Co\u015b si\u0119 z narodem sta\u0142o, co\u015b niedobrego. Zauwa\u017cy\u0142by to Bogdan Smole\u0144, mo\u017ce nie tyle jad\u0105c tramwajem o \u015bwicie, ile przegl\u0105daj\u0105c poranne media g\u0142\u00f3wnego nurtu (mainstreamu). Oto w tych\u017ce mediach \u2013 od \u201eGazety Prawnej\u201d przez \u201ePolityk\u0119\u201d a\u017c do \u201eWyborczej\u201d \u2013 daje si\u0119 dostrzec niemal powszechn\u0105 krytyk\u0119 obni\u017cenia sk\u0142adki zdrowotnej. Twardo stoi przy premierze, przynajmniej w kwestii obni\u017cenia sk\u0142adki, tylko \u201eRzeczypospolita\u201d. Czy\u017cby zn\u00f3w wchodzi\u0142a w rol\u0119 gazety (u)rz\u0105dowej, jak za redaktora Bareckiego? Kto wie, co si\u0119 jeszcze podzieje\u2026<\/p>\n
Z pa\u0142acu z wielkim \u017cyrandolem wyciekaj\u0105 strz\u0119pki informacji, jakoby urz\u0119duj\u0105cy ca\u0142kiem i jeszcze nie ca\u0142kiem ust\u0119puj\u0105cy prezydent nie zamierza\u0142 ustawy podpisa\u0107. Czy uleg\u0142 podszeptom Magdaleny Biejat czy Adriana Zandberga, czy innego szatana, nie wiadomo.<\/p>\n
Senat wypchn\u0105\u0142 ustaw\u0119 do Sejmu. A Lewica pozby\u0142a si\u0119, niejako przy okazji, jednego senatora. Mo\u017ce si\u0119 wydawa\u0107, \u017ce na listach Lewicy znalaz\u0142o troch\u0119 os\u00f3b jakby nieco przypadkowo, r\u00f3wnie\u017c w Sejmie, gdzie czworo pos\u0142\u00f3w nie rozumie relacji pa\u0144stwo \u2013 ko\u015bci\u00f3\u0142. Ale to temat na zupe\u0142nie inn\u0105 opowie\u015b\u0107.<\/p>\n
By\u0107 mo\u017ce ustawa upadnie w lekkiej nies\u0142awie, a po zako\u0144czeniu kampanii wyborczej przestanie by\u0107 potrzebna, skoro raczej powszechnie jest uznawana za szkodliw\u0105 \u2013 powszechnie, oczywi\u015bcie, poza \u201eRzeczpospolit\u0105\u201d, Fundacj\u0105 Balcerowicza i Kancelari\u0105 Premiera. Donald Tusk broni obni\u017cenia sk\u0142adki niemal tak, jak Rydz-\u015amig\u0142y niepodleg\u0142o\u015bci. Ciekawe, czy to veto opublikuj\u0105 w Monitorze Polskim. Ostatnio r\u00f3\u017cnie z tym bywa.<\/p>\n
Kiedy skupiamy si\u0119 na wysoko\u015bci sk\u0142adki, umyka nam sedno sprawy, czyli zapewnienie przez pa\u0144stwo odpowiedniego poziomu us\u0142ug publicznych w zakresie ochrony zdrowia. Ten konstytucyjny, a realizowany przez rz\u0105dz\u0105cych polityk\u00f3w obowi\u0105zek pa\u0144stwa w\u0142a\u015bnie nie jest realizowany \u2013 mi\u0119dzy innymi ze wzgl\u0119du na niewystarczaj\u0105ce nak\u0142ady na opiek\u0119 zdrowotn\u0105. Wed\u0142ug danych Eurostatu za rok 2022 wydatki na ochron\u0119 zdrowia w Polsce stanowi\u0142y 6,4% PKB przy \u015bredniej unijnej 10,4%. Z takim wynikiem Polska zaj\u0119\u0142a trzecie miejsce w Unii Europejskiej, oczywi\u015bcie od ko\u0144ca. Wyprzedzili\u015bmy Bu\u0142gari\u0119 i Rumuni\u0119. Nieznacznie. W roku 2025 wydatki wynios\u0105, wed\u0142ug jednej metodologii, 6,6 %PKB, a wed\u0142ug drugiej tzw. wydatki rzeczywiste si\u0119gn\u0105 5,65%. Obronienie trzeciego miejsca od ko\u0144ca w Europie mo\u017ce w tym roku by\u0107 trudne.<\/p>\n
