Przepraszam, \u017ce leitmotivem (motywem przewodnim) tego tekstu b\u0119d\u0105 moje przeprosiny. Staram si\u0119 pisa\u0107 o sprawach, o kt\u00f3rych co\u015b wiem lub chocia\u017c zebra\u0142em informacje. Dzi\u015b natomiast pisz\u0119 troch\u0119 o polityce, na kt\u00f3rej \u2013 jak s\u0105dz\u0119 \u2013 si\u0119 znam, a troch\u0119 o kobietach, co do kt\u00f3rych na pewno nie mog\u0119 tego powiedzie\u0107. Usprawiedliwia mnie tylko to, \u017ce pisz\u0119 o kobietach w polityce, w dodatku nie o wszystkich, tylko o niekt\u00f3rych.<\/p>\n
Prosz\u0119 wi\u0119c o uwzgl\u0119dnienie okoliczno\u015bci \u0142agodz\u0105cych \u2013 a tak\u017ce tego, \u017ce m\u00f3g\u0142bym opublikowa\u0107 ten tekst bli\u017cej Dnia Kobiet, kt\u00f3rego znaczenie doceniam, a wtedy by\u0142by zapewne odebrany bardziej krytycznie. Ka\u017cdy jednak, kto wypowiada si\u0119 publicznie, powinien si\u0119 liczy\u0107 z tym, \u017ce b\u0119dzie oceniany, nara\u017cony na krytyk\u0119, r\u00f3wnie\u017c bezlitosn\u0105. Bo w polityce takiej, jak\u0105 dzi\u015b si\u0119 uprawia, nie ma miejsca na lito\u015b\u0107.<\/p>\n
Uwa\u017cam nie od dzi\u015b, \u017ce normy spo\u0142eczne s\u0105 wa\u017cne, cho\u0107 normy dzi\u015b powszechne zdarza mi si\u0119 kontestowa\u0107. Bo z tego, \u017ce s\u0105 wa\u017cne, nie wynika wcale, \u017ce s\u0105 niezmienne lub niepodwa\u017calne. S\u0105 potrzebne, nawet niezb\u0119dne, ale s\u0105 te\u017c relatywne i podlegaj\u0105 zmianom.<\/p>\n
Zmienia si\u0119 te\u017c hierarchia wa\u017cno\u015bci, a jest ona nie mniej wa\u017cna ni\u017c normy. W demokracji niezwykle wa\u017cna jest swoboda wyra\u017cania swoich opinii. Nie jest to jednak norma naczelna \u2013 r\u00f3wnie istotny jest spos\u00f3b wyra\u017cania tych opinii. Poza tym opinie oparte na faktach i wiedzy merytorycznej s\u0105 (a przynajmniej powinny by\u0107) przez norm\u0119 spo\u0142eczn\u0105 chronione bardziej ni\u017c inne. Demokracja jest tak silna, jak skutecznie s\u0105 egzekwowane normy. Niezb\u0119dnym elementem funkcjonowania norm s\u0105 te\u017c sankcje spo\u0142eczne. Zabranie g\u0142osu w debacie publicznej jest jednocze\u015bnie wyra\u017ceniem zgody na repliki i sankcje spo\u0142eczne. Te ostanie s\u0105 skuteczniejsze wtedy, gdy funkcjonuje spo\u0142eczny ( i polityczny) konsensus w zakresie przestrzegania norm istotnych dla demokracji.<\/p>\n
Polityczny mainstream, a szczeg\u00f3lnie mainstream medialny, cz\u0119sto wyra\u017ca polityczny seksizm wobec kobiet. Oczywi\u015bcie, konkretne elementy mainstreamu niekoniecznie robi\u0105 to w tym samym czasie, z tych samych powod\u00f3w i wobec tych samych kobiet. Przepraszam za arbitralnie wybrane przyk\u0142ady. Moim zdaniem jednak ilustruj\u0105 tez\u0119.<\/p>\n
