Czy jest bezpiecznie? Pyta\u0142 o to Laurence Olivier Dustina Hoffmana w filmie Marato\u0144czyk.<\/p>\n
Hoffman siedzia\u0142 na fotelu dentystycznym, a Olivier wierci\u0142 mu w zdrowym z\u0119bie. Nie s\u0105dz\u0119, by czu\u0142 si\u0119 bezpiecznie. Mo\u017ce to kwestia fotela, mo\u017ce wiert\u0142a, mo\u017ce sir Olivier robi\u0142 takie wra\u017cenie. Ale przecie\u017c wiemy, \u017ce zawsze winni s\u0105 scenarzy\u015bci, czyli ci, kt\u00f3rzy opowiadaj\u0105 nam te historie.<\/p>\n
Czego potrzeba by czu\u0107 si\u0119 bezpiecznie? Mo\u017ce wystarczy znieczulenie, fachowa opieka, ubezpieczenie zdrowotne, no i zdecydowanie inny scenarzysta.<\/p>\n
Cieszymy si\u0119, jedni mniej, inni bardziej, z programu SAFE \u2013 Bezpiecze\u0144stwo. Przy okazji warto si\u0119 zastanowi\u0107, co ono oznacza. Co daje nam prawdziwe bezpiecze\u0144stwo, co daje takie poczucie, a co stwarza tylko iluzj\u0119. Jeste\u015bmy jako spo\u0142ecze\u0144stwo specjalistami od iluzji. Cho\u0107 oczywi\u015bcie dzielimy si\u0119 na tych, co je roztaczaj\u0105 i na tych, kt\u00f3rzy maj\u0105 w nie wierzy\u0107.<\/p>\n
II RP specjalizowa\u0142a si\u0119 w iluzjach, wygl\u0105da\u0142o nawet na to, \u017ce tw\u00f3rcy iluzji sami w nie wierzyli, przynajmniej do wrze\u015bnia 1939 roku.<\/p>\n
Teraz za nasz\u0105 wschodni\u0105 granic\u0105 toczy si\u0119 wojna. Wielu wieszczy kolejn\u0105, wi\u0119c musimy zapewni\u0107 sobie bezpiecze\u0144stwo. B\u0119dziemy wydawa\u0107 swoje miliardy i miliardy z po\u017cyczki SAFE, \u017ceby by\u0107 \u201esafe\u201d. Sporo ju\u017c wydali\u015bmy. W takiej sytuacji dobrze jest mie\u0107 jaki plan strategiczny. Przed II wojn\u0105 raczej nie mieli\u015bmy. Teraz mamy na pewno plan zakup\u00f3w. Co\u015b jak sobotnia lista do supermarketu. Mamy na niej mn\u00f3stwo sprz\u0119tu wszystko z najdro\u017cszych p\u00f3\u0142ek.<\/p>\n
\u017beby jako\u015b zobrazowa\u0107 sytuacj\u0119, opisz\u0119 stan posiadania najwi\u0119kszej armii Unii Europejskiej, czyli armii francuskiej. W rankingu Global Fire Power to sz\u00f3sta pot\u0119ga militarna \u015bwiata.<\/p>\n
Polska planuje posiadanie 80 samolot\u00f3w bojowych (F-16 i F-35) oraz 48 lekkich korea\u0144skich FA-50.<\/p>\n
Amia francuska dysponuje 240 samolotami bojowymi (Rafale i Mirage) oraz 150 szkoleniowymi, z kt\u00f3rych cz\u0119\u015b\u0107 mo\u017ce by\u0107 u\u017cywana do cel\u00f3w bojowych (AlphaJet).<\/p>\n
Polska zakontraktowa\u0142a 96 \u015bmig\u0142owc\u00f3w szturmowych, Francja ma ich tylko 50. Dysponuje za to 900 bojowymi wozami piechoty i 300 czo\u0142gami oraz 160 armatohaubicami.<\/p>\n
