Ju\u017c pierwszy nasz wieszcz, Jan z Czarnolasu, wieszczy\u0142, \u017ce zdrowie to przywilej szlachty i klasy wy\u017cszej, a by\u0142o to na d\u0142ugo przed pojawieniem si\u0119 na ziemiach polskich lekarzy, NFZ i edukacji zdrowotnej. Do zdrowia, prawie jak do wszystkiego, potrzebne s\u0105 wiedza, motywacja i mo\u017cliwo\u015bci. Poza tym pomagaj\u0105 pieni\u0105dze.<\/p>\n
Mamy szcz\u0119\u015bcie \u017cy\u0107 w kraju, w kt\u00f3rym efektywno\u015b\u0107 opieki zdrowotnej mierzona stosunkiem efekt\u00f3w do nak\u0142ad\u00f3w jest chyba najwy\u017csza na \u015bwiecie. To jednak wcale nie znaczy, \u017ce mamy najlepsz\u0105 czy cho\u0107by dobr\u0105 opiek\u0119 zdrowotn\u0105. Jednym z najwi\u0119kszych problem\u00f3w opieki zdrowotnej s\u0105 oczywi\u015bcie, podobnie jak w innych krajach, politycy. Zwykle zapewniaj\u0105 sobie dost\u0119p do najlepszych publicznych plac\u00f3wek, sta\u0107 ich w dodatku na prywatne us\u0142ugi, bardzo cz\u0119sto wi\u0119c nie zdaj\u0105 sobie sprawy z przeci\u0119tnego stanu opieki ani z przeci\u0119tnej do niej dost\u0119pno\u015bci. Gn\u0119bi ich jednak deficyt NFZ \u2013 niekoniecznie dlatego, \u017ce utrudnia funkcjonowanie opieki zdrowotnej, ale raczej dlatego, \u017ce nie lubi\u0105 deficyt\u00f3w. To \u017ale wygl\u0105da na papierze.<\/p>\n
Motywacja skorelowana jest z zaufaniem \u2013 do systemu, do polityk\u00f3w, do lekarzy. Wed\u0142ug ostatnich bada\u0144 CBOS 62% respondent\u00f3w ocenia funkcjonowanie NFZ negatywnie, podczas gdy jedynie 31% wyra\u017ca opini\u0119 pozytywn\u0105. Najwi\u0119kszymi krytykami okazuj\u0105 si\u0119 wyborcy Konfederacji, cho\u0107 akurat oni zawdzi\u0119czaj\u0105 NFZ to, \u017ce w og\u00f3le \u017cyj\u0105, bo wi\u0119kszo\u015b\u0107 starszych wyborc\u00f3w urodzi\u0142a si\u0119 jeszcze w PRL-u. Zreszt\u0105 najstarsi obywatele oceniaj\u0105 dzia\u0142alno\u015b\u0107 NFZ stosunkowo najlepiej.<\/p>\n
Je\u015bli por\u00f3wna\u0107 polskie plac\u00f3wki opieki zdrowotnej z tymi z ameryka\u0144skich seriali medycznych, to faktycznie wi\u0119kszo\u015b\u0107 wygl\u0105da gorzej lub w og\u00f3le fatalnie \u2013 tyle \u017ce w por\u00f3wnaniu z wytworami Hollywood wszystko wygl\u0105da gorzej. Gdyby jednak sami Amerykanie mogli por\u00f3wna\u0107 sw\u00f3j realny system publicznej opieki zdrowotnej (o ile taki w og\u00f3le w USA istnieje), pewnie jednak by nam zazdro\u015bcili. Co ciekawe, najgorsze opinie o NFZ (80% opinii negatywnych) CBOS zanotowa\u0142 za rz\u0105d\u00f3w PO, cho\u0107 nie za premiera Tuska.<\/p>\n
Je\u015bli ju\u017c komukolwiek Polacy ostatnio ufaj\u0105, przynajmniej deklaratywnie, s\u0105 to naukowcy i lekarze. Jak podaje IPSOS, naukowcom (deklaratywnie) ufa a\u017c (?) 51% badanych, a medykom 41%. Og\u00f3lny poziom zaufania Polak\u00f3w do profesji (czyli te\u017c troch\u0119 do siebie, a troch\u0119 do elit) nale\u017cy jednak do najni\u017cszych na \u015bwiecie. W\u015br\u00f3d badanych populacji wyprzedzamy tylko Peru, a daleko przed nami s\u0105 Turcja, W\u0119gry, Rumunia i nawet Rosja (IPSOS Global Trustworthiness Index 2024).<\/p>\n
Najmniejszym zaufaniem Polacy darz\u0105 za to \u2013 mo\u017ce ca\u0142kiem racjonalnie \u2013 polityk\u00f3w (8%), kierownik\u00f3w odpowiedzialnych za reklamy (12%) oraz duchownych i ksi\u0119\u017cy (13%). Nisko w rankingu znale\u017ali si\u0119 r\u00f3wnie\u017c influencerzy i bankierzy (po 15%). Upadek polityk\u00f3w jest dosy\u0107 symptomatyczny, a szczeg\u00f3lnie ich lokata poni\u017cej influencer\u00f3w, cho\u0107 trzeba przyzna\u0107, \u017ce politycy coraz cz\u0119\u015bciej zachowania influencer\u00f3w na\u015bladuj\u0105. Nie wiadomo, czy to pogorszy jeszcze notowania influencer\u00f3w, czy ostatecznie pogr\u0105\u017cy polityk\u00f3w.<\/p>\n
A skoro jeste\u015bmy ju\u017c przy politykach: spos\u00f3b wprowadzenia nauki o zdrowiu do szk\u00f3\u0142 trudno uzna\u0107 za optymalny. Przepraszam w tym miejscu za nadmiar sarkazmu, po prostu trudno mi sobie wyobrazi\u0107, \u017ce mo\u017cna to by\u0142o zrobi\u0107 gorzej. To, \u017ce wiedza o wi\u0119kszo\u015bci dziedzin jest Polakom obca, dowodz\u0105 kolejne specjalistyczne sonda\u017ce. To, \u017ce rzetelna wiedza o zdrowiu mog\u0142aby poprawi\u0107 \u017cycie i zdrowie obywateli, jest chyba truizmem. Ale \u2013 jak m\u00f3wi\u0105 S\u0142owianie \u2013 Cyryl mo\u017ce i dobry, tylko te metody\u2026 Ka\u017cda zmiana (a tym bardziej zmiana wa\u017cna) powinna by\u0107 wprowadzana starannie i po uprzednim przygotowaniu. W tym wypadku wprowadzenie przedmiotu powinna poprzedza\u0107 kampania informacyjna, w kt\u00f3rej braliby udzia\u0142 lekarze i nauczyciele, i naukowcy. By\u0107 mo\u017ce obowi\u0105zkowe wprowadzenie przedmiotu powinno by\u0107 poprzedzone pilota\u017cem.<\/p>\n
A mo\u017ce wystarczy\u0142o tylko poszerzy\u0107 podstaw\u0119 programow\u0105 przyrody\/biologii? Kto wie. Na pewno nie wiedz\u0105 tego ci, kt\u00f3rzy maj\u0105 dzieci, bo ich wiedza o zdrowiu bywa na poziomie minimalnym. Wiedza o zdrowiu u tych doros\u0142ych, kt\u00f3rzy dzieci ju\u017c odchowali lub nigdy ich nie mieli, zwykle jest bliska zeru. Czyli taka jak polityk\u00f3w, influencer\u00f3w i ksi\u0119\u017cy.<\/p>\n