M\u00f3j najulubie\u0144szy kinomaniak i publicysta kulturalny, Zygmunt Ka\u0142u\u017cy\u0144ski, nazwa\u0142 zbi\u00f3r swoich esej\u00f3w \u201eDo czytania pod prysznicem\u201d. Nie\u015bmia\u0142o trawestuj\u0105c mistrza, zatytu\u0142owa\u0142em sw\u00f3j felieton, nawi\u0105zuj\u0105c do prysznica, czyli do czytania po powszechnym laniu wody \u2013 i raczej nie chodzi tu o znikaj\u0105cy w pomrokach dziej\u00f3w \u015bmigus z dyngusem, ale o tradycyjne wyborcze lanie wody.<\/p>\n
Cho\u0107 pisz\u0119 to jeszcze tu\u017c przed cisz\u0105 wyborcz\u0105, sugeruj\u0119 czytanie felietonu po wyborach, by nie zrazi\u0107 si\u0119 do aktu. Aktu g\u0142osowania oczywi\u015bcie.<\/p>\n
Nied\u0142ugo si\u0119 oka\u017ce, \u017ce wybory wiele nie zmieni\u0142y, a tam, gdzie co\u015b si\u0119 zmieni\u0142o, oka\u017ce si\u0119, \u017ce nie zmieni\u0142o si\u0119 wiele. Ko\u0144czy si\u0119 najbardziej niemrawa i nijaka kampania wyborcza. \u017baden z komitet\u00f3w nie mia\u0142 koncepcji, co obieca\u0107, \u017ceby za bardzo nie oderwa\u0107 si\u0119 od gruntu. Wiadomo, z pustego i Salomon nie naleje, tym bardziej \u017ce Salomona nigdy nie by\u0142o. Opr\u00f3cz oczywi\u015bcie Patryka. No i Sulejmana. Ale to zupe\u0142nie inna bajka.<\/p>\n
Przy okazji jaskrawo uwidoczni\u0142a si\u0119 s\u0142abo\u015b\u0107 medi\u00f3w lokalnych. Z jednej strony wiadomo, \u017ce publiczne media regionalne s\u0105 w fazie likwidacji, czyli przekszta\u0142cania (jeszcze niejasne, w co), i w stanie takim bardziej wegetatywnym, utrzymywane przy \u017cyciu finansow\u0105 kropl\u00f3wk\u0105. Gazety lokalne z koncernu Orlen Press te\u017c s\u0105 w fazie przej\u015bciowej, kt\u00f3ra mo\u017ce si\u0119 sko\u0144czy\u0107 ich upadkiem. \u201eGazeta Wyborcza\u201d finiszuje z programem likwidacji mutacji regionalnych. Po raz pierwszy \u017cadne z medi\u00f3w nie zleci\u0142o kompleksowego badania preferencji wyborczych w regionach i powiatach. Z powod\u00f3w wy\u017cej opisanych nie ma na to pieni\u0119dzy. Cho\u0107 mo\u017ce gdyby Agora zmniejszy\u0142a koszty og\u00f3lnego zarz\u0105du o jednego cz\u0142onka, to kto wie\u2026<\/p>\n
Debaty samorz\u0105dowe nie maj\u0105 si\u0119 wi\u0119c gdzie toczy\u0107, a i tak si\u0119 okazuje, \u017ce nie zawsze kandydaci maj\u0105 ochot\u0119 ze sob\u0105 rozmawia\u0107. Bo i po co zreszt\u0105, gdy \u2013 jak si\u0119 okazuje na przyk\u0142ad w programie \u201eKrak\u00f3w \u2013 mam prawo wiedzie\u0107\u201d \u2013 r\u00f3\u017cnice pomi\u0119dzy g\u0142\u00f3wnymi kandydatami s\u0105 statystycznie nieistne. To oznacza, \u017ce kandydaci s\u0105 \u015bwiadomi ogranicze\u0144 funkcjonowania samorz\u0105d\u00f3w i dysponuj\u0105 dostateczn\u0105 wiedz\u0105 o problemach oraz wiedz\u0105, \u017ce nie b\u0119d\u0105 dysponowali \u015brodkami do ich rozwi\u0105zania.<\/p>\n
