Na mojej li\u015bcie zarzut\u00f3w nie ma kwestii, o kt\u00f3rych teraz najg\u0142o\u015bniej. Rozliczenie rz\u0105dz\u0105cej do niedawna ekipy z \u0142amania prawa oraz z najwi\u0119kszej w polskich dziejach grabie\u017cy i marnotrawienia maj\u0105tku publicznego jest potrzebne i powinno by\u0107 szybsze, musi jednak te\u017c by\u0107 skuteczne, czyli zgodne z zasadami praworz\u0105dno\u015bci. Lepiej wi\u0119c, \u017ceby trwa\u0142o d\u0142u\u017cej, ale obroni\u0142o si\u0119 przed wszystkimi instancjami niezale\u017cnych s\u0105d\u00f3w i trybuna\u0142\u00f3w w Polsce i Europie. Nie b\u0119d\u0119 r\u00f3wnie\u017c zarzuca\u0142 rz\u0105dowi niespe\u0142nienia wielu obietnic, kt\u00f3rych realizacja obci\u0105\u017cy\u0142aby pa\u0144stwo \u2013 ju\u017c i tak po latach rozpasania i grabie\u017cy PiS-owskiej poddane procedurze nadmiernego deficytu \u2013 kolejnym d\u0142ugiem.<\/p>\n
Uwa\u017cam, \u017ce to, co uda\u0142o si\u0119 zrobi\u0107, np. skokowy wzrost wynagrodze\u0144 bud\u017cet\u00f3wki, a zw\u0142aszcza nauczycieli, by\u0142o bardzo kosztownym, ale niezb\u0119dnym gestem przywr\u00f3cenia godno\u015bci grupom zawodowym uznawanym przez PiS za wrogie, a wi\u0119c niegodne szacunku. Analiza kondycji ekonomicznej pa\u0144stwa jasno jednak wskazuje, \u017ce nast\u0119pne ogromne transfery finansowe musz\u0105 zosta\u0107 wstrzymane, w przeciwnym razie pa\u0144stwo zbankrutuje. Transfery takie \u2013 ewidentnie potrzebne i po ludzku sprawiedliwe \u2013 powinny odt\u0105d si\u0119 odbywa\u0107 poprzez weryfikacj\u0119 (czytaj: ograniczenie) aktualnie realizowanych wydatk\u00f3w. Rz\u0105d powinien wyra\u017anie powiedzie\u0107, \u017ce \u015brodki na r\u00f3\u017cnego rodzaju pomoc nie przys\u0142uguj\u0105 milionerom. Nie mo\u017ce by\u0107 tak, \u017ce z programu 800+ prawie dwukrotnie wi\u0119cej pieni\u0119dzy jest kierowanych do 10% najbogatszych rodzin ni\u017c do 10% najbiedniejszych. Wynika to oczywi\u015bcie z liczby dzieci w rodzinach. Dla bogatych przyznane 800 z\u0142 nie znaczy nic, a dla bud\u017cetu pa\u0144stwa ma tak\u0105 sam\u0105 wag\u0119 jak 800 z\u0142 przekazywane najbiedniejszym. Oczywi\u015bcie, ca\u0142kowicie rozs\u0105dny jest postulat uzale\u017cnienia wysoko\u015bci przekazywanej zapomogi od aktywno\u015bci zawodowej rodzic\u00f3w. Niestety, brak obecnie sygna\u0142\u00f3w o pracach nad tym zagadnieniem.<\/p>\n
Na li\u015bcie spraw niepokoj\u0105cych mam r\u00f3wnie\u017c kluczow\u0105 kwesti\u0119 z zakresu wspomnianej praworz\u0105dno\u015bci. W tym obszarze nie ma miejsca na kompromis z bezprawiem. Nie uzdrowimy pa\u0144stwa bez jasnego stwierdzenia, \u017ce osoby powo\u0142ane lub awansowane na stanowiska s\u0119dziowskie w procedurze z udzia\u0142em neoKRS, czyli nieosadzonej w Konstytucji instytucji zale\u017cnej od woli polityk\u00f3w jednego ugrupowania, nie s\u0105 s\u0119dziami i \u017ce wszystko, co robi\u0105 w s\u0105dach, jest bezprawne. Mam nadziej\u0119, \u017ce falstart, jakim by\u0142o w\u0142\u0105czenie neos\u0119dzi\u00f3w do wyboru cz\u0142onk\u00f3w KRS, to ma\u0142o (na szcz\u0119\u015bcie) kosztowny epizod, z kt\u00f3rego wyci\u0105gni\u0119to wnioski.<\/p>\n
Najwa\u017cniejszym powodem powstania tego tekstu s\u0105 jednak inne, s\u0142abo u\u015bwiadamiane, a nawet pomijane z premedytacj\u0105 w publicznej debacie zjawiska, kt\u00f3re zahaczaj\u0105 o kwestie ustrojowe i bezpo\u015brednio dotycz\u0105 kondycji pa\u0144stwa polskiego w przysz\u0142o\u015bci.<\/p>\n
