{"id":38424,"date":"2024-10-09T23:35:01","date_gmt":"2024-10-09T21:35:01","guid":{"rendered":"https:\/\/kodmalopolska.pl\/?p=38424"},"modified":"2024-10-09T23:38:58","modified_gmt":"2024-10-09T21:38:58","slug":"komitet-odnowy-demokracji-felieton-michala-gandora-1","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/kodmalopolska.pl\/?p=38424","title":{"rendered":"Komitet Odnowy Demokracji. Felieton Micha\u0142a Gandora (1)"},"content":{"rendered":"<h4>KOD jako aktywny uczestnik odbudowy demokracji m\u00f3g\u0142by zbiera\u0107 i&nbsp;wzmacnia\u0107 g\u0142osy w&nbsp;sprawach mniej przyci\u0105gaj\u0105cych uwag\u0119, ale istotnych dla codziennego prawid\u0142owego funkcjonowania spo\u0142ecze\u0144stwa obywatelskiego \u2013 sprawach, kt\u00f3re wydaj\u0105 si\u0119 drobiazgiem przy procesach naprawy i&nbsp;przywracania Konstytucji, ale mog\u0105 znacz\u0105co wp\u0142ywa\u0107 na&nbsp;poczucie zar\u00f3wno podmiotowo\u015bci obywatelskiej, jak i&nbsp;sprawiedliwo\u015bci spo\u0142ecznej.<\/h4>\n<p>Po&nbsp;wygraniu wybor\u00f3w przez demokratyczn\u0105 koalicj\u0119 g\u0142\u00f3wny cel KOD-u, jakim by\u0142a obrona demokracji, w&nbsp;zasadzie zosta\u0142 osi\u0105gni\u0119ty. Rz\u0105dz\u0105ca partia PiS, kt\u00f3ra w&nbsp;spos\u00f3b niejawny d\u0105\u017cy\u0142a do&nbsp;wprowadzenia kontrolowanego systemu o&nbsp;znamionach autorytarnych pod przykrywk\u0105 demokracji, straci\u0142a w\u0142adz\u0119 i&nbsp;bezpo\u015brednie zagro\u017cenie przebudowy ustroju przesta\u0142o istnie\u0107. Widmo powrotu jednak ci\u0105gle istnieje. Wielomilionowe defraudacje publicznych pieni\u0119dzy, destrukcja systemu s\u0105dowego nie s\u0105 dla wielu rodak\u00f3w wystarczaj\u0105cym powodem, aby nie g\u0142osowa\u0107 na&nbsp;PiS.<\/p>\n<p>Wiele os\u00f3b w&nbsp;KOD-zie zastanawia si\u0119, co teraz robi\u0107, w&nbsp;jakim stopniu krytykowa\u0107 now\u0105 w\u0142adz\u0119. Naprawa struktur s\u0105downiczych cz\u0119sto toczy si\u0119 na&nbsp;tak wysokim poziomie, \u017ce&nbsp;nawet eksperci od Konstytucji podaj\u0105 sprzeczne interpretacje. Oczekujemy ukarania winnych tego wielkiego zamieszania, ale przynajmniej ja osobi\u015bcie pozostaj\u0119 g\u0142\u00f3wnie widzem zmaga\u0144 heros\u00f3w z&nbsp;gigantami.<\/p>\n<p>Jak w&nbsp;nowej rzeczywisto\u015bci ma si\u0119 odnale\u017a\u0107 zwyk\u0142y obywatel, kt\u00f3ry czuje potrzeb\u0119 zrobienia czego\u015b wi\u0119cej ni\u017c tylko g\u0142osowania w&nbsp;wyborach? Czas akcji rewolucyjnych z&nbsp;wychodzeniem na&nbsp;ulice si\u0119 sko\u0144czy\u0142. Teraz czas na&nbsp;powoln\u0105 ewolucj\u0119 w&nbsp;stron\u0119 jako\u015bciowo dobrej demokracji. Czas na&nbsp;stopniowe, mozolne ma\u0142e zmiany, kt\u00f3re w&nbsp;d\u0142ugiej perspektywie mog\u0105 przynie\u015b\u0107 wielki efekt ko\u0144cowy. Ale dla wielu jest to o&nbsp;wiele trudniejsze ni\u017c uliczne protesty.<\/p>\n<p>Czy w&nbsp;codziennym \u017cyciu, wykonuj\u0105c dowoln\u0105 prac\u0119 albo b\u0119d\u0105c na&nbsp;emeryturze, mo\u017cna przynajmniej w&nbsp;ograniczony spos\u00f3b broni\u0107 demokracji? Bezpo\u015brednia obrona demokracji i&nbsp;Konstytucji zadzia\u0142a\u0142a, ale wa\u0142y w&nbsp;wielu miejscach okaza\u0142y si\u0119 za&nbsp;s\u0142abe. Mo\u017ce teraz czas na&nbsp;ich wzmocnienie i&nbsp;odbudow\u0119, tak aby struktura demokratyczna wytrzyma\u0142a, gdy znowu nadejdzie pow\u00f3d\u017a antydemokrat\u00f3w, skrajnych nacjonalist\u00f3w i&nbsp;r\u00f3\u017cnego typu ideolog\u00f3w i&nbsp;tyran\u00f3w.