{"id":37864,"date":"2024-03-11T17:35:34","date_gmt":"2024-03-11T16:35:34","guid":{"rendered":"https:\/\/kodmalopolska.pl\/?p=37864"},"modified":"2024-03-11T17:35:34","modified_gmt":"2024-03-11T16:35:34","slug":"8-marca-10-marca-felieton-joanny-handerek-127","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/kodmalopolska.pl\/?p=37864","title":{"rendered":"8 marca, 10 marca\u2026 Felieton Joanny Ha\u0144derek (127)"},"content":{"rendered":"<h4>Za&nbsp;nami 8&nbsp;marca, przed nami 10 marca. Dwie daty, dwa \u015bwi\u0119ta, jedno wyzwanie: realizacja wolno\u015bci, prawdziwej wolno\u015bci. W&nbsp;moim \u015bwi\u0105tecznym felietonie dzisiaj o&nbsp;\u015bwi\u0119cie kobiet i&nbsp;wsp\u00f3\u0142czesnych obci\u0105\u017ceniach, o&nbsp;marszu ku&nbsp;r\u00f3wno\u015bci.<\/h4>\n<p>Za&nbsp;nami 8&nbsp;marca. Dzie\u0144 Kobiet. Do\u015b\u0107 istotna data w&nbsp;kalendarzu feminizmu. \u015awi\u0119to o&nbsp;burzliwej historii, wielokrotnie upolityczniane, w&nbsp;czasach PRL-u przekszta\u0142cone w&nbsp;karykatur\u0119. Obchodzono je po&nbsp;raz pierwszy w&nbsp;1909 roku. By\u0142a to inicjatywa ruch\u00f3w robotniczych zwi\u0105zana z&nbsp;socjalistyczn\u0105 walk\u0105 tamtych czas\u00f3w. Gdy podczas Mi\u0119dzynarodowej Socjalistycznej Konferencji Kobiet (1910) w&nbsp;Kopenhadze sufra\u017cystki i&nbsp;dzia\u0142aczki zaproponowa\u0142y, by \u015bwi\u0119to kobiet sta\u0142o si\u0119 cykliczne, przede wszystkim traktowa\u0142y je jako manifestacj\u0119 walki o&nbsp;prawa kobiet.<\/p>\n<p>Tak si\u0119 sk\u0142ada, \u017ce&nbsp;kobiety musia\u0142y walczy\u0107 o&nbsp;siebie, o&nbsp;swoje prawa, i&nbsp;to walczy\u0107 na&nbsp;r\u00f3\u017cne sposoby: krzykiem na&nbsp;ulicy, nauczaniem, prelekcjami, konferencjami, presj\u0105 polityczn\u0105. Cz\u0119sto te\u017c ponosi\u0142y ogromne koszty tej walki. Sufra\u017cystki trafia\u0142y do&nbsp;wi\u0119zie\u0144 i&nbsp;szpitali psychiatrycznych, by\u0142y wyrzucane z&nbsp;dom\u00f3w przez w\u0142asne rodziny. To d\u0142uga krucjata, trwaj\u0105ca od XIX do&nbsp;XXI wieku. \u015awi\u0119to kobiet dzisiaj staje si\u0119 zatem upami\u0119tnieniem tej batalii. Ci\u0105gle te\u017c jest to \u015bwi\u0119to nie radosne, ale smutne.<\/p>\n<p>Ruch walki o&nbsp;prawa kobiet ma swoje korzenie w&nbsp;walce z&nbsp;niewolnictwem, w&nbsp;walce o&nbsp;prawa innych, wykluczonych, uprzedmiotowionych. Pierwsze sufra\u017cystki walczy\u0142y o&nbsp;wyzwolenie ludzi traktowanych jak przedmiot tylko dlatego, \u017ce&nbsp;zakwalifikowano ich jako gorszych. Dzisiaj rasizm tak samo jak kolonializm zosta\u0142 zdelegalizowany i&nbsp;zdyskwalifikowany moralnie. Niewolnictwo ci\u0105gle jednak jest na&nbsp;\u015bwiecie, obejmuje te\u017c kobiety. Wiele os\u00f3b zmuszanych jest do&nbsp;niewolniczej pracy lub wykorzystywanych seksualnie. \u015awi\u0119to kobiet to zatem smutne \u015bwi\u0119to, bo&nbsp;nadal nie zrealizowano d\u0105\u017ce\u0144 naszych bab\u0107, prabab\u0107, tych, kt\u00f3re sprzeciwia\u0142y si\u0119 wykorzystywaniu.<\/p>\n<p>Pierwsze sufra\u017cystki walczy\u0142y o&nbsp;prawa zwierz\u0105t. Dziewi\u0119tnastowieczne ruchy antywiwisekcyjne, pierwsze stowarzyszenia opieki nad zwierz\u0119tami zainicjowane by\u0142y przez sufra\u017cystki. Dzisiaj ekofeminizm znalaz\u0142 si\u0119 na&nbsp;froncie walki o&nbsp;wyzwolenie zwierz\u0105t z&nbsp;koszmaru ferm przemys\u0142owych czy laboratori\u00f3w. Tutaj nic si\u0119 nie zmieni\u0142o, zwi\u0119kszy\u0142a si\u0119 tylko liczba ofiar ludzkiej zach\u0142anno\u015bci i&nbsp;znieczulicy. Miliardy mordowanych istnie\u0144 to nadal nasza krwawa codzienno\u015b\u0107. Dla ekofeministek 8&nbsp;marca to ci\u0105gle smutne \u015bwi\u0119to.<\/p>\n<p>Pierwsze sufra\u017cystki domaga\u0142y si\u0119 praw wyborczych, prawa do&nbsp;edukacji, zarobku, podmiotowo\u015bci prawnej i&nbsp;ekonomicznej. Wsp\u00f3\u0142czesne kobiety ci\u0105gle zarabiaj\u0105 mniej ni\u017c m\u0119\u017cczy\u017ani, ci\u0105gle musz\u0105 walczy\u0107 ze szklanym sufitem m\u0119skiego szowinizmu. Dla wielu kobiet, kt\u00f3re zmagaj\u0105 si\u0119 na&nbsp;co dzie\u0144 z&nbsp;nier\u00f3wn\u0105 rywalizacj\u0105 i&nbsp;deprecjacj\u0105 ich kompetencji, 8&nbsp;marca to smutne \u015bwi\u0119to. A&nbsp;w tym roku, tak akurat na&nbsp;8 marca, kobiety w&nbsp;Polsce us\u0142ysza\u0142y, \u017ce&nbsp;zaj\u015bcie w&nbsp;ci\u0105\u017c\u0119 nadal b\u0119dzie dla nich ryzykowne. Marsza\u0142ek Sejmu zrobi\u0142 nam kobietom prezent: odsun\u0105\u0142 w&nbsp;czasie procedowanie kwestii dost\u0119pno\u015bci aborcji. Tak jakby ma\u0142o by\u0142o upokorze\u0144, uprzedmiotowienia i&nbsp;\u015bmierci kobiet, kt\u00f3re zmar\u0142y w&nbsp;szpitalach tylko dlatego, \u017ce&nbsp;lekarze bali si\u0119 wykonywa\u0107 sw\u00f3j zaw\u00f3d.