Polska dysponuje 900 czo\u0142gami (360 K2, 360 Abrams, 100 Leopard 2A5 i ok. 100 PT91 Twardy), do tego ok. 600 Rosomak\u00f3w, 116 BWP Borsuk, 500 armatohaubic i jeszcze kilkaset BWP-1, kt\u00f3re b\u0119d\u0105 zast\u0119powane Borsukami.<\/p>\n
Nasza armia, przynajmniej na papierze, jest ju\u017c druga w Europie. A plany mamy jeszcze bardziej ambitne. Tak jakby\u015bmy chcieli, w pojedynk\u0119, pokona\u0107 ca\u0142\u0105 Rosj\u0119. Cho\u0107 dot\u0105d nie uda\u0142o si\u0119 to Ukrainie. Wed\u0142ug oficjalnych danych NATO w roku 2025 wydali\u015bmy na armi\u0119 4,3% PKB. Czyli ponad 44 mld dolar\u00f3w, prawie tyle, co Kanada (45 mld), dwie trzecie tego, co Francja (68 mld).<\/p>\n
Stajemy si\u0119 pot\u0119g\u0105 militarn\u0105. Ale czy czujemy si\u0119 bezpiecznie? I czy jeste\u015bmy bezpieczni?<\/p>\n
Nie jeste\u015bmy w stanie wojny, a mamy olbrzymie problemy z opiek\u0105 zdrowotn\u0105, edukacj\u0105, finansowaniem nauki. W roku 2025 rzeczywiste wydatki na ochron\u0119 zdrowia wynios\u0142y 5,82% PKB, czyli mniej ni\u017c zapisano w ustawie. Przeci\u0119tnie w UE poziom takich wydatk\u00f3w wynosi ok. 10% PKB. Mamy nawet specjaln\u0105 ustaw\u0119, kt\u00f3ra ma gwarantowa\u0107 wzrost realnych wydatk\u00f3w na ochron\u0119 zdrowia. Mamy te\u017c wiele innych ustaw.<\/p>\n
Przegonili\u015bmy Europ\u0119 w wydatkach na zbrojenia, w wydatkach na zdrowie tracimy dystans.<\/p>\n
W 2023 roku kilka pa\u0144stw mog\u0142o si\u0119 pochwali\u0107 wydatkami na Badania i Rozw\u00f3j wynosz\u0105cymi powy\u017cej 3% PKB. Liderem by\u0142a Szwecja (3,6%), wyprzedzaj\u0105c Belgi\u0119 i Austri\u0119 (po 3,3%). W czo\u0142\u00f3wce znalaz\u0142y si\u0119 tak\u017ce Niemcy i Finlandia z wynikiem po 3,1%. W Polsce to by\u0142o 1,56% PKB.<\/p>\n
Mamy olbrzymie problemy z sieci\u0105 energetyczn\u0105, pogarszaj\u0105cym si\u0119 stanem w\u00f3d i susz\u0105. Zakres wykluczenia transportowego si\u0119 nie zmniejsza, a wed\u0142ug niekt\u00f3rych badaczy nawet si\u0119 zwi\u0119ksza. Czy mogliby\u015bmy wykorzysta\u0107 SAFE, by naprawd\u0119 poczu\u0107 si\u0119 nieco bardziej bezpiecznie?<\/p>\n
Wykorzysta\u0107 wi\u0119cej \u015brodk\u00f3w na badania naukowe? Na opracowanie technologii i produkcj\u0119 substancji podstawowych do produkcji lek\u00f3w, kt\u00f3rych to substancji nikt w Europie nie produkuje? Na wyhodowanie i upowszechnienie upraw lepiej znosz\u0105cych zmiany klimatyczne?<\/p>\n
Mo\u017ce wtedy m\u00f3g\u0142bym si\u0119 poczu\u0107 odrobin\u0119 bardziej bezpiecznie. I gdyby\u015bmy zacie\u015bnili jeszcze wsp\u00f3\u0142prac\u0119 z najbli\u017cszymi nam (geograficznie) sojusznikami, bo ci dalecy wyra\u017anie si\u0119 od nas oddalaj\u0105.<\/p>\n