{"id":38547,"date":"2025-01-09T23:09:30","date_gmt":"2025-01-09T22:09:30","guid":{"rendered":"https:\/\/kodmalopolska.pl\/?p=38547"},"modified":"2025-01-09T23:09:30","modified_gmt":"2025-01-09T22:09:30","slug":"czas-prawniczej-smuty-felieton-fryderyka-zolla-527","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/kodmalopolska.pl\/?p=38547","title":{"rendered":"Czas prawniczej smuty. Felieton Fryderyka Zolla (527)"},"content":{"rendered":"<h4>Od pewnego czasu o wiele \u0142atwiej przychodzi mi pisanie felieton\u00f3w dotycz\u0105cych Ukrainy \u2013 nie tylko dlatego, \u017ce tamtejsze wydarzenia nale\u017c\u0105 do najwa\u017cniejszych we wsp\u00f3\u0142czesnej historii, ale te\u017c dlatego, \u017ce prosto jest oceni\u0107, kto w tym sporze stoi po stronie dobra, a kto po stronie z\u0142a. W polskiej polityce demokratycznej tego komfortu nie ma, bo wszystko si\u0119 miesza. Demokracja wymaga gorsetu pa\u0144stwa prawa z niezale\u017cnymi s\u0105dami, a w naszym systemie r\u00f3wnie\u017c z Trybuna\u0142em Konstytucyjnym, zwi\u0105zanymi metod\u0105 i warsztatem prawnik\u00f3w, opartymi na zbiorowym prawniczym autorytecie wydzia\u0142\u00f3w prawa. To si\u0119 u nas posypa\u0142o.<\/h4>\n<p>Pomys\u0142 PiS-u na pa\u0144stwo by\u0142 taki, \u017ce wszystko stanie si\u0119 polityk\u0105, a jedynym o\u015brodkiem rozstrzygaj\u0105cym \u2013 i to rozstrzygaj\u0105cym wy\u0142\u0105cznie na podstawie w\u0142asnego uznania \u2013 b\u0119dzie nieformalne partyjne centrum dyspozycji politycznej. System ju\u017c prawie osi\u0105gn\u0105\u0142 perfekcj\u0119, kiedy nadesz\u0142y pa\u017adziernikowe wybory, a po nich utrata w\u0142adzy. Utrata to by\u0142a jednak niepe\u0142na: przetrwa\u0142y r\u00f3\u017cne centra, przez kt\u00f3re o\u015brodek dyspozycji politycznej nadal oddzia\u0142uje na nasz\u0105 rzeczywisto\u015b\u0107.<\/p>\n<p>Jedn\u0105 z najwi\u0119kszych zbrodni PiS-u przeciwko Rzeczypospolitej by\u0142o zdewastowanie S\u0105du Najwy\u017cszego i Trybuna\u0142u Konstytucyjnego, instytucji centralnych dla pa\u0144stwa prawa. Utracili\u015bmy w ten spos\u00f3b \u017ar\u00f3d\u0142a definitywnego rozstrzygania spor\u00f3w. Ich zniszczenie oznacza unicestwienie prawa jako sposobu sprawowania w\u0142adzy w pa\u0144stwie. Sp\u00f3r o decyzje PKW jest tego najlepszym przyk\u0142adem. Wiele razy pisali\u015bmy na tych stronach, \u017ce pozbawiona konstytucyjnej legitymacji Izba Spraw Publicznych i Kontroli Nadzwyczajnej rozstrzygaj\u0105ca o wa\u017cno\u015bci wybor\u00f3w to bomba pod\u0142o\u017cona pod Polsk\u0119. Detonacja nie nast\u0105pi\u0142a od razu, wi\u0119c zacz\u0119li\u015bmy si\u0119 do tego wielosystemu prawnego, zwanego inaczej bezprawiem, przyzwyczaja\u0107. Ale w\u0142a\u015bnie szykuje si\u0119 eksplozja.<\/p>\n<p>Niekt\u00f3rzy bagatelizuj\u0105 niebezpiecze\u0144stwo sporu o wa\u017cno\u015b\u0107 wybor\u00f3w prezydenckich. Skoro mamy nieuznaj\u0105ce si\u0119 s\u0105dy, czemu by nie mie\u0107 kilku prezydent\u00f3w? Byli przecie\u017c papie\u017ce i antypapie\u017ce, a Ko\u015bci\u00f3\u0142 si\u0119 nie zawali\u0142. Niestety, obok nas toczy si\u0119 wojna \u2013 taka prawdziwa, o wszystko. Prof. Antoni Dudek u Kuby Wojew\u00f3dzkiego trafnie podkre\u015bli\u0142, \u017ce to jest nasza wojna. Tak te\u017c to widz\u0105 Moskale. Widz\u0105 to od bardzo dawna i nas rozgrywaj\u0105. Prawdopodobnie rozegrali nas ju\u017c w 2015 roku w aferze pods\u0142uchowej, a zaraz znale\u017ali si\u0119 polscy politycy, kt\u00f3rzy zechcieli skorzysta\u0107 z takiego prezentu. Teraz sytuacja jest o wiele powa\u017cniejsza. Wydarzenia w Rumunii i Mo\u0142dawii dowodz\u0105 ogromnej sprawno\u015bci moskalskich agent\u00f3w wp\u0142ywu. Ludzie ci b\u0119d\u0105 dzia\u0142a\u0107 r\u00f3wnie\u017c u nas. Wykorzystaj\u0105 ka\u017cd\u0105 nasz\u0105 s\u0142abo\u015b\u0107.