Po wygraniu wybor\u00f3w przez demokratyczn\u0105 koalicj\u0119 g\u0142\u00f3wny cel KOD-u, jakim by\u0142a obrona demokracji, w zasadzie zosta\u0142 osi\u0105gni\u0119ty. Rz\u0105dz\u0105ca partia PiS, kt\u00f3ra w spos\u00f3b niejawny d\u0105\u017cy\u0142a do wprowadzenia kontrolowanego systemu o znamionach autorytarnych pod przykrywk\u0105 demokracji, straci\u0142a w\u0142adz\u0119 i bezpo\u015brednie zagro\u017cenie przebudowy ustroju przesta\u0142o istnie\u0107. Widmo powrotu jednak ci\u0105gle istnieje. Wielomilionowe defraudacje publicznych pieni\u0119dzy, destrukcja systemu s\u0105dowego nie s\u0105 dla wielu rodak\u00f3w wystarczaj\u0105cym powodem, aby nie g\u0142osowa\u0107 na PiS.<\/p>\n
Wiele os\u00f3b w KOD-zie zastanawia si\u0119, co teraz robi\u0107, w jakim stopniu krytykowa\u0107 now\u0105 w\u0142adz\u0119. Naprawa struktur s\u0105downiczych cz\u0119sto toczy si\u0119 na tak wysokim poziomie, \u017ce nawet eksperci od Konstytucji podaj\u0105 sprzeczne interpretacje. Oczekujemy ukarania winnych tego wielkiego zamieszania, ale przynajmniej ja osobi\u015bcie pozostaj\u0119 g\u0142\u00f3wnie widzem zmaga\u0144 heros\u00f3w z gigantami.<\/p>\n
Jak w nowej rzeczywisto\u015bci ma si\u0119 odnale\u017a\u0107 zwyk\u0142y obywatel, kt\u00f3ry czuje potrzeb\u0119 zrobienia czego\u015b wi\u0119cej ni\u017c tylko g\u0142osowania w wyborach? Czas akcji rewolucyjnych z wychodzeniem na ulice si\u0119 sko\u0144czy\u0142. Teraz czas na powoln\u0105 ewolucj\u0119 w stron\u0119 jako\u015bciowo dobrej demokracji. Czas na stopniowe, mozolne ma\u0142e zmiany, kt\u00f3re w d\u0142ugiej perspektywie mog\u0105 przynie\u015b\u0107 wielki efekt ko\u0144cowy. Ale dla wielu jest to o wiele trudniejsze ni\u017c uliczne protesty.<\/p>\n
Czy w codziennym \u017cyciu, wykonuj\u0105c dowoln\u0105 prac\u0119 albo b\u0119d\u0105c na emeryturze, mo\u017cna przynajmniej w ograniczony spos\u00f3b broni\u0107 demokracji? Bezpo\u015brednia obrona demokracji i Konstytucji zadzia\u0142a\u0142a, ale wa\u0142y w wielu miejscach okaza\u0142y si\u0119 za s\u0142abe. Mo\u017ce teraz czas na ich wzmocnienie i odbudow\u0119, tak aby struktura demokratyczna wytrzyma\u0142a, gdy znowu nadejdzie pow\u00f3d\u017a antydemokrat\u00f3w, skrajnych nacjonalist\u00f3w i r\u00f3\u017cnego typu ideolog\u00f3w i tyran\u00f3w.<\/p>\n
Skr\u00f3t \u201eKOD\u201d mo\u017cna r\u00f3wnie\u017c odczytywa\u0107 jako \u201eKomitet Odnowy\u201d albo \u201eOdbudowy Demokracji\u201d. Podobnie jak s\u0142abe wa\u0142y, s\u0142abe struktury spo\u0142eczne nale\u017cy wzmacnia\u0107 prac\u0105 organiczn\u0105, codzienn\u0105 prac\u0105 u podstaw. Demokracja to poczucie podmiotowo\u015bci we w\u0142asnym kraju, poczucie, \u017ce nie jeste\u015bmy tylko zbiorem jednostek, ale jako obywatele tworzymy r\u00f3wnie\u017c wsp\u00f3lny organizm spo\u0142eczny. Aby demokracja dobrze funkcjonowa\u0142a, potrzebne jest poczucie sprawczo\u015bci i elementarnej sprawiedliwo\u015bci. Ka\u017cdy obywatel powinien mie\u0107 mo\u017cliwo\u015b\u0107 wskazania, gdzie ta elementarna wsp\u00f3lnota szwankuje, i wp\u0142ywa\u0107 na jej