Ca\u0142kowicie nieobiektywny, osobisty i bezlitosny, cho\u0107 oparty na realnych podstawach \u2013 u\u0142omnych i niedoskona\u0142ych, ale jednak. Te podstawy to Latarnik wyborczy (www.latarnikwyborczy.pl). Podobne, cho\u0107 niezupe\u0142nie te same pytania (i odpowiedzi) mo\u017cna znale\u017a\u0107 na stronie eurowybory.eu.<\/p>\n
Odpowiedzi zebrano na podstawie program\u00f3w wyborczych i innych deklaracji partii i ich komitet\u00f3w. Odrobin\u0119 trudno\u015bci mogli tw\u00f3rcy Latarnika mie\u0107 z PO\/KO, bo ta nigdzie takiego programu na wybory europejskie nie og\u0142osi\u0142a, ma za to has\u0142o i listy kandydat\u00f3w.<\/p>\n
Przegl\u0105daj\u0105c te listy \u2013 przedstawione przez KO i nie tylko \u2013 mo\u017cna doj\u015b\u0107 do nieco zasmucaj\u0105cych wniosk\u00f3w: parlament europejski traktowany jest przez polskie partie jako miejsce emerytury, karnej zsy\u0142ki lub azylu dla uciekinier\u00f3w. Na takiej politycznej emeryturze s\u0105 ju\u017c i Marek Belka, i W\u0142odzimierz Cimoszewicz, i Robert Biedro\u0144, kt\u00f3rzy b\u0119d\u0105 si\u0119 ubiega\u0107 o mandaty z listy Lewicy. Dla Biedronia to chyba nieco wcze\u015bniejsza, ale (jak twierdzi wielu) zas\u0142u\u017cona emerytura. PO wysy\u0142a do Europy nieprzydatnych, troch\u0119 przegranych, a przede wszystkim niepasuj\u0105cych premierowi do uk\u0142adanki. Dla PiS-u europarlament to g\u0142\u00f3wnie ucieczka przed krajowym wymiarem sprawiedliwo\u015bci, cho\u0107 \u2013 jak pokazuj\u0105 r\u00f3\u017cne w\u015bcibskie media \u2013 to te\u017c wyprawa spod O\u015bwi\u0119cimia na brukselskie salony, i to w niez\u0142ym samochodzie. Dla Trzeciej Drogi to chyba droga ku lepszej przysz\u0142o\u015bci i zarobk\u00f3w w euro.<\/p>\n
Jest to bodaj jedyna forma przyj\u0119cia euro, kt\u00f3ra nie wywo\u0142uje kontrowersji w\u015br\u00f3d polityk\u00f3w i reszty obywateli. To z kolei budzi s\u0142uszny sprzeciw tych, kt\u00f3rzy otrzymuj\u0105 pensje w z\u0142ot\u00f3wkach, za zakupy p\u0142ac\u0105 w z\u0142ot\u00f3wkach, a ceny w sklepach s\u0105 takie jak w strefie euro. Bo tak naprawd\u0119 ca\u0142a nasza gospodarka jest ju\u017c w strefie euro, tylko pensje zosta\u0142y w kraju. St\u0105d taka popularno\u015b\u0107 zakup\u00f3w w Chinach przez chi\u0144skie, cho\u0107 nie tylko, platformy i sklepy internetowe. Taki chi\u0144ski raj za polskie z\u0142ote.<\/p>\n
Ale wracajmy do strefy euro, a przynajmniej do strefy europarlamentu. I do Latarnika, kt\u00f3ry jest takim malutkim kagankiem o\u015bwiaty, a nawet kaganeczkiem. Co z niego wynika? Nie ma tam wielkich projekt\u00f3w, raczej wi\u0119ksze lub mniejsze kwestie bie\u017c\u0105ce. Wynika to g\u0142\u00f3wnie st\u0105d, \u017ce polska opinia publiczna (o ile co\u015b takiego istnieje, a ja w\u0105tpi\u0119 w to coraz bardziej) bardzo ma\u0142o wie o unijnych projektach. Polscy politycy wydaj\u0105 si\u0119 wiedzie\u0107 niewiele wi\u0119cej, administracja rz\u0105dowa natomiast wydaje si\u0119 czyni\u0107 wiele, by nikt si\u0119 za du\u017co nie dowiedzia\u0142.<\/p>\n