Wojciech Konieczny, wiceminister zdrowia ze wskazania Lewicy, sugeruje, by nie zawraca\u0107 sobie g\u0142owy sk\u0142adk\u0105 zdrowotn\u0105, tylko wr\u00f3ci\u0107 do finansowania ochrony zdrowia wprost z bud\u017cetu, czyli z podatk\u00f3w. I tu dochodzimy do sedna sprawy. Do podatk\u00f3w.<\/p>\n
Od czasu pierwszego rz\u0105du PiS-u przyj\u0119\u0142o si\u0119 uwa\u017ca\u0107, \u017ce mo\u017cna mie\u0107 us\u0142ugi publiczne na wysokim poziomie przy niskim poziomie podatk\u00f3w. No c\u00f3\u017c, wiar\u0119 w cuda mamy zapisan\u0105 w preambule konstytucji.<\/p>\n
Wed\u0142ug danych za rok 2023 \u015bredni udzia\u0142 podatk\u00f3w w PKB Unii Europejskiej to 40%. W sumie mo\u017cna kraje UE podzieli\u0107 na trzy grupy. Pierwsza to bogate kraje o \u015brednim udziale podatk\u00f3w, przekraczaj\u0105cym 40% PKB, np. Francja, Belgia czy Dania. Druga grupa to biedniejsze kraje z udzia\u0142em poni\u017cej \u015bredniej; tu Polska lokuje si\u0119 na 17. miejscu. Trzecia grupa to raje podatkowe jak Malta i Irlandia. O dziwo, tu\u017c obok l\u0105duje Rumunia z udzia\u0142em podatk\u00f3w w PKB na poziomie 27% (dane za Obserwatorgospodarczy.pl)<\/p>\n
Dodatkowo w Polsce mamy degresywny system podatkowy, charakteryzuj\u0105cy si\u0119 malej\u0105c\u0105 wielko\u015bci\u0105 obci\u0105\u017ce\u0144 wraz ze wzrostem dochod\u00f3w. Wp\u0142ywa na to mi\u0119dzy innymi niski poziom podatk\u00f3w maj\u0105tkowych. Nie mamy progresji podatkowej, cho\u0107 drugi pr\u00f3g podatkowy przekracza coraz wi\u0119cej podatnik\u00f3w \u2013 w tym roku b\u0119dzie to ponad dwa miliony. Tyle \u017ce ci , kt\u00f3rzy osi\u0105gaj\u0105 najwy\u017csze przychody, nie p\u0142ac\u0105 podwy\u017cszonej stawki, ale podatek liniowy, rejestruj\u0105c dzia\u0142alno\u015b\u0107 gospodarcz\u0105. A najbogatsi oczywi\u015bcie nie p\u0142ac\u0105 podatk\u00f3w w og\u00f3le. Przez taki system najbardziej obci\u0105\u017ceni podatkowo s\u0105 ci, kt\u00f3rych dochody nieznacznie przekraczaj\u0105 pr\u00f3g podatkowy, i oni te\u017c najbardziej sprzeciwiaj\u0105 si\u0119 zmianom systemowym.<\/p>\n
Polski system podatkowy jest wyj\u0105tkowy jak na europejsk\u0105 miar\u0119. Jest efektem zmian bez \u0142adu i sk\u0142adu. Nikt nie jest z niego zadowolony. Nie dostarcza przychod\u00f3w wystarczaj\u0105cych do zapewnienia odpowiedniego poziomu us\u0142ug publicznych. Nie wystarcza na niezb\u0119dne inwestycje publiczne, ratowane dotychczas przez fundusze europejskie, ale ten efekt b\u0119dzie wygasa\u0142. Czeka nas powa\u017cna debata o podatkach, tyle \u017ce jedni twierdz\u0105, \u017ce na to za wcze\u015bnie, inni, \u017ce ju\u017c za p\u00f3\u017ano.<\/p>\n