zmiany. Jest to dobra droga do kontaktu z pos\u0142ami, senatorami, radnymi czy ekspertami doradzaj\u0105cymi rz\u0105dz\u0105cym. Ci ludzie powinni czu\u0107 nasz\u0105 presj\u0119, nasze potrzeby, nasze wymagania. Drobne poprawy mog\u0105 sprawi\u0107, \u017ce wielu obywateli zacznie wierzy\u0107 w spo\u0142eczn\u0105 i praktyczn\u0105 si\u0142\u0119 idei demokratycznej. Dzi\u0119ki temu przestan\u0105 szuka\u0107 silnego wodza albo idealnego kr\u00f3la, kt\u00f3rzy w ko\u0144cu zaprowadzi porz\u0105dek. A porz\u0105dek takiego w\u0142adcy cz\u0119sto wiedzie prosto do tyranii. W Polsce na pewno brakuje przyk\u0142ad\u00f3w podmiotowego traktowania i sprawczo\u015bci zwyk\u0142ych obywateli. Metoda \u201ezag\u0142osuj i obserwuj\u201d to zdecydowanie za ma\u0142o, aby demokracja przetrwa\u0142a.<\/p>\n
Odbudowa elementarnej sprawiedliwo\u015bci jest jedn\u0105 z dr\u00f3g \u0142atania demokratycznych wa\u0142\u00f3w. Sp\u00f3jrzmy na przyk\u0142ad na r\u00f3wnomierne p\u0142acenie podatk\u00f3w. Obecnie dwie osoby wykonuj\u0105ce nawet ten sam zaw\u00f3d, z kt\u00f3rych jedna jest zatrudniona na etat, a druga samozatrudniona, p\u0142ac\u0105 zupe\u0142nie inne podatki, mimo \u017ce korzystaj\u0105 z tych samych dr\u00f3g i lecz\u0105 si\u0119 w tych samych szpitalach. Na pewno nie jest to sprawiedliwe. I nie chodzi tu o sp\u00f3r, czy podatki maj\u0105 by\u0107 progresywne czy liniowe, tylko o r\u00f3wnomierne obci\u0105\u017cenie podatkami, bez wzgl\u0119du jakie s\u0105. Tak aby wszyscy proporcjonalnie uczestniczyli w tworzeniu \u201edobra wsp\u00f3lnego\u201d. Moim zdaniem mocno wp\u0142ywa to na jako\u015b\u0107 demokracji. Takie poczucie braku elementarnej sprawiedliwo\u015bci dotyczy wielu dziedzin naszego \u017cycia, na przyk\u0142ad dost\u0119pu do \u017c\u0142obk\u00f3w, przedszkola czy opieki medycznej. R\u00f3wnie\u017c nieprzejrzyste struktury i niedost\u0119pno\u015b\u0107 danych wzmagaj\u0105 obywatelsk\u0105 frustracj\u0119. Jest wiele spraw, o kt\u00f3rych s\u0142yszymy co dnia, chocia\u017cby brak obrony wynajmuj\u0105cych przed nieuczciwymi najemcami czy odmawianie upublicznienia spo\u0142ecznie istotnych informacji.<\/p>\n
Mo\u017cna twierdzi\u0107, \u017ce decydenci o tym wszystkim wiedz\u0105. Media wiele spraw wyci\u0105gaj\u0105 na wierzch. Nie znaczy to jednak, \u017ce sytuacja ulega zmianie. I tu KOD jako aktywny uczestnik odbudowy demokracji m\u00f3g\u0142by zbiera\u0107 i wzmacnia\u0107 g\u0142osy w sprawach mniej przyci\u0105gaj\u0105cych uwag\u0119, ale istotnych dla codziennego prawid\u0142owego funkcjonowania spo\u0142ecze\u0144stwa obywatelskiego \u2013 sprawach, kt\u00f3re wydaj\u0105 si\u0119 drobiazgiem przy procesach naprawy i przywracania Konstytucji, ale mog\u0105 znacz\u0105co wp\u0142ywa\u0107 na poczucie zar\u00f3wno podmiotowo\u015bci obywatelskiej, jak i sprawiedliwo\u015bci spo\u0142ecznej. KOD swoim autorytetem m\u00f3g\u0142by takie kwestie wskazywa\u0107 i domaga\u0107 si\u0119 wyja\u015bnie\u0144 w imieniu przeci\u0119tnych obywateli, kt\u00f3rzy zreszt\u0105 r\u00f3wnie\u017c tworz\u0105 KOD. Monitorowanie, ci\u0105g\u0142a presja, nieustanne powracanie do decydent\u00f3w z nieza\u0142atwionymi problemami a\u017c do skutku to w\u0142a\u015bnie oddolna praca, odbudowa, poprawianie jako\u015bci demokracji \u2013 zadanie, kt\u00f3re widz\u0119 przed KOD-em.<\/p>\n
