\u201eKultura polityczna jest to pewien zbi\u00f3r pogl\u0105d\u00f3w i postaw ludzi nale\u017c\u0105cych do spo\u0142ecze\u0144stwa, grup spo\u0142ecznych wobec polityki. Nale\u017cy tak\u017ce zauwa\u017cy\u0107, \u017ce owe pogl\u0105dy s\u0105 charakterystyczne dla danego okresu historycznego i kszta\u0142tuj\u0105 si\u0119 pod wp\u0142ywem wielu czynnik\u00f3w\u201d (Zintegrowana Platforma Edukacyjna, przedmiot wiedza o spo\u0142ecze\u0144stwie, szko\u0142a \u015brednia).<\/p>\n
Ka\u017cdy, kto przeszed\u0142 cykl edukacyjny, o ile nie spa\u0142 na lekcjach, musia\u0142 si\u0119 z tym terminem zetkn\u0105\u0107 niejeden raz, wi\u0119c t\u0142umaczenie, \u017ce na tej lekcji nie by\u0142em, odpada. Sam termin \u201ekultura polityczna\u201d nie jest warto\u015bciuj\u0105cy, ka\u017cde spo\u0142ecze\u0144stwo jak\u0105\u015b kultur\u0119, nie tylko polityczn\u0105, posiada.<\/p>\n
W programie (przedmiotu) jest opis kategorii, i to ju\u017c mo\u017cemy traktowa\u0107 jako s\u0105dy warto\u015bciuj\u0105ce:<\/p>\n
\u2014 Kultura za\u015bciankowa, czyli taka, kt\u00f3ra charakteryzuje si\u0119 bardzo niskim poziomem wiedzy jej cz\u0142onk\u00f3w na tematy dotycz\u0105ce polityki; kultura ta ogranicza t\u0119 wiedz\u0119, nie pozwalaj\u0105c na jej rozszerzenie.<\/p>\n
\u2014 Kultura podporz\u0105dkowania, inaczej m\u00f3wi\u0105c \u2014 podda\u0144cza, czyli taka, kt\u00f3ra jest w bardzo szerokim stopniu zainteresowana aspektami politycznymi. Jednocze\u015bnie jest to tak\u017ce typ kultury, kt\u00f3ry ca\u0142kowicie poddaje si\u0119 w\u0142adzy obowi\u0105zuj\u0105cej w danym kraju.<\/p>\n
\u2014 Kultura uczestnicz\u0105ca, czyli obywatelska, kt\u00f3rej zadaniem jest bardzo aktywne uczestnictwo w \u017cyciu obywateli i w \u017cyciu publicznym; jest to kultura, charakteryzuj\u0105ca si\u0119 tak\u017ce tym, \u017ce obywatele interesuj\u0105 si\u0119, w jaki spos\u00f3b mog\u0105 bra\u0107 udzia\u0142 w \u017cyciu politycznym.<\/p>\n
Kultura obywatelska wymaga posiadania pewnego minimum kompetencji spo\u0142ecznych, minimum wiedzy o procesach i instytucjach politycznych oraz po\u015bwiecenia czasu. Rozwojowi tych w\u0142a\u015bnie kompetencji mia\u0142 s\u0142u\u017cy\u0107 przedmiot pod nazw\u0105 WOS. Niestety chyba tylko on. Jego \u017cywot zosta\u0142 zako\u0144czony ostrym ci\u0119ciem w 2022 roku. To ci\u0119cie by\u0142o HiTem. Albo Czarnkiem.<\/p>\n
Od 1 wrze\u015bnia uczniowie szk\u00f3\u0142 \u015brednich b\u0119d\u0105 mieli edukacj\u0119 obywatelsk\u0105, gdzie znowu b\u0119dzie troch\u0119 o kulturze. W sumie studenci wszystkich kierunk\u00f3w powinni mie\u0107 przed licencjatem, tak\u0105 powt\u00f3rk\u0119 z rozrywki (obywatelskiej).<\/p>\n
A jak ju\u017c przeszli\u015bmy wsp\u00f3lnie na wy\u017cszy poziom, edukacji, to przybli\u017c\u0119 tezy z artyku\u0142u publicznie dost\u0119pnego Cambridge University Press \u2014 Nowe spojrzenie na kompetencje obywateli<\/em>.