Na pocz\u0105tek sprawa przyj\u0119cia europejskiej waluty, euro. Rzecz dawno rozstrzygni\u0119ta przez Polak\u00f3w w referendum akcesyjnym, jednak bez zobowi\u0105zania do realizacji w okre\u015blonym terminie. Euro zosta\u0142o w ostatnim dziesi\u0119cioleciu skutecznie obrzydzone Polakom przez PiS i przez jeszcze bardziej oszala\u0142ych nacjonalist\u00f3w. Niestety, nowy rz\u0105d nie uczyni\u0142 niczego, by to nastawienie zmieni\u0107. Przeciwnie, poprzez o\u015bwiadczenia ministr\u00f3w wpisuje si\u0119 wyra\u017anie w PiS-owsk\u0105 propagand\u0119. Jako g\u0142\u00f3wny pow\u00f3d swojej niech\u0119ci do euro Polacy wskazuj\u0105 gro\u017ab\u0119 dro\u017cyzny, a przecie\u017c najwy\u017csz\u0105 inflacj\u0119 w Europie w ostatnich kilku latach odnotowano w Czechach, Polsce i na W\u0119grzech, czyli tam, gdzie euro nie ma. Nikt w publicznej dyskusji nie wspomina, \u017ce w strefie euro oprocentowanie kredyt\u00f3w hipotecznych tam, gdzie nie ma publicznego ich dotowania, jest na poziomie 2\u20133%, kilka razy ni\u017cszym ni\u017c w Polsce. Nikt te\u017c nie podaje argumentu, kt\u00f3ry obecnie nabiera coraz wi\u0119kszej wagi wobec powa\u017cnego zagro\u017cenia ze strony rosyjskiej: w przypadku ataku zewn\u0119trznego na Polsk\u0119 nasza obecno\u015b\u0107 w strefie euro spowoduje, \u017ce zaatakowane zostan\u0105 bezpo\u015brednio gospodarki ca\u0142ej strefy i wszystkie kraje b\u0119d\u0105 mia\u0142y kolejny pow\u00f3d do wspierania naszego kraju. Mo\u017ce to by\u0107 zabezpieczenie nie mniej istotne ni\u017c przynale\u017cno\u015b\u0107 do paktu obronnego. Nie m\u00f3wi si\u0119 r\u00f3wnie\u017c o korzy\u015bciach ekonomicznych dla gospodarki, przewy\u017cszaj\u0105cych koszty i ryzyka zwi\u0105zane z wprowadzeniem waluty europejskiej.<\/p>\n
Niepokoi mnie te\u017c metoda depisyzacji pa\u0144stwa. Z urz\u0119d\u00f3w i instytucji znikaj\u0105 wprawdzie PiS-owscy dzia\u0142acze, ich rodziny i znajomi umieszczeni tam bez niezb\u0119dnych kwalifikacji i do\u015bwiadczenia, ale nadal prawie nic nie wiadomo o transparentnych procedurach naboru na te stanowiska, za to wiele si\u0119 s\u0142yszy o partyjnych lub prywatnych zale\u017cno\u015bciach przy ich obejmowaniu przez nowe osoby. Ufam, \u017ce przynajmniej kryterium kwalifikacji jest tutaj zachowywane.<\/p>\n
Rz\u0105d niestety kontynuuje fataln\u0105 praktyk\u0119 podejmowania decyzji o ogromnym znaczeniu dla publicznych finans\u00f3w bez si\u0119gni\u0119cia po szczeg\u00f3\u0142owe analizy. O ile budowa CPK by\u0142a poprzedzona jakimi\u015b badaniami (chocia\u017c nie znam \u017cadnego profesjonalnego opracowania broni\u0105cego tej inwestycji), o tyle pomys\u0142 organizacji letnich igrzysk olimpijskich bez jakiegokolwiek szacunku koszt\u00f3w i potencjalnych zysk\u00f3w wydaje si\u0119 niczym nie r\u00f3\u017cni\u0107 od PiS-owskiego przekopu mierzei czy budowy elektrowni w Ostro\u0142\u0119ce \u2013 poza, rzecz jasna, wielokrotnie wy\u017csz\u0105 cen\u0105.<\/p>\n
Na koniec kwestia o pot\u0119\u017cnym, ale niedocenianym znaczeniu dla naszej przysz\u0142o\u015bci. Najwi\u0119kszy w polskich dziejach sukces gospodarczy (dlaczego nie uczy si\u0119 o tym w szko\u0142ach?) zawdzi\u0119czamy \u015bmia\u0142ym, cho\u0107 na pocz\u0105tku kosztownym reformom gospodarczym wprowadzaj\u0105cym gospodark\u0119 rynkow\u0105. Wolny rynek oparty na prywatnej w\u0142asno\u015bci dokona\u0142 cudu \u2013 bo tak \u00f3w polski sukces jest odbierany wsz\u0119dzie poza Polsk\u0105. Do doko\u0144czenia pozostawa\u0142o jedno: prywatyzacja pa\u0144stwowych firm dzia\u0142aj\u0105cych na wolnym rynku. W\u0142asno\u015b\u0107 publiczna w gospodarce jeszcze przed ostatnimi rz\u0105dami PiS-u by\u0142a najwy\u017csza w\u015br\u00f3d najbogatszych pa\u0144stw \u015bwiata zrzeszonych w OECD. To w\u0142a\u015bnie spowodowa\u0142o najbardziej patologiczne ekscesy: powierzanie ogromnego maj\u0105tku partyjnym nominatom, ich rodzinom i znajomym, w tym ingerowanie w rynek wobec problem\u00f3w pa\u0144stwowych moloch\u00f3w poprzez \u0142\u0105czenie firm nieefektywnych z firmami jeszcze przynosz\u0105cymi zyski