Felietony rz\u0105dz\u0105 si\u0119 swoimi prawami. Jako \u017ce wol\u0119 szklank\u0119 do po\u0142owy pe\u0142n\u0105, czytuje je rzadko i raczej z obowi\u0105zku, a nie dla przyjemno\u015bci. Cho\u0107 i t\u0119 czasem znajduj\u0119, bo wszak bywa, \u017ce satyra, ironia czy humor trafi\u0105 w moje gusta. \u201eMa\u0142\u0105 krakowsk\u0105 stabilizacj\u0119. Felieton Adama Ja\u015bkowa (158)\u201d [https:\/\/kodmalopolska.pl\/mala-krakowska-stabilizacja-felieton-adama-jaskowa-158\/<\/a><\/u><\/span>] przeczyta\u0142em jednak jedynie z zawodowego obowi\u0105zku, a to dzi\u0119ki temu, \u017ce bezwzgl\u0119dne algorytmy stoj\u0105ce za internetowymi narz\u0119dziami wyszukiwawczymi wyrzuci\u0142y na moim monitorze nast\u0119puj\u0105cy zlepek s\u0142\u00f3w: (\u2026) nadal pr\u00f3buje si\u0119 realizowa\u0107 inwestycje wed\u0142ug tych koncepcji (\u2026), dodaj\u0105c troch\u0119 nowych, b\u0119d\u0105cych po\u0142\u0105czeniem przesz\u0142o\u015bci z przysz\u0142o\u015bci\u0105 troch\u0119 fantastyczn\u0105. Takim projektem jest np. Nowa Huta Przysz\u0142o\u015bci. Czy realizowane jest fiasko tego projektu? Czy mo\u017ce by\u0142o ju\u017c wpisane w sam projekt i jego nierealistyczne za\u0142o\u017cenia?<\/i>. I nieco dalej: Nie bacz\u0105c na \u201esukcesy\u201d Nowej Huty (bez) Przysz\u0142o\u015bci, Krak\u00f3w uparcie planuje sw\u00f3j Manhattan na Rybitwach<\/i>. Tym, kt\u00f3rzy nie czytali ca\u0142o\u015bci, \u015bpiesz\u0119 wyja\u015bni\u0107, \u017ce sformu\u0142owanie \u201etych koncepcji\u201d dotyczy, jak mniemam, dwudziestowiecznych wyobra\u017ce\u0144 na temat tego, jak powinno rozwija\u0107 si\u0119 miasto. W felietonie, jak to w felietonie, autor nie czuje si\u0119 zobowi\u0105zany, by t\u0142umaczy\u0107 czytelnikom, dlaczego akurat te s\u0105 z\u0142e, a inne (jakie?) dobre. Po prostu stwierdza. Ty za\u015b – drogi czytelniku – musisz do\u015bpiewa\u0107 sobie reszt\u0119. No chyba \u017ce wolisz, bym zrobi\u0142 to za ciebie ja. Mo\u017cesz te\u017c bezkrytycznie przyj\u0105\u0107 opini\u0119 za fakt.<\/p>\n Dwudziestowieczne koncepty rozwoju miast maj\u0105 r\u00f3\u017cn\u0105 natur\u0119. Dotycz\u0105 r\u00f3\u017cnych system\u00f3w politycznych i geograficznych wsp\u00f3\u0142rz\u0119dnych. Osadzone s\u0105 w r\u00f3\u017cnych tradycjach spo\u0142ecznych i koncepcjach filozoficznych. Podobnie jak te dwudziestopierwszowieczne \u2013 s\u0105 zwyczajnie r\u00f3\u017cne. Jedyne co je \u0142\u0105czy to stulecie, w kt\u00f3rym zosta\u0142y sformu\u0142owane. W naszym przypadku sta\u0142o si\u0119 tak, \u017ce kojarz\u0105 si\u0119 z \u201ewielkimi budowami socjalizmu\u201d, kt\u00f3rych Nowa Huta jest jednym z przyk\u0142ad\u00f3w. Przyk\u0142ad\u00f3w, dodajmy, trwa\u0142ych. I to nie tylko materialnie (ta krakowska dzielnica wci\u0105\u017c stoi i nic nie wskazuje na to, by zagra\u017ca\u0142 jej jaki\u015b kataklizm), ale i mentalnie, czego przyk\u0142adem jest spos\u00f3b rozumowania pana Ja\u015bkowa, kt\u00f3ry najwyra\u017aniej realizacj\u0119 projektu \u201eKrak\u00f3w \u2013 Nowa Huta Przysz\u0142o\u015bci\u201d