<\/p>\n<p>W&nbsp;1909 roku kobiety zacz\u0119\u0142y maszerowa\u0107. Ten marsz trwa nieprzerwanie: marsz r\u00f3wno\u015bci, siostrze\u0144stwa i&nbsp;braterstwa. 10 marca to Dzie\u0144 M\u0119\u017cczyzn. Wszystkim panom \u017cycz\u0119 z&nbsp;ca\u0142ego serca, \u017ceby ich siostry, przyjaci\u00f3\u0142ki, c\u00f3rki, ukochane, \u017cony, kochanki nie umiera\u0142y w&nbsp;szpitalach, czekaj\u0105c, a\u017c&nbsp;lekarze spe\u0142ni\u0105 sw\u00f3j obowi\u0105zek. 10 marca to Dzie\u0144 M\u0119\u017cczyzn, wi\u0119c dzisiaj \u017cycz\u0119 wam, drodzy panowie, braterstwa, szczero\u015bci i&nbsp;przyja\u017ani. \u017bycz\u0119 wam te\u017c siostrze\u0144stwa, bo&nbsp;tylko razem mo\u017cemy zmieni\u0107 \u015bwiat na&nbsp;lepszy. 10 marca to tak\u017ce doskona\u0142a okazja, by zrozumie\u0107, \u017ce&nbsp;kiedy\u015b bycie sufra\u017cyst\u0105 by\u0142o niszowe i&nbsp;\u015bmieszne, a&nbsp;dzisiaj bycie feminist\u0105 jest zwyczajnym odruchem solidarno\u015bci. Zw\u0142aszcza gdy 10 marca i&nbsp;8 marca spotkamy si\u0119 w&nbsp;jednym marszu. Nie ma demokracji bez wolno\u015bci obywatelek i&nbsp;obywateli.<\/p>\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\" \/>\n<p><em>Felieton jest wyrazem opinii autorki. Nie prezentuje stanowiska ZR<\/em>.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Za nami 8 marca, przed nami 10 marca. Dwie daty, dwa \u015bwi\u0119ta, jedno wyzwanie: realizacja wolno\u015bci, prawdziwej wolno\u015bci. W moim \u015bwi\u0105tecznym felietonie dzisiaj o \u015bwi\u0119cie kobiet i wsp\u00f3\u0142czesnych obci\u0105\u017ceniach, o marszu ku r\u00f3wno\u015bci. <\/p>\n","protected":false},"author":34,"featured_media":19411,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_EventAllDay":false,"_EventTimezone":"","_EventStartDate":"","_EventEndDate":"","_EventStartDateUTC":"","_EventEndDateUTC":"","_EventShowMap":false,"_EventShowMapLink":false,"_EventURL":"","_EventCost":"","_EventCostDescription":"","_EventCurrencySymbol":"","_EventCurrencyCode":"","_EventCurrencyPosition":"","_EventDateTimeSeparator":"","_EventTimeRangeSeparator":"","_EventOrganizerID":[],"_EventVenueID":[],"_OrganizerEmail":"","_OrganizerPhone":"","_OrganizerWebsite":"","_VenueAddress":"","_VenueCity":"","_VenueCountry":"","_VenueProvince":"","_VenueState":"","_VenueZip":"","_VenuePhone":"","_VenueURL":"","_VenueStateProvince":"","_VenueLat":"","_VenueLng":"","_VenueShowMap":false,"_VenueShowMapLink":false,"footnotes":""},"categories":[596],"tags":[],"class_list":["post-37864","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-felietony","felietony"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/kodmalopolska.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/37864","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/kodmalopolska.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/kodmalopolska.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kodmalopolska.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/34"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kodmalopolska.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=37864"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/kodmalopolska.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/37864\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kodmalopolska.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/19411"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/kodmalopolska.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=37864"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/kodmalopolska.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=37864"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/kodmalopolska.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=37864"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}