<\/p>\n<p>Skr\u00f3t \u201eKOD\u201d mo\u017cna r\u00f3wnie\u017c odczytywa\u0107 jako \u201eKomitet Odnowy\u201d albo \u201eOdbudowy Demokracji\u201d. Podobnie jak s\u0142abe wa\u0142y, s\u0142abe struktury spo\u0142eczne nale\u017cy wzmacnia\u0107 prac\u0105 organiczn\u0105, codzienn\u0105 prac\u0105 u&nbsp;podstaw. Demokracja to poczucie podmiotowo\u015bci we w\u0142asnym kraju, poczucie, \u017ce&nbsp;nie jeste\u015bmy tylko zbiorem jednostek, ale jako obywatele tworzymy r\u00f3wnie\u017c wsp\u00f3lny organizm spo\u0142eczny. Aby demokracja dobrze funkcjonowa\u0142a, potrzebne jest poczucie sprawczo\u015bci i&nbsp;elementarnej sprawiedliwo\u015bci. Ka\u017cdy obywatel powinien mie\u0107 mo\u017cliwo\u015b\u0107 wskazania, gdzie ta elementarna wsp\u00f3lnota szwankuje, i&nbsp;wp\u0142ywa\u0107 na&nbsp;jej zmiany. Jest to dobra droga do&nbsp;kontaktu z&nbsp;pos\u0142ami, senatorami, radnymi czy ekspertami doradzaj\u0105cymi rz\u0105dz\u0105cym. Ci ludzie powinni czu\u0107 nasz\u0105 presj\u0119, nasze potrzeby, nasze wymagania. Drobne poprawy mog\u0105 sprawi\u0107, \u017ce&nbsp;wielu obywateli zacznie wierzy\u0107 w&nbsp;spo\u0142eczn\u0105 i&nbsp;praktyczn\u0105 si\u0142\u0119 idei demokratycznej. Dzi\u0119ki temu przestan\u0105 szuka\u0107 silnego wodza albo idealnego kr\u00f3la, kt\u00f3rzy w&nbsp;ko\u0144cu zaprowadzi porz\u0105dek. A&nbsp;porz\u0105dek takiego w\u0142adcy cz\u0119sto wiedzie prosto do&nbsp;tyranii. W&nbsp;Polsce na&nbsp;pewno brakuje przyk\u0142ad\u00f3w podmiotowego traktowania i&nbsp;sprawczo\u015bci zwyk\u0142ych obywateli. Metoda \u201ezag\u0142osuj i&nbsp;obserwuj\u201d to zdecydowanie za&nbsp;ma\u0142o, aby demokracja przetrwa\u0142a.<\/p>\n<p>Odbudowa elementarnej sprawiedliwo\u015bci jest jedn\u0105 z&nbsp;dr\u00f3g \u0142atania demokratycznych wa\u0142\u00f3w. Sp\u00f3jrzmy na&nbsp;przyk\u0142ad na&nbsp;r\u00f3wnomierne p\u0142acenie podatk\u00f3w. Obecnie dwie osoby wykonuj\u0105ce nawet ten sam zaw\u00f3d, z&nbsp;kt\u00f3rych jedna jest zatrudniona na&nbsp;etat, a&nbsp;druga samozatrudniona, p\u0142ac\u0105 zupe\u0142nie inne podatki, mimo \u017ce&nbsp;korzystaj\u0105 z&nbsp;tych samych dr\u00f3g i&nbsp;lecz\u0105 si\u0119 w&nbsp;tych samych szpitalach. Na&nbsp;pewno nie jest to sprawiedliwe. I&nbsp;nie chodzi tu o&nbsp;sp\u00f3r, czy podatki maj\u0105 by\u0107 progresywne czy liniowe, tylko o&nbsp;r\u00f3wnomierne obci\u0105\u017cenie podatkami, bez wzgl\u0119du jakie s\u0105. Tak aby wszyscy proporcjonalnie uczestniczyli w&nbsp;tworzeniu \u201edobra wsp\u00f3lnego\u201d. Moim zdaniem mocno wp\u0142ywa to na&nbsp;jako\u015b\u0107 demokracji. Takie poczucie braku elementarnej sprawiedliwo\u015bci dotyczy wielu dziedzin naszego \u017cycia, na&nbsp;przyk\u0142ad dost\u0119pu do&nbsp;\u017c\u0142obk\u00f3w, przedszkola czy opieki medycznej. R\u00f3wnie\u017c nieprzejrzyste struktury i&nbsp;niedost\u0119pno\u015b\u0107 danych wzmagaj\u0105 obywatelsk\u0105 frustracj\u0119. Jest wiele spraw, o&nbsp;kt\u00f3rych s\u0142yszymy co dnia, chocia\u017cby brak obrony wynajmuj\u0105cych przed nieuczciwymi najemcami czy odmawianie upublicznienia spo\u0142ecznie istotnych informacji.<\/p>\n<p>Mo\u017cna twierdzi\u0107, \u017ce&nbsp;decydenci o&nbsp;tym wszystkim wiedz\u0105. Media wiele spraw wyci\u0105gaj\u0105 na&nbsp;wierzch. Nie znaczy to jednak, \u017ce&nbsp;sytuacja ulega zmianie. I&nbsp;tu KOD jako aktywny uczestnik odbudowy demokracji m\u00f3g\u0142by zbiera\u0107 i&nbsp;wzmacnia\u0107 g\u0142osy w&nbsp;sprawach mniej przyci\u0105gaj\u0105cych uwag\u0119, ale istotnych dla codziennego prawid\u0142owego funkcjonowania spo\u0142ecze\u0144stwa obywatelskiego \u2013 sprawach, kt\u00f3re wydaj\u0105 si\u0119 drobiazgiem