Nie jest to nowe has\u0142o reklamowe Zak\u0142adu Pogrzebowego A.S. Bytom, cho\u0107 kto wie, czy go tam nie wykorzystaj\u0105. Pogrzeb obywatela \u2013 nie, jeszcze nie demokracji \u2013 w urnie jest du\u017co ta\u0144szy. Obiecana przez rz\u0105d podwy\u017cka zasi\u0142ku pogrzebowego ma nast\u0105pi\u0107 dopiero w przysz\u0142ym roku. Kto wi\u0119c nie chce przysparza\u0107 d\u0142ug\u00f3w rodzinie, powinien zaprze\u0107 si\u0119, postawi\u0107 i do\u017cy\u0107 do ko\u0144ca roku albo i dzie\u0144 d\u0142u\u017cej. Na wszelki wypadek.<\/p>\n
Mo\u017cna jednak odwiedzi\u0107 wcze\u015bniej urn\u0119 raz albo nawet i dwa. Jak s\u0142usznie powiedziano, g\u0142osowanie jest prawem, nie towarem (czy jako\u015b tak). Nieg\u0142osowanie te\u017c jest prawem, ale nie daje potem prawa do narzekania. Wiemy za\u015b, \u017ce prawo do narzekania to najwa\u017cniejsze z praw w Polsce, co prawda nie gwarantowane konstytucyjnie, ale nale\u017cne nam z dziada pradziada. To zreszt\u0105 jedyna u\u017cyteczna gwarancja, bo jak wiadomo, Konstytucja sama z siebie niczego nie gwarantuje, a rz\u0105dy jako\u015b z realizacj\u0105 konstytucyjnych gwarancji si\u0119 nie spiesz\u0105.<\/p>\n
Ale ad rem<\/em>, jak powiedzia\u0142by Jerzy Urban. Wybory daj\u0105 okazj\u0119 do samookre\u015blenia, przynajmniej je\u015bli kto\u015b ma czas i ochot\u0119, by si\u0119 okre\u015bla\u0107. Mo\u017cna zweryfikowa\u0107 swoje pogl\u0105dy i zobaczy\u0107, do kogo bli\u017cej, a do kogo dalej \u2013 tym bardziej \u017ce bez wzgl\u0119du na to, jak kandydaci i kandydatki siebie okre\u015blaj\u0105, zawsze reprezentuj\u0105 kt\u00f3r\u0105\u015b z partii politycznych lub chocia\u017c grup\u0119 AP (anonimowych polityk\u00f3w). Nie myli\u0107 z AA, cho\u0107 czasem trudno odr\u00f3\u017cni\u0107.<\/p>\n Mo\u017cna wykorzysta\u0107 r\u00f3\u017cne latarniki wyborcze, kt\u00f3re bazuj\u0105 na danych sztab\u00f3w wyborczych i\/lub oficjalnych wypowiedziach kandydata. Mo\u017cna samemu pr\u00f3bowa\u0107 odpowiedzie\u0107 na zadawane kandydatom pytania. Czasem to dobra zabawa, czasem jakby mniej.<\/p>\n Por\u00f3wnuj\u0105c wyniki, mo\u017cna zobaczy\u0107, jak blisko jest nam do kandydata, kandydatki lub jak daleko. Mnie udaje si\u0119 czasem osi\u0105gn\u0105\u0107 zgodno\u015b\u0107 w 60\u201370% z opiniami wybranka\/wybranki. Ale to moja wina, bo miewam ma\u0142o popularne pogl\u0105dy. Troch\u0119 te\u017c wini\u0119 autor\u00f3w \u201elatarnik\u00f3w\u201d, bo sztuka zadawania pyta\u0144 zanika w narodzie. Podobnie jest zreszt\u0105 ze sztuk\u0105 udzielania odpowiedzi. Na upadek sztuki grzeczno\u015bci ju\u017c dawno temu wieszcz jeden narzeka\u0142. Nie jeste\u015bmy spo\u0142ecze\u0144stwem przyjaznym wobec sztuk.<\/p>\n Niemniej mo\u017cna wykorzysta\u0107 kampani\u0119 wyborcz\u0105, by si\u0119 zorientowa\u0107, jakie w\u0142a\u015bciwie s\u0105 nasze pogl\u0105dy i z kim mamy przyjemno\u015b\u0107 si\u0119 zgadza\u0107, a z kim nieprzyjemno\u015b\u0107 nie zgadza\u0107. Albo odwrotnie. Mo\u017cliwe, \u017ce uda si\u0119 przy okazji osi\u0105gn\u0105\u0107 wy\u017cszy stan samo\u015bwiadomo\u015bci, co jest cenne, cho\u0107 cz\u0119sto bywa jednak przyczyn\u0105 rozczarowania \u2013 rozczarowania sob\u0105, znajomymi, politykami, rzeczywisto\u015bci\u0105. A czasem nawet wszystkim tym naraz.