Pewnie jeszcze niekt\u00f3rzy pami\u0119taj\u0105 Sann\u0119 Marin, by\u0142\u0105 premier Finlandii. Wywodzi\u0142a si\u0119 z ludu, ale skorzysta\u0142a z szansy edukacyjnej, sko\u0144czy\u0142a studia prawnicze, a potem zrobi\u0142a niezwykle \u2013 to fakt \u2013 szybk\u0105 karier\u0119 polityczn\u0105, kt\u00f3ra r\u00f3wnie szybko zosta\u0142a przerwana. Polska opinia publiczna interesowa\u0142a si\u0119 w zasadzie tylko wiekiem Marin, rodzicami, imprezami i wreszcie rozwodem. Nie zauwa\u017cy\u0142em w mainstreamie opinii, \u017ce premier mia\u0142a prawo do swoich decyzji, ani zachwyt\u00f3w nad jej karier\u0105 \u2013 a przecie\u017c by\u0142a to kariera bardziej spektakularna ni\u017c wi\u0119kszo\u015b\u0107 m\u0119skich. Marin poda\u0142a si\u0119 do dymisji po pora\u017cce wyborczej swojej partii, co nie jest cz\u0119ste w\u015br\u00f3d m\u0119\u017cczyzn polityk\u00f3w, a ju\u017c na pewno nie na polskiej scenie politycznej. Mainstream (polski) ani jej nie broni\u0142, ani jej nie \u017ca\u0142owa\u0142, raczej odczu\u0142 ulg\u0119, \u017ce ju\u017c znikn\u0119\u0142a.<\/p>\n
Niejako po drugiej stronie \u015bwiata politycznego mamy Giorgi\u0119 Meloni, w\u0142osk\u0105 premier, kt\u00f3ra te\u017c za m\u0142odu pracowa\u0142a fizycznie, ale by\u0107 mo\u017ce nie mia\u0142a swojej szansy edukacyjnej i wybra\u0142a od razu karier\u0119 polityczn\u0105. Od pocz\u0105tku zwi\u0105za\u0142a si\u0119 z ruchami neofaszystowskimi, cho\u0107 genealodzy znale\u017ali dalekie powi\u0105zania jej rodziny z Antonio Gramscim. Zadeklarowa\u0142a si\u0119 jako przeciwniczka nielegalnej imigracji, ma\u0142\u017ce\u0144stw os\u00f3b tej samej p\u0142ci oraz adopcji dzieci przez takie pary, podkre\u015bla\u0142a swoje przywi\u0105zanie do chrze\u015bcija\u0144skich i rodzinnych warto\u015bci, okre\u015bli\u0142a aborcj\u0119 jako pora\u017ck\u0119. Sama \u017cyje w zwi\u0105zku z nieformalnym, ma dziecko ze swoim partnerem. Nikt jej nie zarzuca \u2013 przynajmniej na forum politycznym \u2013 lekkiego niedostosowania w\u0142asnego \u017cycia do wyznawanych politycznie warto\u015bci. Politycznie unika pot\u0119pienia w\u0142oskiego faszyzmu, intensywnie wsp\u00f3\u0142pracowa\u0142a z Silvio Berlusconim, pe\u0142ni\u0105c nawet funkcj\u0119 ministerialn\u0105 w jego rz\u0105dzie. Og\u00f3\u0142em, jej pozycja polityczna powinna j\u0105 sytuowa\u0107 poza mainstreamem, przynajmniej polskim. W\u0142oski ju\u017c tak si\u0119 przesun\u0105\u0142 w prawo, \u017ce to neofaszy\u015bci s\u0105 niemal w centrum.<\/p>\n
Po tak przyd\u0142ugim, jak si\u0119 okazuje, wst\u0119pie mog\u0119 przej\u015b\u0107 do meritum. Czyli do politycznej roli polskiej pierwszej damy. Rol\u0119 t\u0119 odgrywa\u0142o ju\u017c wi\u0119cej ni\u017c par\u0119 bardzo r\u00f3\u017cnych kobiet. Trudno powiedzie\u0107, czy mia\u0142y jakikolwiek polityczny wp\u0142yw na swoich ma\u0142\u017conk\u00f3w, nawet je\u015bli ci czasem o tym wspominali. Na pewno trudno jest m\u00f3wi\u0107 o roli politycznej Agaty Dudy, bo nawet rola polityczna jej m\u0119\u017ca nie by\u0142a nigdy specjalnie du\u017ca. Innym pierwszym damom powierzano cz\u0119sto zadanie ocieplania wizerunku prezydenta.<\/p>\n