czy sk\u0142adanie zam\u00f3wie\u0144 pa\u0144stwowych pod przykrywk\u0105 wspierania obronno\u015bci lub rezerw pa\u0144stwowych. Po wielu latach nikt nie chce przyj\u0105\u0107 do wiadomo\u015bci tego, co oczywiste: przy tylu publicznych podmiotach rynkowych nie jest mo\u017cliwe znalezienie kompetentnych manager\u00f3w i kontrola sposobu zarz\u0105dzania przez nich maj\u0105tkiem. Kolejni Misiewicze i Obajtkowie zapewne i dzi\u015b udowodniaj\u0105, \u017ce taki model gospodarczy zawsze ko\u0144czy si\u0119 \u017ale. Wszystko to naturalnie ze strachu przed zakazanym s\u0142owem na liter\u0119 \u201ep\u201d. Nikt nie planuje prywatyzacji upa\u0144stwowionych podmiot\u00f3w. Zap\u0142acimy za to wszyscy \u2013 pieni\u0119dzmi, a mo\u017ce czym\u015b wi\u0119cej.<\/p>\n
Felieton jest wyrazem opinii autora. Nie prezentuje stanowiska ZR Ma\u0142opolskie KOD.<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Osiem miesi\u0119cy rz\u0105dzenia to z pewno\u015bci\u0105 nie jest okres, w kt\u00f3rym mo\u017cna zrobi\u0107 wszystko czy nawet bardzo du\u017co w perspektywie ca\u0142ej czteroletniej kadencji. Ocena dokona\u0144 musi, rzecz jasna, uwzgl\u0119dnia\u0107 otoczenie polityczne, w tym wrogo\u015b\u0107 prezydenta wobec przywr\u00f3cenia demokratycznych norm czy kalendarz wyborczy: po wyborach samorz\u0105dowych i europejskich, a przed prezydenckimi. Niemniej skala zaniecha\u0144 obecnego rz\u0105du czy wr\u0119cz odwr\u00f3t od \u2013 wydawa\u0142oby si\u0119 \u2013 oczywistych kierunk\u00f3w, w kt\u00f3rych Polska powinna pod\u0105\u017ca\u0107, budzi niepok\u00f3j, a nawet trwog\u0119.<\/p>\n","protected":false},"author":34,"featured_media":20388,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_EventAllDay":false,"_EventTimezone":"","_EventStartDate":"","_EventEndDate":"","_EventStartDateUTC":"","_EventEndDateUTC":"","_EventShowMap":false,"_EventShowMapLink":false,"_EventURL":"","_EventCost":"","_EventCostDescription":"","_EventCurrencySymbol":"","_EventCurrencyCode":"","_EventCurrencyPosition":"","_EventDateTimeSeparator":"","_EventTimeRangeSeparator":"","_EventOrganizerID":[],"_EventVenueID":[],"_OrganizerEmail":"","_OrganizerPhone":"","_OrganizerWebsite":"","_VenueAddress":"","_VenueCity":"","_VenueCountry":"","_VenueProvince":"","_VenueState":"","_VenueZip":"","_VenuePhone":"","_VenueURL":"","_VenueStateProvince":"","_VenueLat":"","_VenueLng":"","_VenueShowMap":false,"_VenueShowMapLink":false,"footnotes":""},"categories":[596],"tags":[],"class_list":["post-38319","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-felietony","felietony"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/kodmalopolska.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/38319","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/kodmalopolska.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/kodmalopolska.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kodmalopolska.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/34"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kodmalopolska.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=38319"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/kodmalopolska.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/38319\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kodmalopolska.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/20388"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/kodmalopolska.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=38319"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/kodmalopolska.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=38319"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/kodmalopolska.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=38319"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}