{"id":38431,"date":"2024-10-11T20:39:36","date_gmt":"2024-10-11T18:39:36","guid":{"rendered":"https:\/\/kodmalopolska.pl\/?p=38431"},"modified":"2024-10-11T20:39:36","modified_gmt":"2024-10-11T18:39:36","slug":"ulice-place-i-skwery-felieton-adama-jaskowa-186","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/kodmalopolska.pl\/?p=38431","title":{"rendered":"Ulice, place i skwery. Felieton Adama Ja\u015bkowa (186)"},"content":{"rendered":"<h4>\u201eBiskup to ma klawe \u017cycie\u201d \u2013 \u015bpiewa\u0142 kiedy\u015b Tadeusz Chy\u0142a. A mo\u017ce chodzi\u0142o o cesarza? Moim zdaniem Andrzejowi Walig\u00f3rskiemu wyszed\u0142 tekst ponadczasowy, a na pewno ponadwroc\u0142awski. Krakowski prawie. Cesarsko-kr\u00f3lewsko-biskupi. Jak nasze miasto.<\/h4>\n<p>Mamy to szcz\u0119\u015bcie w Krakowie, \u017ce \u017cyjemy w naj\u015bwi\u0119tszym mie\u015bcie, chodzimy po u\u015bwi\u0119conych brukach i kostkach. Mamy ulice (place, mosty) dw\u00f3ch papie\u017cy, jednego prymasa, dw\u00f3ch kardyna\u0142\u00f3w, siedmiu biskup\u00f3w, jednego pra\u0142ata (Kordeckiego), 31 ksi\u0119\u017cy, trzech ojc\u00f3w (zakonnych), 30 \u015bwi\u0119tych oraz paru b\u0142ogos\u0142awionych. Dodajmy do tego kilkana\u015bcie ulic zakonnych i jeden plac \u015awi\u0119tego Ducha, nazwany tak od zakonu duchak\u00f3w albo i samego ducha. Jest te\u017c ulica Niepokalanego Pocz\u0119cia, Dobrego Pasterza i Zmartwychwstania Pa\u0144skiego. Jest Parafialna, Klasztorna i Biskupia. Je\u015bli pomin\u0105\u0142em w liczeniu jakiego\u015b \u015bwi\u0119tego czy biskupa, bardzo przepraszam.<\/p>\n<p>Mamy te\u017c ulice prezydent\u00f3w (Krakowa), paru noblist\u00f3w i genera\u0142\u00f3w, troch\u0119 artyst\u00f3w i artystek, niewielu uczonych i jeden skwer Praw Kobiet.<\/p>\n<p>Oczywi\u015bcie, zosta\u0142o jeszcze w\u015br\u00f3d patron\u00f3w paru niedobitk\u00f3w socjalizmu, takich jak Daszy\u0144ski, Limanowski i Broniewski, czy przyzwoici demokraci tacy jak Narutowicz. Zosta\u0142a Aleja Pokoju , bo o aleje \u0142atwiej ni\u017c o pok\u00f3j\u2026<\/p>\n<p>Osta\u0142a si\u0119 te\u017c ulica Dworcowa, bo wbrew temu, co wymy\u015bli\u0142 Adam Kalita, jeden z radnych PiS-u, jej patronem okaza\u0142 si\u0119 nie tyle znany (przynajmniej radnemu) rosyjski pisarz komunista Dworcow, ile pospolity i niezbyt okaza\u0142y dworzec Krak\u00f3w P\u0142asz\u00f3w.<\/p>\n<p>To g\u0142\u0119boko ludzkie, a nawet zwierz\u0119ce oznaczanie terytorium przez jego posiadaczy mog\u0142oby wskazywa\u0107, \u017ce Krak\u00f3w nale\u017cy do katolik\u00f3w, a w zasadzie do Ko\u015bcio\u0142a, bo wszystko, co nale\u017cy do katolik\u00f3w, nale\u017cy do boga, czyli do Ko\u015bcio\u0142a. Niekt\u00f3rzy sugeruj\u0105, \u017ce nawet to, co nie nale\u017cy (chwilowo?) do ko\u015bcio\u0142a, i tak nale\u017cy do boga. To zreszt\u0105 poniek\u0105d logiczne.<\/p>\n<p>Nie chc\u0105c zbyt cz\u0119sto zmienia\u0107 nazw ulic, w\u0142adze Krakowa nadaj\u0105 od jakiego\u015b czasu patron\u00f3w skwerom. Nawet ma\u0142ym. Wyj\u0105tek to plac Wielkiej Armii Napoleona.