Co zdaniem tw\u00f3rc\u00f3w Latarnika ma interesowa\u0107 wybor\u00f3w? Zielony \u0141ad i polityka ekologiczna, ale w wybranych tematach, obronno\u015b\u0107 i bezpiecze\u0144stwo, polityka migracyjna, odrobina gospodarki i polityka r\u00f3wno\u015bciowa, ale oczywi\u015bcie nie w takich kwestiach jak p\u0142aca minimalna.<\/p>\n
Zaczn\u0119 od tego, co jednoczy wszystkie partie w Polsce. Ot\u00f3\u017c \u2013 co pewnie nie stanowi zaskoczenia \u2013 wszyscy s\u0105 przeciw zakazowi rejestracji samochod\u00f3w spalinowych. C\u00f3\u017c, najlepiej do sprawy odnios\u0142a si\u0119 Lewica, cho\u0107 troch\u0119 enigmatycznie: \u201eKonkretne cele po\u015brednie na drodze do neutralno\u015bci klimatycznej razem ze wsp\u00f3lnotowymi funduszami na zielon\u0105 transformacj\u0119 zwalcz\u0105 wykluczenie oraz zbuduj\u0105 zdrowy i bezpieczny transport przysz\u0142o\u015bci. To zielona mobilno\u015b\u0107 dla ka\u017cdego zamiast elektrycznych importowanych SUV-\u00f3w dla nielicznych. Ju\u017c dzi\u015b polskie autobusy, poci\u0105gi i rowery sprzedawane s\u0105 w ca\u0142ej Europie\u201d. Oczywi\u015bcie, mechaniczny zakaz dla samochod\u00f3w spalinowych wy\u0142\u0105cznie stwarza problemy. Rozw\u00f3j komunikacji publicznej, zw\u0142aszcza korzystaj\u0105cej z energii elektrycznej, te problemy rozwi\u0105zuje. Inne komitety nie udzieli\u0142y Latarnikowi wyja\u015bnie\u0144.<\/p>\n
Skoro ju\u017c wiadomo, co \u0142\u0105czy (cho\u0107 niekoniecznie z tych samych powod\u00f3w), zobaczmy, co dzieli. Na dwadzie\u015bcia pi\u0119\u0107 pyta\u0144 Latarnika rz\u0105dz\u0105cej w Polsce koalicji udaje si\u0119 zachowa\u0107 jedno\u015b\u0107 w siedmiu kwestiach, w tym r\u00f3wnie\u017c we wcze\u015bniej wspomnianej kwestii samochodowej.<\/p>\n
Tylko w dw\u00f3ch kwestiach rz\u0105dz\u0105ca koalicja ma przeciwne zdanie ni\u017c opozycja: wsp\u00f3lnie popiera zamra\u017canie funduszy europejskich dla kraj\u00f3w naruszaj\u0105cych prawo europejskie, co raczej nie dziwi, oraz solidarnie sprzeciwia si\u0119 ograniczeniu Unii Europejskiej wy\u0142\u0105cznie do wsp\u00f3\u0142pracy gospodarczej. W innych sprawach do wsp\u00f3lnego frontu do\u0142\u0105cza np. PiS. Razem z koalicj\u0105 popiera informowanie o r\u00f3\u017cnicach p\u0142ac pomi\u0119dzy kobietami i m\u0119\u017cczyznami, co mog\u0142oby niekt\u00f3rych zaskoczy\u0107. I PiS, i koalicja s\u0105 za przyj\u0119ciem Ukrainy do Unii Europejskiej, podobnie jak za finansowaniem zakup\u00f3w broni, w czym jeszcze uzyskuj\u0105 poparcie Konfederacji. Koalicja ze wsparciem Bezpartyjnych opowiada si\u0119 te\u017c za ograniczeniami w sektorach strategicznych dla inwestor\u00f3w spoza UE.<\/p>\n
