Polskie osi\u0105gni\u0119cia s\u0105 jednak z r\u00f3\u017cnych powod\u00f3w zagro\u017cone. Obok toczy si\u0119 wojna, kt\u00f3ra w ka\u017cdej chwili mo\u017ce si\u0119 rozla\u0107 na ca\u0142\u0105 Europ\u0119 lub \u015bwiat. Realnym niebezpiecze\u0144stwem dla sukcesu Polski jest kryzys s\u0105downictwa. Prawo w Polsce obowi\u0105zuje inaczej. W przestrzeni publicznej szerz\u0105 si\u0119 piramidalne bzdury prawnicze (np. teza o rzekomym sporze kompetencyjnym w zwi\u0105zku ze z\u0142o\u017ceniem \u015blubowania przez s\u0119dzi\u00f3w wybranych do Trybuna\u0142u Konstytucyjnego). Demonta\u017c s\u0105d\u00f3w i systemu prawnego przez rz\u0105dy PiS-u okaza\u0142 si\u0119 trwa\u0142y, a teraz dodatkowo wzmocniony przez prezydenta Nawrockiego i jego otoczenie.<\/p>\n
Stan obecny nie mo\u017ce si\u0119 utrzymywa\u0107 bez ko\u0144ca. Pa\u0144stwo nie mo\u017ce funkcjonowa\u0107 bez instytucji gwarantuj\u0105cych respektowanie prawa. Nale\u017cy podj\u0105\u0107 pr\u00f3b\u0119 zbudowania konsensu wok\u00f3\u0142 naprawy s\u0105d\u00f3w i Trybuna\u0142u Konstytucyjnego oraz wyj\u0119cia tych instytucji z dewastuj\u0105cego pa\u0144stwo sporu politycznego. Plan musi uwzgl\u0119dnia\u0107 zastan\u0105 rzeczywisto\u015b\u0107 \u2013 to, \u017ce neos\u0119dziowie od lat orzekaj\u0105 w imieniu Rzeczypospolitej oraz \u017ce ob\u00f3z demokratyczny przegra\u0142 wybory prezydenckie. Nie mo\u017cna ignorowa\u0107 faktu, \u017ce wielu neos\u0119dzi\u00f3w sprawuje swoje urz\u0119dy prawid\u0142owo, a s\u0105 te\u017c starzy s\u0119dziowie, kt\u00f3rzy w okresie PiS-u egzaminu obywatelskiego nie zdali.<\/p>\n
Dotarli\u015bmy do punktu, w kt\u00f3rym sp\u00f3r o legitymacj\u0119 s\u0119dzi\u00f3w przynosi wi\u0119cej szkody ni\u017c po\u017cytku i pozbawia obywateli realnego prawa do s\u0105du. Tylko czeka\u0107, a\u017c zapadn\u0105 orzeczenia Europejskiego Trybuna\u0142u Praw Cz\u0142owieka, kt\u00f3rych tenor mo\u017ce by\u0107 inny ni\u017c za czas\u00f3w PiS-u. Tak\u017ce Trybuna\u0142 Sprawiedliwo\u015bci UE dostrzega problem ochrony niezale\u017cno\u015bci neos\u0119dzi\u00f3w. Mo\u017cliwa reforma musia\u0142by zak\u0142ada\u0107 konieczno\u015b\u0107 bolesnego kompromisu. Nale\u017ca\u0142oby przyj\u0105\u0107, \u017ce s\u0105dy powszechne powinno si\u0119 zostawi\u0107 w spokoju.<\/p>\n
W przypadku S\u0105du Najwy\u017cszego sytuacja jest inna. Autorytet tego organu, odpowiedzialnego za jednolito\u015b\u0107 orzecznictwa, nie mo\u017ce by\u0107 kwestionowany. Projekt naprawy istnieje, zaproponowany przez dw\u00f3ch neos\u0119dzi\u00f3w SN, wybitnych prawnik\u00f3w: Paw\u0142a Ksi\u0119\u017caka i Adama Redzika. Nale\u017ca\u0142oby zatem rozwi\u0105za\u0107 SN, odes\u0142a\u0107 wszystkich jego s\u0119dzi\u00f3w w stan spoczynku, a je\u017celi kto\u015b chcia\u0142by nadal sprawowa\u0107 t\u0119 funkcj\u0119, musia\u0142aby na to wyrazi\u0107 zgod\u0119 now\u0105, zreformowana KRS.<\/p>\n
Trybuna\u0142 Konstytucyjny natomiast ju\u017c dawno utraci\u0142 cechy s\u0105du i zanikn\u0105\u0142. Dlatego mi\u0119dzy innymi nie wyp\u0142acano tu wynagrodze\u0144 i nie publikowano orzecze\u0144. W rezultacie wyb\u00f3r s\u0119dzi\u00f3w by\u0142 wyborem do nieistniej\u0105cego organu. By\u0107 mo\u017ce trzeba wyci\u0105gn\u0105\u0107 z tego wnioski. TK nale\u017ca\u0142oby stworzy\u0107 od nowa. Ka\u017cdy z klub\u00f3w sejmowych powinien w proporcji do liczby pos\u0142\u00f3w uzyska\u0107 prawo do zg\u0142oszenia kandydat\u00f3w, kt\u00f3rych Sejm nast\u0119pnie by wybra\u0142.<\/p>\n
Je\u017celi dla takiego planu uda\u0142oby si\u0119 zbudowa\u0107 polityczny konsens, za\u017cegnaliby\u015bmy kryzys, kt\u00f3ry coraz powa\u017cniej zagra\u017ca naszej pa\u0144stwowo\u015bci. Rozwi\u0105zanie to nie w pe\u0142ni przywraca sprawiedliwo\u015b\u0107, ale w centrum reformy musi by\u0107 zagwarantowanie prawa do s\u0105du i przywr\u00f3cenie pe\u0142nej legitymacji w\u0142adzy s\u0105downiczej. W istniej\u0105cych realiach politycznych wymaga to zawarcia kompromisu. W przeciwnym razie przegramy wszyscy.<\/p>\n
Felieton jest wyrazem opinii autora. Nie prezentuje stanowiska ZR Ma\u0142opolskie.<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Polska prze\u017cywa okres bezprecedensowy. Chyba \u017cadne inne pa\u0144stwo nie skorzysta\u0142o tak bardzo na cz\u0142onkostwie w Unii Europejskiej. Z dawnej sowieckiej p\u00f3\u0142kolonii, szarej i beznadziejnej, wyros\u0142a Polska zaliczaj\u0105ca si\u0119 do najbogatszych pa\u0144stw \u015bwiata, kt\u00f3rej znaczenie \u2013 tak\u017ce dzi\u0119ki UE \u2013 jest znacznie wi\u0119ksze, ni\u017c wynika\u0142oby to z samych rozmiar\u00f3w kraju.<\/p>\n","protected":false},"author":34,"featured_media":38769,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[596],"tags":[],"class_list":["post-39174","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-felietony","felietony"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/kodmalopolska.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/39174","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/kodmalopolska.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/kodmalopolska.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kodmalopolska.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/34"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kodmalopolska.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=39174"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/kodmalopolska.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/39174\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":39175,"href":"https:\/\/kodmalopolska.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/39174\/revisions\/39175"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kodmalopolska.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/38769"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/kodmalopolska.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=39174"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/kodmalopolska.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=39174"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/kodmalopolska.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=39174"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}