Tak samo nale\u017cy oceni\u0107 wywiad Marty Nawrockiej w TVN24. Niezale\u017cnie od ostatecznego efektu mia\u0142 on s\u0142u\u017cy\u0107 umacnianiu roli prezydenta. Trudno oceni\u0107 samodzielno\u015b\u0107 roli i pogl\u0105d\u00f3w aktualnej pierwszej damy. Je\u015bli uznamy, \u017ce Nawrocka aspiruje do roli politycznej, to mo\u017cna i nale\u017cy traktowa\u0107 j\u0105 jak ka\u017cdego innego polityka, czyli mo\u017cna i nale\u017cy polemizowa\u0107 z wyra\u017canymi przez ni\u0105 pogl\u0105dami \u2013 tyle \u017ce na potwierdzenie tej tezy mamy bardzo ma\u0142o argument\u00f3w, podobnie jak na samodzielno\u015b\u0107 wcze\u015bniejszych decyzji Nawrockiej i jej pogl\u0105d\u00f3w. Powtarzanie opinii nie jest to\u017csame z ich internalizacj\u0105, a nawet po zinternalizowaniu opinie takie nie staj\u0105 si\u0119 wynikiem naszych przemy\u015ble\u0144, s\u0105 raczej efektem procesu socjalizacji. Nawrocka jest tak\u0105 sam\u0105 ofiar\u0105 proces\u00f3w spo\u0142ecznych i socjalizacji konserwatywnej jak wiele Polek i Polak\u00f3w.<\/p>\n
Winni s\u0105 gdzie indziej. Mo\u017cna i nale\u017cy zajmowa\u0107 si\u0119 winnymi, czyli politykami, szczeg\u00f3lnie tymi, kt\u00f3rzy czerpi\u0105 realne korzy\u015bci z propagowania konserwatywnej ideologii. Ksi\u0105\u017c\u0119tami ko\u015bcio\u0142a, bo nie ma dw\u00f3ch ko\u015bcio\u0142\u00f3w w Polsce, jest jeden, kt\u00f3ry r\u00f3\u017cnym \u015brodowiskom pokazuje r\u00f3\u017cne twarze, a nigdy tej prawdziwej.<\/p>\n
Dla r\u00f3wnowagi \u2013 i jeszcze raz przepraszam, je\u015bli si\u0119 nara\u017cam \u2013 chcia\u0142bym doceni\u0107 przedostatni\u0105 premier kobiet\u0119, Ew\u0119 Kopacz. Zosta\u0142a wrzucona na g\u0142\u0119bok\u0105 wod\u0119 przez Donalda Tuska, kt\u00f3ry, nie ma co ukrywa\u0107, uciek\u0142 do Europy. Jak podaje CBOS, w sierpniu 2014 roku rz\u0105d Donalda Tuska mia\u0142 w badaniu sonda\u017cowym 23% zwolennik\u00f3w i a\u017c 44% przeciwnik\u00f3w. Notowania Zjednoczonej Prawicy po raz pierwszy od wybor\u00f3w w 2011 roku by\u0142y wy\u017csze (32%) od notowa\u0144 Platformy Obywatelskiej (26%). Ewa Kopacz nie poprawi\u0142a wynik\u00f3w PO a\u017c do wybor\u00f3w, ale wyborcz\u0105 katastrof\u0119 zapocz\u0105tkowa\u0142 Donald Tusk, a doko\u0144czy\u0142a j\u0105 kampania wyborcza Bronis\u0142awa Komorowskiego w roku 2015. Kl\u0119ska wyborcza koalicji wyborczej pod wodz\u0105 Leszka Millera, Janusza Palikota i Barbary Nowackiej to ju\u017c naprawd\u0119 drobiazgi.<\/p>\n
Przepraszam te\u017c, \u017ce pami\u0119tam. Pami\u0119\u0107 polityczna to \u017ar\u00f3d\u0142o stres\u00f3w. Wygodniej jest oczywi\u015bcie nie pami\u0119ta\u0107 i pope\u0142nia\u0107 stare b\u0142\u0119dy polityczne z pe\u0142nym przekonaniem, \u017ce robi si\u0119 to pierwszy raz. Burza w politycznej literatce \u2013 nie wiem, czy by\u0142a w niej woda czy co\u015b innego \u2013 jest burz\u0105 kompletnie nieistotn\u0105. To k\u0142\u00f3tnia nie o feminizm, nie o polityk\u0119, nie o pogl\u0105dy, tylko o dobre samopoczucie i niepami\u0119\u0107. Niepami\u0119\u0107 jest najlepsz\u0105 drog\u0105 do dobrego samopoczucia.<\/p>\n