przy procesach naprawy i&nbsp;przywracania Konstytucji, ale mog\u0105 znacz\u0105co wp\u0142ywa\u0107 na&nbsp;poczucie zar\u00f3wno podmiotowo\u015bci obywatelskiej, jak i&nbsp;sprawiedliwo\u015bci spo\u0142ecznej. KOD swoim autorytetem m\u00f3g\u0142by takie kwestie wskazywa\u0107 i&nbsp;domaga\u0107 si\u0119 wyja\u015bnie\u0144 w&nbsp;imieniu przeci\u0119tnych obywateli, kt\u00f3rzy zreszt\u0105 r\u00f3wnie\u017c tworz\u0105 KOD. Monitorowanie, ci\u0105g\u0142a presja, nieustanne powracanie do&nbsp;decydent\u00f3w z&nbsp;nieza\u0142atwionymi problemami a\u017c&nbsp;do&nbsp;skutku to w\u0142a\u015bnie oddolna praca, odbudowa, poprawianie jako\u015bci demokracji \u2013 zadanie, kt\u00f3re widz\u0119 przed KOD-em.<\/p>\n<hr \/>\n<p><em>Felieton jest wyrazem opinii autora. Nie prezentuje stanowiska ZR Ma\u0142opolskie.<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>KOD jako aktywny uczestnik odbudowy demokracji m\u00f3g\u0142by zbiera\u0107 i wzmacnia\u0107 g\u0142osy w sprawach mniej przyci\u0105gaj\u0105cych uwag\u0119, ale istotnych dla codziennego prawid\u0142owego funkcjonowania spo\u0142ecze\u0144stwa obywatelskiego \u2013 sprawach, kt\u00f3re wydaj\u0105 si\u0119 drobiazgiem przy procesach naprawy i przywracania Konstytucji, ale mog\u0105 znacz\u0105co wp\u0142ywa\u0107 na poczucie zar\u00f3wno podmiotowo\u015bci obywatelskiej, jak i sprawiedliwo\u015bci spo\u0142ecznej.<\/p>\n","protected":false},"author":34,"featured_media":38425,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_EventAllDay":false,"_EventTimezone":"","_EventStartDate":"","_EventEndDate":"","_EventStartDateUTC":"","_EventEndDateUTC":"","_EventShowMap":false,"_EventShowMapLink":false,"_EventURL":"","_EventCost":"","_EventCostDescription":"","_EventCurrencySymbol":"","_EventCurrencyCode":"","_EventCurrencyPosition":"","_EventDateTimeSeparator":"","_EventTimeRangeSeparator":"","_EventOrganizerID":[],"_EventVenueID":[],"_OrganizerEmail":"","_OrganizerPhone":"","_OrganizerWebsite":"","_VenueAddress":"","_VenueCity":"","_VenueCountry":"","_VenueProvince":"","_VenueState":"","_VenueZip":"","_VenuePhone":"","_VenueURL":"","_VenueStateProvince":"","_VenueLat":"","_VenueLng":"","_VenueShowMap":false,"_VenueShowMapLink":false,"footnotes":""},"categories":[596],"tags":[],"class_list":["post-38424","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-felietony","felietony"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/kodmalopolska.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/38424","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/kodmalopolska.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/kodmalopolska.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kodmalopolska.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/34"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kodmalopolska.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=38424"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/kodmalopolska.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/38424\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kodmalopolska.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/38425"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/kodmalopolska.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=38424"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/kodmalopolska.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=38424"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/kodmalopolska.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=38424"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}