<\/p>\n<p>Trzeba zda\u0107 sobie spraw\u0119, co si\u0119 wok\u00f3\u0142 nas dzieje. Ameryka\u0144ski prezydent-elekt grozi wyst\u0105pieniem przeciwko Danii i Panamie, \u0142\u0105cznie z u\u017cyciem przemocy. Publicznie gada o w\u0142\u0105czeniu Kanady do USA. Elon Musk, jego prawa r\u0119ka, stara si\u0119 wzmocni\u0107 radykalne partie w Europie, aby rozsadzi\u0107 Uni\u0119. To s\u0105 symptomy zbli\u017caj\u0105cego si\u0119 niebezpiecze\u0144stwa.<\/p>\n<p>Nie mo\u017cemy ju\u017c d\u0142u\u017cej pozwala\u0107 sobie na kryzys pa\u0144stwa. Musimy zadba\u0107, by system wymiaru sprawiedliwo\u015bci, kt\u00f3ry zbudujemy, nie by\u0142 ci\u0105gle podwa\u017cany. Wymaga to gorzkiego konsensu. Niekt\u00f3rzy twierdz\u0105, \u017ce \u017caden kompromis z naruszeniem Konstytucji nie jest mo\u017cliwy. Prawo jest o wiele bardziej z\u0142o\u017cone: stara si\u0119 pogodzi\u0107 r\u00f3\u017cne interesy, nie jest matematyk\u0105. Nie ka\u017cde naruszenie wywo\u0142uje takie same skutki. To zale\u017cy od tego, jakie dobra chronimy.<\/p>\n<p>Neos\u0119dziowie stanowi\u0105 ogromny problem. Trzeba jednak pami\u0119ta\u0107, \u017ce ju\u017c od dawna rozstrzygaj\u0105 spory, a ludzie maj\u0105 prawo do s\u0105du. Niezale\u017cno\u015b\u0107 s\u0119dziego, tak\u017ce neos\u0119dziego, kt\u00f3ry rozstrzyga sprawy \u2013 a rozstrzyga ich ju\u017c tysi\u0105ce \u2013 nie jest osobistym przywilejem, ale gwarancj\u0105 dla stron. Czas rz\u0105d\u00f3w PiS-u pokaza\u0142, \u017ce jest wielu starych s\u0119dzi\u00f3w niegodnych swojego urz\u0119du. Nie wszyscy uciekli do Bia\u0142orusi.<\/p>\n<p>Musimy rozwi\u0105za\u0107 ten w\u0119ze\u0142 tak, \u017ceby ju\u017c nigdy nie dokonano podobnego zamachu. Dlatego powinno si\u0119 zrobi\u0107 tak: przyj\u0105\u0107 kompromisowy projekt reformy KRS, ten, kt\u00f3ry tak\u017ce neos\u0119dziom daje prawo g\u0142osu, uzgodniony ju\u017c kiedy\u015b z prezydentem; rozwi\u0105za\u0107 S\u0105d Najwy\u017cszy, wys\u0142a\u0107 wszystkich jego s\u0119dzi\u00f3w \u2013 nowych i starych \u2013 w stan spoczynku i utworzy\u0107 nowy SN. Mo\u017cna tego dokona\u0107 nawet ustaw\u0105. W ten spos\u00f3b definitywnie zako\u0144czymy niszcz\u0105cy sp\u00f3r, nie rezygnuj\u0105c z indywidualnej odpowiedzialno\u015bci tych, kt\u00f3rzy godno\u015b\u0107 s\u0119dziowsk\u0105 zszargali. Nale\u017cy te\u017c jak najszybciej utworzy\u0107 nowy Trybuna\u0142 Konstytucyjny, zapewniaj\u0105c wp\u0142yw na jego obsadzenie w odpowiednich proporcjach wszystkim reprezentowanym w Sejmie si\u0142om. I trzeba zacz\u0105\u0107 przygotowywa\u0107 pa\u0144stwo na gro\u017c\u0105ce mu niebezpiecze\u0144stwa. W takim czasie nie mo\u017ce powsta\u0107 w\u0105tpliwo\u015b\u0107 co do wyboru prezydenta, wodza naczelnego si\u0142 zbrojnych. Najlepszym zabezpieczeniem przed moskalsk\u0105 ingerencj\u0105 s\u0105 sprawne instytucje pa\u0144stwa, uzbrojona po z\u0119by armia i zaufanie obywateli \u2013 zaufanie do instytucji i do siebie samych.