<\/p>\n<p>Nie tak ca\u0142kiem dawno skwer przy ul. Retoryka otrzyma\u0142 nazw\u0119 \u201ePraw Kobiet\u201d. Projekt podzieli\u0142 rad\u0119, kt\u00f3rej cz\u0119\u015b\u0107 uzna\u0142a, \u017ce kobiety maj\u0105 ju\u017c wszystkie prawa, wi\u0119c po co im jeszcze skwer. Wnioskodawczyni, radna Ma\u0142gorzata Jantos, argumentowa\u0142a wtedy (w 2021 roku), \u017ce skwer ma upami\u0119tnia\u0107 nadanie kobietom praw politycznych, w tym wyborczych. W sumie bardziej by si\u0119 do tego nadawa\u0142 park Szymborskiej, za\u0142o\u017cony w miejscu, gdzie zbiera\u0142a si\u0119 manifestacja polskich sufra\u017cystek w 1918 roku. \u201ePark Praw Kobiet im. Szymborskiej\u201d \u2013 to nawet by do siebie pasowa\u0142o. Ale pad\u0142o na skwer, nie byle jaki, bo przed krakowsk\u0105 siedzib\u0105 PiS-u. To pasowa\u0142o \u00f3wczesnej opozycji, ale nie pisowa\u0142o \u2013 pardon, nie pasowa\u0142o \u2013 PiS-owi. Sprawa wr\u00f3ci\u0142a jak bumerang przed drug\u0105 tur\u0105 wybor\u00f3w prezydenta Krakowa. Jak mianowicie stwierdzi\u0142 \u0141ukasz Giba\u0142a, gdyby on, Giba\u0142a, wiedzia\u0142, \u017ce to \u201eprowokacja\u201d wobec PiS-u, to by tej inicjatywy nie popar\u0142. W sumie mo\u017cliwe, \u017ce w roku 2021 radny Giba\u0142a nie by\u0142 zorientowany, gdzie si\u0119 mie\u015bci siedziba PiS-u. Zorientowa\u0142 si\u0119 jednak ju\u017c w kwietniu 2024, gdy przed drug\u0105 tur\u0105 wybor\u00f3w uzyska\u0142 poparcie PiS-u dla swojej kandydatury.<\/p>\n<p>Niestety, nawet w pa\u0144stwie PiS-u reasumpcja nie dzia\u0142a tak daleko wstecz.<\/p>\n<p>Ale niedosz\u0142y kandydat mia\u0142 okazj\u0119 do rehabilitacji, bo do rady miasta aktualnej kadencji wp\u0142yn\u0105\u0142 wniosek o przydzielenie patrona kolejnemu skwerowi. Tym razem patronem mia\u0142 by\u0107 biskup Pieronek. Inicjatyw\u0119 Bogdana Klicha, senatora i prawdopodobnie przysz\u0142ego ambasadora w USA, oraz ksi\u0119dza prof. Roberta Tyra\u0142y, rektora uniwersytetu papieskiego, popar\u0142 prezydent Krakowa, cho\u0107 wyr\u0119czy\u0142 si\u0119 swoim zast\u0119pc\u0105. Wnioskodawcy zignorowali podj\u0119t\u0105 dzie\u0144 przed sesj\u0105 rady miasta uchwa\u0142\u0119 rady dzielnicy I (Stare Miasto), by zaprzesta\u0107 nadawania patron\u00f3w skwerom na terenie dzielnicy. Mo\u017ce s\u0142usznie. Przyzwyczaili\u015bmy si\u0119, \u017ce pomniki trzeba czy\u015bci\u0107 z wyraz\u00f3w szacunku ze strony go\u0142\u0119bi i innego ptactwa. A w przypadku skwer\u00f3w mog\u0142yby si\u0119 do\u0142o\u017cy\u0107 jeszcze nieloty wielu gatunk\u00f3w, w tym niestety ludzkiego. Taki skwer nie jest najlepszym prezentem dla patrona, nawet je\u015bli to mia\u0142by by\u0107 biskup. A co, gdyby na skwerze biskupim kto\u015b posadzi\u0142 rewolucyjne go\u017adziki albo \u2013 nie daj, kardynale \u2013 czerwone r\u00f3\u017ce? Z Luksemburga? Projekt upad\u0142, bo nie zyska\u0142 poparcia nawet w\u015br\u00f3d radnych KO, za to wzbudzi\u0142 silny sprzeciw radnych lewicy oraz radnej Aleksandry Owcy, reprezentuj\u0105cej w tej kwestii chyba bardziej Razem ni\u017c klub Giba\u0142y. Biskup zdecydowanie nie by\u0142 jej pasterzem.<\/p>\n<p>Krak\u00f3w nie ma dobrych do\u015bwiadcze\u0144 z placami i skwerami. Kiedy na dzisiejszym placu \u015aw. Ducha wykupionym od zakonu duchak\u00f3w wybudowano teatr, Matejko \u015bmiertelnie si\u0119 obrazi\u0142 i dla Krakowa nie namalowa\u0142 ju\u017c nic, nawet ma\u0142ego portretu biskupa. Je\u015bli jednak Wysoka Rada zechcia\u0142aby urz\u0105dzi\u0107 konsultacje w sprawie skweru dla biskupa, to znam jedno miejsce, kt\u00f3re nadaje si\u0119 idealnie. W dodatku nie le\u017cy na terenie Dzielnicy I, wi\u0119c wola rady dzielnicy nie zosta\u0142aby zlekcewa\u017cona. To idealne miejsce znajduje si\u0119 pomi\u0119dzy dawnym Hotelem Cracovia (dzi\u015b Muzeum Architektury i Designu) a stadionem Cracovii. Nosi nieoficjaln\u0105 nazw\u0119 \u201ez\u0105b przeoryszy\u201d, cho\u0107 bardziej pasowa\u0142by tu \u201ekie\u0142\u201d. \u201eSkwer Biskupa\u201d zdecydowanie brzmia\u0142by godniej, a i siostry norbertanki mo\u017ce poczu\u0142yby si\u0119 zobowi\u0105zane do zadbania o sw\u00f3j kie\u0142 \u2013 przepraszam, skwer.