<\/p>\n Je\u015bli jednak uznacie, \u017ce warto, i wykonacie kilka czynno\u015bci poznawczych, b\u0119dziecie mogli przyst\u0105pi\u0107 do \u015bwiadomego g\u0142osowania. Wybory prezydenckie, kt\u00f3re niemal zawsze odbywaj\u0105 si\u0119 w dw\u00f3ch turach, pozwalaj\u0105 na r\u00f3\u017cnicowanie zachowa\u0144. Tylko raz Aleksander Kwa\u015bniewski nie da\u0142 szansy ponownego g\u0142osowania, ale to si\u0119 chyba szybko nie powt\u00f3rzy. Niekt\u00f3rzy twierdz\u0105, \u017ce w pierwszej turze nale\u017cy g\u0142osowa\u0107 sercem, a w drugiej rozs\u0105dkiem. Nie uwa\u017cam tego za powa\u017cn\u0105 rad\u0119. Sugeruj\u0119, by w pierwszej turze g\u0142osowa\u0107 jednak rozumem, a w zasadzie pogl\u0105dami. Nie wstyd\u017amy si\u0119 swojego kandydata. To mo\u017ce jedna z niewielu szans, by okaza\u0107 poparcie tym, kt\u00f3rzy my\u015bl\u0105 odrobin\u0119 podobnie jak my. Niech wi\u0119c faszy\u015bci g\u0142osuj\u0105 na faszyst\u0119, endecy na endeka, nacjonali\u015bci na nacjonalist\u0119, socjali\u015bci na socjalist\u0119, socjaldemokraci na socjaldemokratk\u0119, chadecy na chadeka, centroprawicowcy na centroprawicowca, ultraprawicowcy na swojego ultra. Policzmy nasze szable \u2013 to jest, pardon, g\u0142osy. Spotkajmy w urnach \u2013 to jest, oczywi\u015bcie, przy. Niech si\u0119 dzieje wola nieba. Co prawda, cz\u0119\u015b\u0107 biskup\u00f3w uwa\u017ca, \u017ce katolicy powinni g\u0142osowa\u0107 na katolika, \u017bydzi na \u017byda itd. Ale po pierwsze, o prawdziwego \u017byda nie jest dzi\u015b \u0142atwo, o prawdziwego katolika zreszt\u0105 te\u017c. Po drugie, to papie\u017c przypisa\u0142 sobie nieomylno\u015b\u0107, biskupi jeszcze tego monopolu nie maj\u0105, wi\u0119c mog\u0105 si\u0119 myli\u0107. I robi\u0105 to cz\u0119sto.<\/p>\n Druga tura to nieco inne zagadnienie. Je\u015bli znajdzie si\u0119 w niej nasz oblubieniec\/oblubienica, to warto dochowa\u0107 wierno\u015bci swoim wyborom, chyba \u017ce dojdzie w mi\u0119dzyczasie do zdrady, nadu\u017cycia zaufania czy innej niegodziwo\u015bci.<\/p>\n Je\u015bli jednak nasz wybranek\/wybranka nie zdo\u0142a dotrze\u0107 do fina\u0142u, staniemy przed kaskad\u0105 dylemat\u00f3w. Pierwszy to i\u015bcie hamletowskie i\u015b\u0107 albo i nie i\u015b\u0107. By\u0107 albo i nie by\u0107 \u015bwiadomym wyborc\u0105. Nie wiem, jak to rozwi\u0105za\u0107 . Mo\u017cna rzuci\u0107 monet\u0105, ale z jak najwi\u0119kszym nomina\u0142em, \u017ceby nie by\u0142o \u017cal si\u0119 schyli\u0107 i sprawdzi\u0107, co wypad\u0142o.<\/p>\n \u0141atwiej mo\u017ce o decyzj\u0119, je\u015bli jeden (jedno) z finalist\u00f3w b\u0119dzie wyj\u0105tkowo nie do przetrawienia. Wtedy warto zag\u0142osowa\u0107 nie tyle na mniejsze z\u0142o, ile w celu unikni\u0119cia wielkiego z\u0142a. To akurat sytuacja, z kt\u00f3r\u0105 wielu wyborc\u00f3w mia\u0142o nie raz do czynienia i kt\u00f3ra by\u0107 mo\u017ce nie raz jeszcze si\u0119 przydarzy. W ko\u0144cu to Polska, kraj wielu przypadk\u00f3w i nieszcz\u0119\u015b\u0107, kilku powsta\u0144, paru zamach\u00f3w stanu i jednego papie\u017ca.<\/p>\n Tak wi\u0119c, obywatele i obywatelki, do urn. P\u00f3ki jeszcze wolno i p\u00f3ki s\u0105 urny.<\/p>\n