<\/p>\n<p>Nie ma ju\u017c czasu na ten rodzaj sporu politycznego, kt\u00f3ry uprawiaj\u0105 nasi politycy. Je\u015bli si\u0119 nie ogarniemy, sprowadzimy na siebie nieszcz\u0119\u015bcie. No wi\u0119c si\u0119 ogarnijmy.<\/p>\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\" \/>\n<p><em>Felieton jest wyrazem opinii autora. Nie prezentuje stanowiska ZR Ma\u0142opolskie.<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Od pewnego czasu o wiele \u0142atwiej przychodzi mi pisanie felieton\u00f3w dotycz\u0105cych Ukrainy \u2013 nie tylko dlatego, \u017ce tamtejsze wydarzenia nale\u017c\u0105 do najwa\u017cniejszych we wsp\u00f3\u0142czesnej historii, ale te\u017c dlatego, \u017ce prosto jest oceni\u0107, kto w tym sporze stoi po stronie dobra, a kto po stronie z\u0142a. W polskiej polityce demokratycznej tego komfortu nie ma, bo wszystko si\u0119 miesza. Demokracja wymaga gorsetu pa\u0144stwa prawa z niezale\u017cnymi s\u0105dami, a w naszym systemie r\u00f3wnie\u017c z Trybuna\u0142em Konstytucyjnym, zwi\u0105zanymi metod\u0105 i warsztatem prawnik\u00f3w, opartymi na zbiorowym prawniczym autorytecie wydzia\u0142\u00f3w prawa. To si\u0119 u nas posypa\u0142o.<\/p>\n","protected":false},"author":34,"featured_media":24583,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_EventAllDay":false,"_EventTimezone":"","_EventStartDate":"","_EventEndDate":"","_EventStartDateUTC":"","_EventEndDateUTC":"","_EventShowMap":false,"_EventShowMapLink":false,"_EventURL":"","_EventCost":"","_EventCostDescription":"","_EventCurrencySymbol":"","_EventCurrencyCode":"","_EventCurrencyPosition":"","_EventDateTimeSeparator":"","_EventTimeRangeSeparator":"","_EventOrganizerID":[],"_EventVenueID":[],"_OrganizerEmail":"","_OrganizerPhone":"","_OrganizerWebsite":"","_VenueAddress":"","_VenueCity":"","_VenueCountry":"","_VenueProvince":"","_VenueState":"","_VenueZip":"","_VenuePhone":"","_VenueURL":"","_VenueStateProvince":"","_VenueLat":"","_VenueLng":"","_VenueShowMap":false,"_VenueShowMapLink":false,"footnotes":""},"categories":[596],"tags":[],"class_list":["post-38547","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-felietony","felietony"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/kodmalopolska.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/38547","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/kodmalopolska.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/kodmalopolska.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kodmalopolska.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/34"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kodmalopolska.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=38547"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/kodmalopolska.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/38547\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kodmalopolska.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/24583"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/kodmalopolska.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=38547"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/kodmalopolska.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=38547"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/kodmalopolska.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=38547"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}