<\/p>\n<p>Kiedy jedn\u0105 tabliczk\u0119 z napisem \u201ePlac Wszystkich \u015awi\u0119tych\u201d zamieniono dawno temu na \u201ePlac Wszystkich \u015awieckich\u201d, zamieniaj\u0105cemu niemal zagro\u017cono aresztem, a na pewno grzywn\u0105. Mo\u017ce chodzi\u0142o o \u201ewszystkich\u201d, a mo\u017ce o \u201e\u015bwieckich\u201d. \u201eBiskup to ma klawe \u017cycie\u201d \u2013 \u015bpiewa\u0142 kiedy\u015b Tadeusz Chy\u0142a. A mo\u017ce chodzi\u0142o o cesarza? Moim zdaniem Andrzejowi Walig\u00f3rskiemu wyszed\u0142 tekst ponadczasowy, a na pewno ponadwroc\u0142awski. Krakowski prawie. Cesarsko-kr\u00f3lewsko-biskupi.<\/p>\n<p>Jak nasze miasto.<\/p>\n<p><em>r\u00f3wnie\u017c na\u00a0<\/em><a href=\"https:\/\/aristoskr.wordpress.com\/\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">aristoskr.wordpress.com<\/a><\/p>\n<hr \/>\n<p><em>Felieton jest wyrazem opinii autora. Nie prezentuje stanowiska ZR<\/em>.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u201eBiskup to ma klawe \u017cycie\u201d \u2013 \u015bpiewa\u0142 kiedy\u015b Tadeusz Chy\u0142a. A mo\u017ce chodzi\u0142o o cesarza? Moim zdaniem Andrzejowi Walig\u00f3rskiemu wyszed\u0142 tekst ponadczasowy, a na pewno ponadwroc\u0142awski. Krakowski prawie. Cesarsko-kr\u00f3lewsko-biskupi. Jak nasze miasto.<\/p>\n","protected":false},"author":34,"featured_media":20415,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_EventAllDay":false,"_EventTimezone":"","_EventStartDate":"","_EventEndDate":"","_EventStartDateUTC":"","_EventEndDateUTC":"","_EventShowMap":false,"_EventShowMapLink":false,"_EventURL":"","_EventCost":"","_EventCostDescription":"","_EventCurrencySymbol":"","_EventCurrencyCode":"","_EventCurrencyPosition":"","_EventDateTimeSeparator":"","_EventTimeRangeSeparator":"","_EventOrganizerID":[],"_EventVenueID":[],"_OrganizerEmail":"","_OrganizerPhone":"","_OrganizerWebsite":"","_VenueAddress":"","_VenueCity":"","_VenueCountry":"","_VenueProvince":"","_VenueState":"","_VenueZip":"","_VenuePhone":"","_VenueURL":"","_VenueStateProvince":"","_VenueLat":"","_VenueLng":"","_VenueShowMap":false,"_VenueShowMapLink":false,"footnotes":""},"categories":[596],"tags":[],"class_list":["post-38431","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-felietony","felietony"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/kodmalopolska.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/38431","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/kodmalopolska.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/kodmalopolska.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kodmalopolska.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/34"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kodmalopolska.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=38431"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/kodmalopolska.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/38431\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kodmalopolska.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/20415"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/kodmalopolska.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=38431"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/kodmalopolska.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=38431"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/kodmalopolska.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=38431"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}