Najcz\u0119\u015bciej osamotniona w swoich pogl\u0105dach bywa Lewica. A\u017c siedem razy. Jako jedyna wspiera pomys\u0142 europejskiej armii, ponoszenie przez firmy op\u0142at za emisje CO2, wsp\u00f3ln\u0105 polityk\u0119 migracyjn\u0105 (tu KO twierdzi, \u017ce nie ma zdania), jest przeciw odsy\u0142aniu migrant\u00f3w z terenu UE (wszyscy inni s\u0105 za), przeciw odrzuceniu Zielonego \u0141adu (wszyscy s\u0105 za, tylko TD si\u0119 waha), za inwestowaniem w infrastruktur\u0119 kolejow\u0105 nawet kosztem drogowej (reszta podobnie jak przy Zielonym \u0141adzie). Wreszcie jako ten Herkules przeciwko wszystkim Lewica jest za odej\u015bciem od zasady jednomy\u015blno\u015bci w g\u0142osowaniach w UE (np. w Radzie Europejskiej). \u0141\u0105czy si\u0119 z PiS-em, tylko gdy opowiada si\u0119 za podwy\u017cszeniem sk\u0142adek cz\u0142onkowskich w Unii. Tu Trzecia Droga i Konfederacja s\u0105 przeciw, a KO po raz kolejny nie wie, co ze sob\u0105 zrobi\u0107.<\/p>\n
KO cztery razy ma inne zdanie ni\u017c wszyscy, ale jedynie wtedy, gdy wybiera odpowied\u017a \u201enie mam zdania\u201d. Podobnie Trzecia Droga: trzy razy nie ma zdania, a poza tym zawsze jest z kim\u015b, czyli albo z opozycj\u0105, albo z koalicj\u0105. Nie ma zdania oczywi\u015bcie w innych kwestiach ni\u017c KO. KO nie wie (przynajmniej deklaratywnie), co zrobi\u0107 ze wsp\u00f3ln\u0105 polityk\u0105 migracyjn\u0105 UE, sk\u0142adkami cz\u0142onkowskimi , warto\u015bciami chrze\u015bcija\u0144skimi w UE oraz stosowaniem zautomatyzowanych system\u00f3w rozpoznawania twarzy. TD nie wie, co zrobi\u0107 z celami neutralno\u015bci klimatycznej, Zielonym \u0141adem i zakazem hodowli zwierz\u0105t na futra. Wie za to na pewno (razem z PiS-em, Konfederacj\u0105 i Polexitem), \u017ce UE powinna uznawa\u0107 warto\u015bci chrze\u015bcija\u0144skie, czemu sprzeciwiaj\u0105 si\u0119 Lewica i \u2013 nieoczekiwanie \u2013 Bezpartyjni Samorz\u0105dowcy przy wspomnianym braku stanowiska KO.<\/p>\n
Generalnie rzecz bior\u0105c, pogl\u0105dy Polak\u00f3w na UE nieco si\u0119 zmieni\u0142y. O ile wyborcy KO i Lewicy (a trzeba pami\u0119ta\u0107, \u017ce ta druga nie ma ich zbyt wielu) niemal w ca\u0142o\u015bci s\u0105 za pozostaniem w UE, o tyle reszta Polak\u00f3w nie wykazuje ju\u017c tak zdecydowanego poparcia, dominuje raczej ostro\u017cny lub nawet radykalny sceptycyzm. Narastaj\u0105 te\u017c r\u00f3\u017cnice w ocenie zagro\u017ce\u0144 klimatycznych, i chodzi tu nie tylko o krytyk\u0119 pewnych rozwi\u0105za\u0144, ale wprost o pog\u0142\u0119biaj\u0105cy si\u0119 negacjonizm klimatyczny. To po cz\u0119\u015bci spadek po rz\u0105dach PiS, ale nie tylko.<\/p>\n
Reasumuj\u0105c: je\u015bli uwa\u017cacie si\u0119 za zwolennik\u00f3w europejskiej integracji, pozostaje Wam jedynie g\u0142osowanie na Lewic\u0119. Je\u015bli aktualny stan integracji Wam odpowiada lub jeste\u015bcie zwolennikami Europy ojczyzn, macie szerszy wyb\u00f3r: od KO przez TD do PiS-u. R\u00f3\u017cnice, przynajmniej w Parlamencie Europejskim, pomi\u0119dzy tymi partiami nie s\u0105 du\u017ce. Je\u015bli chcecie zako\u0144czenia eksperymentu w postaci UE, wybierzcie Polexit i ***** Konfederacj\u0119. Ale przede wszystkim id\u017acie do urn, obywatele i obywatelki.<\/p>\n