Na pocz\u0105tek dygresja. Moja. Czuj\u0119 si\u0119 nieco za\u017cenowany filmikiem stworzonym przez AI wed\u0142ug instrukcji ambasadora USA. Na krakowskim Kopcu Ko\u015bciuszki Trump z Nawrockim w otoczeniu t\u0142umu animowanych i anonimowych postaci \u015bwi\u0119tuj\u0105 dwie\u015bcie pi\u0119\u0107dziesi\u0105t\u0105 rocznic\u0119 herbatki bosto\u0144skiej.<\/p>\n
Jak to zwykle w mitach za\u0142o\u017cycielskich bywa, opis relacji pomi\u0119dzy koloniami a Koron\u0105 Brytyjsk\u0105 zawarty w Deklaracji Niepodleg\u0142o\u015bci ma tyle zwi\u0105zku z rzeczywisto\u015bci\u0105 co wszystkie p\u00f3\u017aniejsze ameryka\u0144skie mity. Czyli niewiele. Pisze o tym w ksi\u0105\u017cce O\u015blizg\u0142e macki, wiadome si\u0142y. Historia Ameryki w teoriach spiskowych<\/em> Piotr Tarczy\u0144ski. Jedyn\u0105 prawd\u0105 (no, mo\u017ce nie jedyn\u0105) o ameryka\u0144skiej rebelii jest zignorowanie testamentu Ko\u015bciuszki i zagrabienie jego maj\u0105tku przez rz\u0105d USA. Mo\u017ce w ge\u015bcie dobrej woli Trump odda\u0142by Polsce zagarni\u0119ty kapita\u0142, oczywi\u015bcie z odsetkami?<\/p>\n Ale zostawmy w spokoju Ko\u015bciuszk\u0119, jego kopiec i skradziony maj\u0105tek. Wr\u00f3\u0107my na ojczyzny \u0142ono, w samo serce polskiej mitologii, do miasta kr\u00f3l\u00f3w, biskup\u00f3w, historyk\u00f3w i grafoman\u00f3w.<\/p>\n Poprzedni prezydent Sto\u0142ecznego (dzi\u015b jakby ju\u017c mniej) Kr\u00f3lewskiego (i arcybiskupiego) Miasta Krakowa zapocz\u0105tkowa\u0142 cykliczne badania nastroj\u00f3w mieszka\u0144c\u00f3w miasta, nazywane potocznie Barometrem Krakowskim. Pocz\u0105tkowo realizowano je co roku, potem co dwa lata. Badanie s\u0142u\u017cy\u0142o w\u0142adzy (lokalnej), a w\u0142adza \u015bwiadoma oczekiwa\u0144 mieszka\u0144c\u00f3w (dobrze przebadanych) s\u0142u\u017cy\u0142a mieszka\u0144com i oczywi\u015bcie sobie. Barometr zapewne przyczyni\u0142 si\u0119 do tego, \u017ce Jacek Majchrowski rz\u0105dzi\u0142 nieprzerwanie przez 22 lata.<\/p>\n Ostatnie badania Barometru Krakowskiego przeprowadzono w roku 2024 ju\u017c po wyborze Aleksandra Miszalskiego na prezydenta i po powo\u0142aniu najnowszej rady miasta. Krakowianie jednak w zasadzie oceniali jeszcze miasto Jacka Majchrowskiego. Jak zreszt\u0105 twierdz\u0105 z\u0142o\u015bliwi, od tego \u201eprezydenta z cygarem\u201d zmieni\u0142o si\u0119 niewiele poza tym, \u017ce jego nast\u0119pca wi\u0119ksz\u0105 wag\u0119 przyk\u0142ada do marketingu politycznego.<\/p>\n Wr\u00f3\u0107my do Barometru. W odpowiedzi na pytania Krakusi wskazali, co dla nich jest najwa\u017cniejsze w mie\u015bcie. W sumie nic nadzwyczajnego: koszty \u017cycia (32%), praca (30%), potem zdrowie, komunikacja, bezpiecze\u0144stwo, stan powietrza, kultura, mieszkania. Badani oceniali te\u017c zmiany pozytywne i negatywne w tych obszarach. W komunikacji, pracy, bezpiecze\u0144stwie i zdrowiu zauwa\u017cono popraw\u0119, by\u0142o to jednak przed znacz\u0105cym wzrostem zagro\u017ce\u0144 na rynku pracy. W sferze koszt\u00f3w \u017cycia nast\u0105pi\u0142o pogorszenie i raczej trudno spodziewa\u0107 si\u0119 tutaj poprawy. Krak\u00f3w zalicza si\u0119 w Polsce do miast o najwy\u017cszych kosztach \u017cycia po Warszawie, a obok Gda\u0144ska i Wroc\u0142awia. Chocia\u017c \u015brednie wynagrodzenie dor\u00f3wnuje warszawskiemu lub czasem je przewy\u017csza, nie wszyscy, jak wiadomo, je dostaj\u0105.