Jak wiadomo, Polacy maj\u0105 swoje sporty narodowe. Numer jeden to narzekanie. Kiedy kto\u015b zapyta, co s\u0142ycha\u0107, odpowiadamy zawsze, \u017ce \u017ale, o ile nie fatalnie. Dobrze jest przy tym za g\u0142ow\u0119 si\u0119 z\u0142apa\u0107 albo doda\u0107: \u201eno, nie m\u00f3w\u201d. Drugim sportem narodowym, w kt\u00f3rym wi\u0119kszo\u015b\u0107 naszego zacnego narodu przesz\u0142a ju\u017c dawno na zawodowstwo, jest d\u0142ugi weekend. W tym roku dla wielu zacz\u0105\u0142 si\u0119 ju\u017c 26 kwietnia wieczorem, a sko\u0144czy si\u0119 zapewne uroczym korkiem w nocy z 5 na 6 maja. Przegrywy, co zosta\u0142y w pracy, mog\u0105 czu\u0107 si\u0119 do\u015b\u0107 dziwacznie w ma\u0142ej symulacji ko\u0144ca \u015bwiata: na ulicach prawie pusto, w par\u0119 minut mo\u017cna przejecha\u0107 to, co wcze\u015bniej wysta\u0142o si\u0119 w korkach.<\/p>\n
1 Maja, 3 Maja to taki pakiet narodowo-ojczy\u017aniano-chlubny i dumny. Generalnie jednak dzielimy si\u0119 tu na dwa narody \u2013 i w tym te\u017c przeszli\u015bmy na zawodowstwo. Jedni obchodz\u0105 1 Maja i s\u0105 z tego dumni, inni nie obchodz\u0105 i krzycz\u0105, \u017ce to \u015bwi\u0119to komunistyczne. Jeden nar\u00f3d idzie na msz\u0119 3 maja, a drugi na poch\u00f3d patriotyczny. W mi\u0119dzyczasie wci\u015bni\u0119to \u015awi\u0119to Flagi i teraz niekt\u00f3rzy z rado\u015bci\u0105 wywieszaj\u0105 sobie bander\u0119 \u2013 co\u015b, co niby jest flag\u0105, bo ma dwa w\u0142a\u015bciwe kolory, ale pomi\u0119dzy nimi jest Jezus Kr\u00f3l Polski albo Matka Boska i orze\u0142, tak \u017ceby ka\u017cdy widzia\u0142 i wiedzia\u0142, \u017ce to powa\u017cne \u015bwi\u0119to. W takie dni nie nale\u017cy si\u0119 ogranicza\u0107 do bia\u0142oczerwonej barwy (uwaga: nie pomyli\u0107 kolejno\u015bci, bo wyjdzie flaga Indonezji!).<\/p>\n
W ca\u0142ym tym ferworze umyka nam istotny fakt: 1 Maja to \u015bwi\u0119to, kt\u00f3re wywodzi si\u0119 z walki z nier\u00f3wno\u015bci\u0105 spo\u0142eczn\u0105 i klasizmem. 1 maja 1886 roku na placu Haymarket w Chicago zorganizowano protest w obronie praw robotnik\u00f3w. Z za\u0142o\u017cenia pokojowa manifestacja sko\u0144czy\u0142a si\u0119 krwawo, zgin\u0119\u0142o 7 policjant\u00f3w i 4 protestuj\u0105cych. Na \u0142awie oskar\u017conych posadzono dzia\u0142aczy zwi\u0105zkowych, a Albert Parsons, August Spies, George Engel i Adolf Fischer zostali skazani na kar\u0119 \u015bmierci. Na pierwszych trzech kar\u0119 wykonano, ostatni pope\u0142ni\u0142 samob\u00f3jstwo.<\/p>\n
Ten krwawy pocz\u0105tek walki z klasizmem pokazuje, \u017ce prawa pracownicze nie s\u0105 czym\u015b naturalnym, ale zosta\u0142y wywalczone. W 1833 roku pojawi\u0142o si\u0119 w Anglii jedno z pierwszych takich praw (Factory Act), kt\u00f3re mi\u0119dzy innymi ogranicza\u0142o prac\u0119 dzieci, zabraniaj\u0105c zatrudniania os\u00f3b poni\u017cej dziewi\u0105tego roku \u017cycia, a dzieciom w wieku 9\u201313 lat wyznaczaj\u0105c o\u015bmiogodzinny dzie\u0144 pracy. Robotnicy w Chicago protestowali po to, \u017ceby o\u015bmiogodzinny dzie\u0144 pracy wywalczy\u0107 i dla doros\u0142ych. Przyj\u0119ta w 1948 roku Powszechna Deklaracja Praw Cz\u0142owieka zawiera\u0142a prawo do godziwego wynagrodzenia i prawo do pracy. W 1950 roku Europejska konwencja o ochronie praw cz\u0142owieka i podstawowych wolno\u015bci przyzna\u0142a pracownikom prawo do pracy i prawo do zrzeszania si\u0119, a w 1966 roku ustalono Mi\u0119dzynarodowy Pakt Praw Obywatelskich i Politycznych z zapisem o prawie do pracy i prawie do godziwego wynagrodzenia. Du\u017co regulacji pojawi\u0142o si\u0119 na papierze w XX stuleciu. Na papierze.<\/p>\n