Felieton jest wyrazem opinii autora. Nie prezentuje stanowiska ZR Ma\u0142opolskie.<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" KOD jako aktywny uczestnik odbudowy demokracji m\u00f3g\u0142by zbiera\u0107 i wzmacnia\u0107 g\u0142osy w sprawach mniej przyci\u0105gaj\u0105cych uwag\u0119, ale istotnych dla codziennego prawid\u0142owego funkcjonowania spo\u0142ecze\u0144stwa obywatelskiego \u2013 sprawach, kt\u00f3re wydaj\u0105 si\u0119 drobiazgiem przy procesach naprawy i przywracania Konstytucji, ale mog\u0105 znacz\u0105co wp\u0142ywa\u0107 na poczucie zar\u00f3wno podmiotowo\u015bci obywatelskiej, jak i sprawiedliwo\u015bci spo\u0142ecznej.<\/p>\n","protected":false},"author":34,"featured_media":38425,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_EventAllDay":false,"_EventTimezone":"","_EventStartDate":"","_EventEndDate":"","_EventStartDateUTC":"","_EventEndDateUTC":"","_EventShowMap":false,"_EventShowMapLink":false,"_EventURL":"","_EventCost":"","_EventCostDescription":"","_EventCurrencySymbol":"","_EventCurrencyCode":"","_EventCurrencyPosition":"","_EventDateTimeSeparator":"","_EventTimeRangeSeparator":"","_EventOrganizerID":[],"_EventVenueID":[],"_OrganizerEmail":"","_OrganizerPhone":"","_OrganizerWebsite":"","_VenueAddress":"","_VenueCity":"","_VenueCountry":"","_VenueProvince":"","_VenueState":"","_VenueZip":"","_VenuePhone":"","_VenueURL":"","_VenueStateProvince":"","_VenueLat":"","_VenueLng":"","_VenueShowMap":false,"_VenueShowMapLink":false,"footnotes":""},"categories":[596],"tags":[],"class_list":["post-38424","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-felietony","felietony"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/kodmalopolska.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/38424","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/kodmalopolska.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/kodmalopolska.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kodmalopolska.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/34"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kodmalopolska.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=38424"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/kodmalopolska.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/38424\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kodmalopolska.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/38425"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/kodmalopolska.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=38424"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/kodmalopolska.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=38424"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/kodmalopolska.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=38424"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}