<\/p>\n Ciekawi\u0107 mo\u017ce, jakie zadania badani wyznaczyli w\u0142adzom miasta. Ot\u00f3\u017c przede wszystkim oczekiwali obni\u017cenia koszt\u00f3w \u017cycia. Tu niewiele le\u017cy w kompetencjach miejskich, ale akurat ostatnie decyzje zwi\u0105zane z podwy\u017ckami op\u0142at za komunikacj\u0119 miejsk\u0105 i parkowanie mog\u0105 by\u0107 na przek\u00f3r postulatom mieszka\u0144c\u00f3w. Kolejne priorytety to poprawa stanu powietrza, miejsca parkingowe, bezpiecze\u0144stwo i rynek pracy. O ironio, w\u0142\u0105czenie wi\u0119kszo\u015bci parking\u00f3w P&R do Strefy Czystego Transportu mo\u017ce nieco poprawi\u0107 dost\u0119pno\u015b\u0107 miejsc do parkowania. Nocna prohibicja, jak ju\u017c wiemy, zwi\u0119ksza bezpiecze\u0144stwo mieszka\u0144c\u00f3w nie tylko noc\u0105. Wed\u0142ug policyjnych statystyk Krak\u00f3w nale\u017cy do najbardziej bezpiecznych miast w Polsce, na co maj\u0105 wp\u0142yw samorz\u0105dowe programy spo\u0142eczne i wsp\u00f3\u0142praca z policj\u0105. Wp\u0142yw lokalnych polityk na rynek pracy jest natomiast niewielki, tym bardziej \u017ce na Krak\u00f3w oddzia\u0142uj\u0105 tu mocniej procesy globalne. W dodatku rok 2026 to kolejny rok ci\u0119\u0107 w bud\u017cecie w odniesieniu do inwestycji na rynku pracy.<\/p>\n Na drugim miejscu na li\u015bcie priorytet\u00f3w umieszczono stan powietrza. Tu te\u017c niewykluczone s\u0105 zaskoczenia, bo rygory SCT z\u0142agodzone wyra\u017anie dla mieszka\u0144c\u00f3w Krakowa mog\u0105 wp\u0142yn\u0105\u0107 na stan powietrza w mie\u015bcie w niewielkim stopniu lub nawet wcale. Wi\u0119ksze znaczenie mia\u0142yby \u0142agodne zimy, cho\u0107 wp\u0142yw tegorocznej zapowiada si\u0119, na z\u0142o\u015b\u0107 mieszka\u0144com i w\u0142adzom miasta, wybitnie negatywnie.<\/p>\n Generalnie 49% badanych oceni\u0142o dzia\u0142alno\u015b\u0107 w\u0142adz miasta pozytywnie, a 17% negatywnie, co wystawia dobre \u015bwiadectwo w\u0142adzom \u2013 ale raczej tym by\u0142ym ni\u017c aktualnym.<\/p>\n Kolejne badanie powinno si\u0119 odby\u0107 jesieni\u0105 tego roku, czyli prawdopodobnie ju\u017c po referendum dotycz\u0105cym odwo\u0142ania rady miasta i prezydenta. Je\u015bli Barometr Krakowski zostanie mimo to zrealizowany, jego wyniki b\u0119d\u0105 bardzo interesuj\u0105ce.<\/p>\n Nie jest zaskoczeniem, \u017ce grupy stoj\u0105ce za referendum nie odnosz\u0105 si\u0119 w og\u00f3le do priorytet\u00f3w okre\u015blonych w Barometrze. Te akurat mia\u0142y odbicie w programie wyborczym Aleksandra Miszalskiego, cho\u0107 stopie\u0144 realizacji obietnic, jak mo\u017cna wywnioskowa\u0107 z oficjalnego portalu miejskiego, wygl\u0105da na mocno przeszacowany. To przeszacowanie mo\u017ce zawa\u017cy\u0107 na losach prezydenta.<\/p>\n