Praca we wsp\u00f3\u0142czesnym \u015bwiecie jest luksusem. P\u0119dz\u0105c na grilla w maj\u00f3wkowym szale, zapominamy, jak wiele os\u00f3b cierpi z powodu bezrobocia albo \u017cyje na umowach \u015bmieciowych, kt\u00f3re nie pozwalaj\u0105 na normalne funkcjonowanie. Mo\u017cna si\u0119 \u015bmia\u0107 z m\u0142odych ludzi, kt\u00f3rzy nie chc\u0105 si\u0119 wyprowadzi\u0107 od rodzic\u00f3w, ale warto zada\u0107 sobie pytanie: a za co? Mo\u017cna te\u017c si\u0119 pociesza\u0107, \u017ce w Europie nikt nie haruje za misk\u0119 strawy, ale wiadomo, \u017ce wiele os\u00f3b nie jest w stanie wynaj\u0105\u0107 mieszkania, nie wspominaj\u0105c ju\u017c o jego kupnie. Do tego sta\u0142y etat, kt\u00f3ry sta\u0142 si\u0119 dla wielu nieosi\u0105galnym marzeniem, nieraz oznacza ci\u0105g\u0142\u0105 kontrol\u0119 i mobbing.<\/p>\n
Mi\u0119dzy 1 a 3 maja wiele si\u0119 mo\u017ce wydarzy\u0107: wycieczki, spotkania, imprezy. W ca\u0142ym tym kolorowym obchodzeniu \u015bwi\u0105t pa\u0144stwowych znikaj\u0105 problemy, ukryte pod pi\u0119knymi has\u0142ami. Znane s\u0105 one jednak ka\u017cdemu, kto zosta\u0142 ukarany za spe\u0142nienie swoich marze\u0144. O mobbingu tak w\u0142a\u015bnie si\u0119 m\u00f3wi: kara za spe\u0142nione marzenia. Najpierw cz\u0142owiek si\u0119 uczy, potem haruje na sta\u017cu, wreszcie ma wymarzon\u0105 prac\u0119. Jest szcz\u0119\u015bcie, euforia, a potem rozstr\u00f3j nerwowy. Gdy zaczyna si\u0119 m\u00f3wi\u0107 o mobbingu, szefowie marszcz\u0105 czo\u0142o i powtarzaj\u0105: \u201epracowa\u0107 si\u0119 nie chce\u201d, a prokuratura \u017c\u0105da \u201etwardych dowod\u00f3w\u201d. Tymczasem tak jak z seksizmem czy innymi formami przemocy, zwykle trudno jest mobbing udowodni\u0107, zw\u0142aszcza gdy nie ma maili i wiadomo\u015bci tekstowych, a s\u0105 s\u0142owa. S\u0142owa rani\u0105ce, obci\u0105\u017caj\u0105ce, s\u0142owa, kt\u00f3re padaj\u0105 codziennie, systematycznie \u2013 bez \u015bwiadk\u00f3w albo w gronie oboj\u0119tnych lub zastraszanych ludzi. Gdy pracownice jednej z organizacji zacz\u0119\u0142y napomyka\u0107 o strukturalnym mobbingu, zosta\u0142y zwolnione. To bardzo cz\u0119sta sytuacja, dlatego wiele os\u00f3b cierpi w milczeniu. Procedury antymobbingowe nieraz te\u017c pozostaj\u0105 jedynie na papierze.<\/p>\n
Mobbing to kara za spe\u0142nione marzenia, odbieraj\u0105ca nie tylko rado\u015b\u0107 z wykonywanej pracy, ale cz\u0119sto godno\u015b\u0107 czy poczucie podmiotowo\u015bci. Nierzadko mobbing ko\u0144czy si\u0119 chorob\u0105 osoby do\u015bwiadczaj\u0105cej tego typu przemocy. Ale jak udowodni\u0107, \u017ce choroba wrzodowa, jelito dra\u017cliwe, depresja czy napady paniki s\u0105 skutkiem tego, co si\u0119 dzia\u0142o za zamkni\u0119tymi drzwiami gabinet\u00f3w, biur, przy oboj\u0119tno\u015bci lub strachu innych poszkodowanych? Jak sobie poradzi\u0107 z utraconymi marzeniami? Jak odzyska\u0107 po mobbingu wiar\u0119 w siebie?<\/p>\n
