\u201eGazeta Wyborcza\u201d w dziale \u201eOpinie\u201d zamieszcza g\u0142osy polemiczne, cz\u0119sto polemizuj\u0105ce z poprzednimi polemizuj\u0105cymi g\u0142osami. Tym razem polemika dotyczy tego, jakiego cz\u0142owieka g\u0142osuj\u0105cego powinien szuka\u0107 Trzaskowski. Dylemat na miar\u0119 Diogenesa.<\/p>\n
We wcze\u015bniejszym tek\u015bcie, zatytu\u0142owanym \u201eCzy Pa\u0142ac wart jest mszy?\u201d, ksi\u0105dz Kazimierz Sowa twierdzi\u0142, \u017ce Polska jest nadal krajem o to\u017csamo\u015bci i tradycji religijnej i katolickiej, a zatem korzystnie dla Trzaskowskiego by\u0142oby szuka\u0107 poparcia w\u015br\u00f3d os\u00f3b identyfikuj\u0105cych si\u0119 z Ko\u015bcio\u0142em. No c\u00f3\u017c, dla ksi\u0119dza wszystko zaczyna si\u0119 i ko\u0144czy msz\u0105. Dla du\u017cej liczby Polak\u00f3w to nie jest ju\u017c konieczne. Wed\u0142ug raportu CBOS (z kwietnia 2024) 44% badanych pozytywnie ocenia funkcjonowanie Ko\u015bcio\u0142a rzymskokatolickiego, a negatywnie 45%. Opinie na temat Ko\u015bcio\u0142a systematycznie, aczkolwiek powoli, si\u0119 pogarszaj\u0105. Pozytywne towarzysz\u0105 przewa\u017cnie deklaracjom o zaanga\u017cowaniu w praktyki religijne, popieraniu Prawa i Sprawiedliwo\u015bci, a tak\u017ce pogl\u0105dom prawicowym. Negatywne koreluj\u0105 z brakiem zaanga\u017cowania religijnego oraz popieraniem ugrupowa\u0144 rz\u0105dz\u0105cych, zw\u0142aszcza Lewicy i Koalicji Obywatelskiej. Zgodnie z tymi danym Andrzej Machowski pisze w \u201eGazecie Wyborczej\u201d, \u017ce kandydat Trzaskowski nie powinien zabiega\u0107 o poparcie w\u015br\u00f3d wyborc\u00f3w identyfikuj\u0105cych si\u0119 z Ko\u015bcio\u0142em, ale skupia\u0107 si\u0119 na mobilizacji tych, kt\u00f3rzy takiej identyfikacji nie odczuwaj\u0105.<\/p>\n
Badania Pew Resarch opublikowane w \u201eRzeczpospolitej\u201d sugeruj\u0105, \u017ce ksi\u0105dz Sowa mo\u017ce mie\u0107 troch\u0119 racji. Jak czytamy, 75% polskich respondent\u00f3w uwa\u017ca, \u017ce prezydent powinien stawa\u0107 w obronie religii. To zatrwa\u017caj\u0105cy wynik, kt\u00f3ry nie tylko znacz\u0105co odbiega od wyniku spo\u0142ecze\u0144stw \u201estarej Europy\u201d, ale przebija nawet dane z W\u0119gier, gdzie z takim pogl\u0105dem zgadza si\u0119 62% badanych. Najbli\u017cej (ale wci\u0105\u017c daleko) do naszego wyniku jest Wielkiej Brytanii: 50%, a ju\u017c ca\u0142kiem odleg\u0142e s\u0105 spo\u0142ecze\u0144stwa Niemiec: 42%, Hiszpanii (dawnej c\u00f3ry Ko\u015bcio\u0142a): 34%, czy laickiej Francji: 24%.<\/p>\n
Odpowiedzi polskich respondent\u00f3w zbli\u017caj\u0105 nas do kraj\u00f3w islamu \u2013 z bardzo kruch\u0105 demokracj\u0105 lub nawet bez niej. \u015awiadcz\u0105 te\u017c o ca\u0142kowitej nieznajomo\u015bci roli prezydenta, nieznajomo\u015bci Konstytucji oraz niestety o kompletnym niezrozumieniu zasad demokracji. C\u00f3\u017c, \u017cadnej ekipie rz\u0105dz\u0105cej na budowaniu postaw prodemokratycznych nigdy specjalnie nie zale\u017ca\u0142o, a by\u0142y i takie, kt\u00f3re demokracj\u0119 stara\u0142y si\u0119 obrzydzi\u0107.<\/p>\n
