 tam ci, kt\u00f3rym nie mie\u015bci si\u0119 w g\u0142owie, \u017ce mo\u017cna \u017cy\u0107 w wielokulturowym i wielonarodowym spo\u0142ecze\u0144stwie opartym na wzajemnym szacunku.<\/p>\n<p>Zbrodnia wo\u0142y\u0144ska by\u0142a zbrodni\u0105 przeciwko ludzko\u015bci dokonan\u0105 z motyw\u00f3w, kt\u00f3re wyst\u0119puj\u0105 w ka\u017cdym spo\u0142ecze\u0144stwie, a po cz\u0119\u015bci w ka\u017cdym w nas. Cze\u015b\u0107 pami\u0119ci ofiar Wo\u0142ynia oddamy tylko wtedy, gdy sobie to u\u015bwiadomimy i zaczniemy zwalcza\u0107 tego rodzaju nienawi\u015b\u0107. Najlepiej zaczynaj\u0105c od nas samych.<\/p>\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\" \/>\n<table>\n<tbody>\n<tr>\n<td>Wesprzyj Ukrain\u0119 poprzez Fundacj\u0119 na rzecz Kongresu Katoliczek i Katolik\u00f3w (wp\u0142aty z dopiskiem\u00a0<strong>\u201eUkraina<\/strong>\u201d)<\/td>\n<td width=\"160\"><a href=\"https:\/\/kongreskk.pl\/fundacja\/\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/kodmalopolska.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/FundacjaKKK-e1704211837383.jpg\" \/><\/a><\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\" \/>\n<table width=\"100%\">\n<tbody>\n<tr>\n<td><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"\" src=\"https:\/\/zrzutka.pl\/uploads\/chipin\/wcr3gy\/cover\/orginal\/5db3556c422ef20bf246c50a8338a0dd.jpg\" width=\"290\" height=\"162\" \/><\/td>\n<td>Wspieramy walcz\u0105cych w Ukrainie<\/td>\n<td><iframe src=\"https:\/\/zrzutka.pl\/wcr3gy\/widget\/14\" frameborder=\"0\" scrolling=\"no\" data-mce-fragment=\"1\"><\/iframe><\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\" \/>\n<p><em>Felieton jest wyrazem opinii autora. Nie prezentuje stanowiska ZR Ma\u0142opolskie.<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Rocznica eskalacji mord\u00f3w, kt\u00f3re mia\u0142y miejsce na Wo\u0142yniu w 1943 roku, budzi tym razem szczeg\u00f3lne obawy. Mi\u0119dzy Polsk\u0105 a Ukrain\u0105 wybuch\u0142 sp\u00f3r o jeden z najbardziej dramatycznych wycink\u00f3w naszej wsp\u00f3lnej historii, a podsycaj\u0105 go politycy ho\u0142duj\u0105cy zasadzie, \u017ce po najbli\u017cszych wygranych wyborach cho\u0107by i potop.<\/p>\n","protected":false},"author":34,"featured_media":36295,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_EventAllDay":false,"_EventTimezone":"","_EventStartDate":"","_EventEndDate":"","_EventStartDateUTC":"","_EventEndDateUTC":"","_EventShowMap":false,"_EventShowMapLink":false,"_EventURL":"","_EventCost":"","_EventCostDescription":"","_EventCurrencySymbol":"","_EventCurrencyCode":"","_EventCurrencyPosition":"","_EventDateTimeSeparator":"","_EventTimeRangeSeparator":"","_EventOrganizerID":[],"_EventVenueID":[],"_OrganizerEmail":"","_OrganizerPhone":"","_OrganizerWebsite":"","_VenueAddress":"","_VenueCity":"","_VenueCountry":"","_VenueProvince":"","_VenueState":"","_VenueZip":"","_VenuePhone":"","_VenueURL":"","_VenueStateProvince":"","_VenueLat":"","_VenueLng":"","_VenueShowMap":false,"_VenueShowMapLink":false,"footnotes":""},"categories":[596],"tags":[],"class_list":["post-39304","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-felietony","felietony"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/kodmalopolska.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/39304","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/kodmalopolska.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/kodmalopolska.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kodmalopolska.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/34"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kodmalopolska.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=39304"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/kodmalopolska.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/39304\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":39308,"href":"https:\/\/kodmalopolska.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/39304\/revisions\/39308"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kodmalopolska.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/36295"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/kodmalopolska.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=39304"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/kodmalopolska.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=39304"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/kodmalopolska.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=39304"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}