Reforma samorz\u0105dowa uznawana jest za jedyny sukces koalicji AWS-UW. Mo\u017ce dlatego, \u017ce mia\u0142a do tej pory najwi\u0119cej obro\u0144c\u00f3w i najmniej przeciwnik\u00f3w. Bronili jej g\u0142\u00f3wnie samorz\u0105dowcy, radni, burmistrze, w\u00f3jtowie, prezydenci. Reforma ukszta\u0142towa\u0142a samorz\u0105dy, przydzieli\u0142a im zadania i obieca\u0142a pieni\u0105dze na ich realizacj\u0119. I tak ju\u017c zosta\u0142o. Struktury samorz\u0105dowe wybrano w spos\u00f3b niesp\u00f3jny, zachowuj\u0105c gminy jako podstawowe jednostki, cho\u0107 tak naprawd\u0119 polityki spo\u0142eczne przekazano \u015bwie\u017co przywr\u00f3conym powiatom i nowym\/starym wojew\u00f3dztwom.<\/p>\n
Szybko si\u0119 okaza\u0142o, \u017ce ten podzia\u0142 pog\u0142\u0119bia r\u00f3\u017cnice pomi\u0119dzy lokalnymi metropoliami a prowincj\u0105. Szybko te\u017c nast\u0119powa\u0142a centralizacja zarz\u0105dzania. Nie pomog\u0142a wprowadzona przez SLD zmiana w postaci bezpo\u015bredniego wyboru w\u00f3jt\u00f3w, burmistrz\u00f3w i prezydent\u00f3w. Przed\u0142u\u017cy\u0142a ona w\u0142adanie w samorz\u0105dach osobom ze \u015brodowiska SLD, ale \u2013 jak si\u0119 potem okaza\u0142o \u2013 nie na d\u0142ugo, a i ci, kt\u00f3rzy rz\u0105dzili najd\u0142u\u017cej, jak w Rzeszowie i Krakowie, nie traktowali zwi\u0105zk\u00f3w z tym \u015brodowiskiem, s\u0142abn\u0105cym zreszt\u0105 z kadencji na kadencj\u0119, nadmiernie powa\u017cnie.<\/p>\n
Wszystkie kolejne rz\u0105dy prowadzi\u0142y podobn\u0105 polityk\u0119 przerzucania na barki samorz\u0105d\u00f3w zada\u0144 przy niedostatecznym ich finansowaniu. W dodatku wszystkie reformy fiskalne zmniejsza\u0142y dochody samorz\u0105d\u00f3w, a przecie\u017c s\u0105 samorz\u0105dy \u2013 g\u0142\u00f3wnie gminy wiejskie \u2013 kt\u00f3re utrzymuj\u0105 si\u0119 niemal wy\u0142\u0105czenie z subwencji i dotacji. Oraz kredyt\u00f3w.<\/p>\n
Patrzenie na samorz\u0105dy z punktu widzenia Warszawy czy lokalnych metropolii zupe\u0142nie wypacza obraz. W du\u017cych miastach zrealizowano wiele inwestycji, g\u0142\u00f3wnie z funduszy europejskich, a ostatnio \u2013 jak wiemy z napis\u00f3w na tablicach \u2013 ze \u201e\u015brodk\u00f3w bud\u017cetu pa\u0144stwa\u201d.<\/p>\n
Jak b\u0119dzie z nowym inwestycjami? Wszystko wskazuje na to, \u017ce nawet je\u015bli uzyskamy przed\u0142u\u017cenie terminu rozliczenia, to i tak wi\u0119kszo\u015b\u0107 \u015brodk\u00f3w z KPO nie zostanie wykorzystana. Tym bardziej \u017ce nowemu rz\u0105dowi wdra\u017canie kamieni milowych nie idzie jako\u015b specjalnie szybciej ni\u017c poprzedniemu, a niekt\u00f3re projekty, jak na przyk\u0142ad podatek od samochod\u00f3w spalinowych, nowy rz\u0105d w og\u00f3le chcia\u0142by wyrzuci\u0107 z naszego ogr\u00f3dka.<\/p>\n
Prawdziwe gry polityczne rozpoczn\u0105 si\u0119 po wyborach. Przeci\u0119tni, a tak\u017ce nieprzeci\u0119tni, ale politycznie niezaanga\u017cowani obywatele b\u0119d\u0105 raczej przy tym statystowa\u0107. Ten rok to rok stagnacji w samorz\u0105dach. Nast\u0119pny b\u0119dzie rokiem zaciskania pasa. A potem\u2026 co b\u0119dzie potem, to nawet ja nie mam poj\u0119cia.<\/p>\n
A tymczasem id\u017acie i g\u0142osujcie. Cho\u0107 obawiam si\u0119, \u017ce cokolwiek zrobicie i kogokolwiek wybierzecie, to i tak w uszach b\u0119d\u0105 wam grali Rolling Stonsi. No satisfaction.<\/p>\n