<\/p>\n Autorzy artyku\u0142u (Steven Klein i Ethan Porter) powo\u0142uj\u0105c si\u0119 na liczne badania, g\u0142\u00f3wnie na spo\u0142ecze\u0144stwie USA, formu\u0142uj\u0105 tez\u0119, \u017ce wi\u0119kszo\u015b\u0107 spo\u0142ecze\u0144stwa, np. ta aktywnie uczestnicz\u0105ca w wyborach, posiada kompetencje pozwalaj\u0105ce oceni\u0107 sprawno\u015b\u0107 dzia\u0142ania instytucji demokratycznych oraz skuteczno\u015b\u0107 decyzji podejmowanych przez polityk\u00f3w. Wskazuj\u0105, \u017ce mimo istniej\u0105cych silnych mechanizm\u00f3w poznawczych wspieraj\u0105cych przyswajanie informacji zgodnych z pierwotnymi opiniami, znaczna cz\u0119\u015b\u0107 obywateli potrafi zaakceptowa\u0107 i zinternalizowa\u0107 informacje niepotwierdzaj\u0105ce ich opinii. Musz\u0105 one jednak do nich dotrze\u0107 i pochodzi\u0107 ze \u017ar\u00f3d\u0142a posiadaj\u0105cego ich zaufanie. Je\u015bli chcemy zdiagnozowa\u0107 bol\u0105czki demokracji, nie powinni\u015bmy szuka\u0107 przyczyn w psychologicznych lub poznawczych niedoci\u0105gni\u0119ciach na poziomie indywidualnym. Szukaj\u0105c istotniejszych wyja\u015bnie\u0144 dysfunkcji demokracji, nale\u017cy przywi\u0105zywa\u0107 wi\u0119ksz\u0105 wag\u0119 do wyja\u015bnie\u0144 koncentruj\u0105cych si\u0119 na czynnikach instytucjonalnych, takich jak nadmierna rola bogactwa, koncentracja interes\u00f3w i problemy dzia\u0142a\u0144 zbiorowych. Czyli nie powinni\u015bmy wini\u0107 pojedynczych wyborc\u00f3w, a raczej polityczn\u0105 nadbudow\u0119 systemu.<\/p>\n Bardziej powinni\u015bmy si\u0119 skupia\u0107 na jako\u015bci elit spo\u0142ecznych i ich egoizmie. Ta refleksja powinna r\u00f3wnie\u017c towarzyszy\u0107 rozwa\u017caniom o polskim spo\u0142ecze\u0144stwie i polskiej demokracji. Jeste\u015bmy przecie\u017c chyba najbardziej zamerykanizowanym spo\u0142ecze\u0144stwem Europy. Do pe\u0142nej identyfikacji brakuje nam chyba tylko baga\u017cu niewolnictwa, ale mog\u0105 go zast\u0105pi\u0107 problemy z pa\u0144szczyzn\u0105. Natomiast dost\u0119p do informacji oraz poziom rzetelno\u015bci i uczciwo\u015bci elit mamy ju\u017c na poziomie ameryka\u0144skim. Podobnie jak w USA merytoryczna dyskusja na tematy polityczne przestaje ju\u017c by\u0107 mo\u017cliwa. Nie tylko z powodu braku mo\u017cliwo\u015bci dotarcia do rzetelnej wiedzy, ale te\u017c dlatego, \u017ce ch\u0119\u0107 jej poznania jest w spo\u0142ecze\u0144stwie coraz s\u0142absza. A w\u015br\u00f3d politycznych elit prawie \u017cadna.<\/p>\n W jednej sprawie chyba si\u0119 jednak troch\u0119 r\u00f3\u017cnimy. Je\u015bli chodzi o emocjonalny j\u0119zyk wrogo\u015bci, to w USA nie ma wi\u0119kszej r\u00f3\u017cnicy pomi\u0119dzy \u201ezwyk\u0142ymi\u201d stronnikami partii a elitami. Oczywi\u015bcie partie te\u017c maj\u0105 swoich hunwejbin\u00f3w.<\/p>\n W Polsce jest to nieco bardziej zr\u00f3\u017cnicowane. Cho\u0107 w badaniach spo\u0142ecznych wysz\u0142o dosy\u0107 wyra\u017anie, \u017ce agresja wyborc\u00f3w obozu (aktualnie) rz\u0105dz\u0105cego wobec wyborc\u00f3w i polityk\u00f3w (aktualnej) opozycji jest znacznie wi\u0119ksza ni\u017c tych ostatnich grup wobec obozu rz\u0105dz\u0105cego. Mo\u017ce to wynika\u0107 ze znacznie wi\u0119kszej frustracji wyborc\u00f3w obozu rz\u0105dz\u0105cego, cho\u0107 trzeba pami\u0119ta\u0107, \u017ce to ob\u00f3z rz\u0105dz\u0105cy nie ca\u0142kiem. Jak twierdz\u0105 niekt\u00f3rzy sfrustrowani jego wyborcy, nie rz\u0105dz\u0105cy wcale.<\/p>\n C\u00f3\u017c, na zmniejszenie frustracji w najbli\u017cszym czasie chyba nie ma co liczy\u0107.<\/p>\n