W maj\u00f3wkowym szale\u0144stwie ginie g\u0142os sprzed lat. W 1886 roku w Chicago rozegra\u0142a si\u0119 walka nie tylko klasowa, nie tylko o godzinowy wymiar pracy. By\u0142 to g\u0142os, kt\u00f3ry nigdy nie powinien zamilkn\u0105\u0107 \u2013 g\u0142os o naszej godno\u015bci, podmiotowo\u015bci, o tym, kim jeste\u015bmy i co oznacza dla nas praca. W Polsce kobietom po 40 roku \u017cycia maleje szansa na zatrudnienie. Dlaczego? Bo wsz\u0119dzie potrzebny jest m\u0142ody, dynamiczny, szybko rozwijaj\u0105cy si\u0119 zesp\u00f3\u0142. Statystyki NFZ pokazuj\u0105, \u017ce w samym 2023 roku oko\u0142o 109 tysi\u0119cy os\u00f3b mia\u0142o u nas zdiagnozowan\u0105 depresj\u0119, w tym 74% stanowi\u0142y kobiety. Opr\u00f3cz tego 91 tysi\u0119cy os\u00f3b cierpi na depresj\u0119 nawracaj\u0105c\u0105. Szacunkowe dane wskazuj\u0105 na oko\u0142o 1,2 miliona chorych.<\/p>\n
Maj\u00f3wka, \u015bwi\u0119to majowe. Jest pi\u0119knie?<\/p>\n
Felieton jest wyrazem opinii autorki. Nie prezentuje stanowiska ZR<\/em>.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" W moim dzisiejszym felietonie b\u0119dzie o maj\u00f3wce. Wiele os\u00f3b wyjecha\u0142o na majowe szale\u0144stwa, a ja pomimo pi\u0119knej pogody i czasu spokojnego z rodzin\u0105 siedz\u0119 i my\u015bl\u0119, i jako\u015b mi nie do \u015bmiechu. Na maj\u00f3wk\u0119 pada cie\u0144 dawnych wydarze\u0144 w Chicago oraz problem\u00f3w po dzi\u015b dzie\u0144 nierozwi\u0105zanych. Niby jest pi\u0119knie, ale jako\u015b tak ci\u0119\u017cko\u2026<\/p>\n","protected":false},"author":34,"featured_media":19411,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_EventAllDay":false,"_EventTimezone":"","_EventStartDate":"","_EventEndDate":"","_EventStartDateUTC":"","_EventEndDateUTC":"","_EventShowMap":false,"_EventShowMapLink":false,"_EventURL":"","_EventCost":"","_EventCostDescription":"","_EventCurrencySymbol":"","_EventCurrencyCode":"","_EventCurrencyPosition":"","_EventDateTimeSeparator":"","_EventTimeRangeSeparator":"","_EventOrganizerID":[],"_EventVenueID":[],"_OrganizerEmail":"","_OrganizerPhone":"","_OrganizerWebsite":"","_VenueAddress":"","_VenueCity":"","_VenueCountry":"","_VenueProvince":"","_VenueState":"","_VenueZip":"","_VenuePhone":"","_VenueURL":"","_VenueStateProvince":"","_VenueLat":"","_VenueLng":"","_VenueShowMap":false,"_VenueShowMapLink":false,"footnotes":""},"categories":[596],"tags":[],"class_list":["post-38048","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-felietony","felietony"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/kodmalopolska.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/38048","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/kodmalopolska.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/kodmalopolska.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kodmalopolska.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/34"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kodmalopolska.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=38048"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/kodmalopolska.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/38048\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kodmalopolska.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/19411"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/kodmalopolska.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=38048"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/kodmalopolska.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=38048"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/kodmalopolska.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=38048"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}