Ale wracaj\u0105c do dobrych rad dla kandydata KO: warto okre\u015bli\u0107, jak jest postrzegany do tej pory. S\u0142ynna awantura o nic, czyli o symbole religijne w magistracie, wskazywa\u0142aby, \u017ce Trzaskowski jest nominalnie pro\u015bwiecki, ale faktycznie to taki Kwintus Fabiusz Maksimus na otwock\u0105 miar\u0119. Czy mo\u017cna mu co\u015b doradzi\u0107? W wyborach wa\u017cna jest wiarygodno\u015b\u0107. Akurat w spawie neutralno\u015bci \u015bwiatopogl\u0105dowej i religii wiarygodno\u015b\u0107 Trzaskowskiego nie jest wysoka. \u017baden jego zwrot w kierunku warto\u015bci religijnych raczej nie zostanie przyj\u0119ty za szczery. Wystarczy\u0142oby jedynie, by na przyk\u0142ad zadeklarowa\u0142, \u017ce podpisze ustaw\u0119 o dekryminalizacji aborcji, tak jak to zrobi\u0142a Biejat. Tylko tyle i a\u017c tyle.<\/p>\n
W tematach \u015bwiatopogl\u0105dowych zaleca\u0142bym wi\u0119c wstrzemi\u0119\u017aliwo\u015b\u0107. By\u0107 mo\u017ce jednym zwolennikiem Trzaskowskiego uwa\u017caj\u0105cym religi\u0119 za spraw\u0119 istotn\u0105 jest w\u0142a\u015bnie ksi\u0105dz Sowa. Ale chyba nie b\u0119dzie to g\u0142os rozstrzygaj\u0105cy.<\/p>\n
Andrzej Machowski podaje dane z bada\u0144 spo\u0142ecznych, kt\u00f3re wskazuj\u0105, \u017ce w\u015br\u00f3d wyborc\u00f3w partii tworz\u0105cych Koalicj\u0119 15 Pa\u017adziernika przewa\u017caj\u0105 \u2013 od 69% (Trzecia Droga) do 94% (Lewica) \u2013 osoby niereligijne. Nie s\u0105dz\u0119 jednak, by by\u0142y zachwycone dzia\u0142aniami Trzaskowskiego. Bezpieczniej dla niego by\u0142oby omija\u0107 w kampanii tematy \u015bwiatopogl\u0105dowe. Raczej nie pos\u0142u\u017c\u0105 mu w zdobyciu nowych g\u0142os\u00f3w, za to mog\u0105 powi\u0119kszy\u0107 grono rozczarowanych.<\/p>\n
Pytanie tylko, jakie tematy powinien porusza\u0107. I czy mo\u017ce liczy\u0107 na pomoc rz\u0105du czy te\u017c powinien si\u0119 takiej pomocy wystrzega\u0107. Notowania rz\u0105du rok po jego powo\u0142aniu s\u0105 ju\u017c gorsze od notowa\u0144 rz\u0105du Morawieckiego. W sonda\u017cu CBOS opublikowanym w styczniu 32% badanych ocenia\u0142o rz\u0105d Donalda Tuska pozytywnie, a\u017c 55% negatywnie, a 13% nie mia\u0142o zdania. W grudniu 2023 rz\u0105d Morawieckiego mia\u0142 wed\u0142ug CBOS dok\u0142adnie tyle samo zwolennik\u00f3w, za to mniej przeciwnik\u00f3w, bo \u201ezaledwie\u201d 44%.<\/p>\n
Trzaskowski powinien chyba wymy\u015bli\u0107 spos\u00f3b na samodzielnie funkcjonowanie w kampanii. To ostatni moment, bo przez ca\u0142y ten czas bycia potencjalnym prezydentem sprawia wra\u017cenie, jakby nie wiedzia\u0142 dok\u0142adnie, po co ma nim by\u0107.<\/p>\n