wyobra\u017ca sobie na wz\u00f3r, kt\u00f3ry wy\u0142ania si\u0119 ze scenariusza \u201eCz\u0142owieka z marmuru\u201d. Tymczasem – \u015bpiesz\u0119 wyja\u015bni\u0107 \u2013 nic z tego. Komunizm nad Wis\u0142\u0105 sko\u0144czy\u0142 si\u0119 ponad trzydzie\u015bci lat temu. Nie ma ju\u017c wyw\u0142aszcze\u0144 \u201epo uwa\u017caniu\u201d, \u201eprzesuwania jezior\u201d i innych tego typu konstrukt\u00f3w. Pa\u0144stwo wprawdzie czasem zdecyduje si\u0119 na co\u015b, co idzie nieco w poprzek tego stwierdzenia, ale to raczej wyj\u0105tek od regu\u0142y (do tego potrzebne s\u0105 specustawy), a nie sama regu\u0142a. Co dopiero m\u00f3wi\u0107 o samorz\u0105dach. Tym pozostaje g\u0142ownie \u201ew\u0142adztwo planistyczne\u201d i pojedyncze realizacje, jak Cogiteon, Krakowskie Centrum Muzyki czy hala widowiskowa.<\/p>\n Innymi s\u0142owy rzecz ujmuj\u0105c, jest mniej wi\u0119cej tak: spo\u0142eczno\u015b\u0107, reprezentowana przez swoich przedstawicieli, decyduje, w jaki spos\u00f3b ma zosta\u0107 zagospodarowana dana przestrze\u0144, a nast\u0119pnie aparat urz\u0119dniczy pilnuje, by prywatni inwestorzy trzymali si\u0119 tych uzgodnie\u0144. Co zrobi\u0107 jednak, gdy wiadomym jest, \u017ce niewidzialna r\u0119ka rynku by\u0107 mo\u017ce zadzia\u0142a, ale zrobi to dopiero za kilka dziesi\u0119cioleci, a miasto \u2013 dla przyk\u0142adu \u2013 jak kania d\u017cd\u017cu \u0142aknie nowych teren\u00f3w inwestycyjnych? Ano mo\u017cna spr\u00f3bowa\u0107 dalej id\u0105cej interwencji publicznej. Stworzy\u0107 platform\u0119 czy podmiot, kt\u00f3ry prze\u0142amie g\u0142\u00f3wne bariery i nada ca\u0142emu procesowi po\u017c\u0105dan\u0105 dynamik\u0119. I to jest w\u0142a\u015bnie pomys\u0142 na projekt \u201eKrak\u00f3w \u2013 Nowa Huta Przysz\u0142o\u015bci\u201d. Pomys\u0142, dodajmy, kt\u00f3ry zwyczajnie si\u0119 sprawdza, czego \u015bwiadectwem jest kilkudziesi\u0119ciu inwestor\u00f3w, kt\u00f3rzy w ten koncept uwierzyli. To, \u017ce ich przedsi\u0119wzi\u0119cia dopiero wy\u0142aniaj\u0105 si\u0119 z poziomu wykop\u00f3w lub ledwie schodz\u0105 z desek kre\u015blarskich, jest pochodn\u0105 do\u015b\u0107 skomplikowanego procesu tworzenia na terenach poprzemys\u0142owych (w tym dawnej strefy ochronnej huty) obszar\u00f3w inwestycyjnych, kt\u00f3re do takiego zainwestowania si\u0119 nadaj\u0105.<\/p>\n I tu przechodzimy do kwestii, o kt\u00f3rej pisze si\u0119 raczej niech\u0119tnie, a je\u015bli ju\u017c, to w tonie sp\u00f3\u017anionej sensacji. Pozyskiwanie nieruchomo\u015bci, budowanie dr\u00f3g i sieci uzbrojenia, usuwanie tego, co pozostawi\u0142 po sobie przemys\u0142 ci\u0119\u017cki, a w konsekwencji tworzenie nowej subdzielnicy – wymaga pieni\u0119dzy. Du\u017cych pieni\u0119dzy. W tym konkretnym przypadku prawie 6 mld z\u0142, z czego za pokrycie nieca\u0142ego miliarda odpowiada\u0107 ma sektor publiczny, a za pozosta\u0142e 5 mld z\u0142 sektor prywatny. Dotychczas (od roku 2015) strona publiczna wydatkowa\u0142a na realizacje projektu \u201eKrak\u00f3w – Nowa Huta Przysz\u0142o\u015bci\u201d ok. 520 mln z\u0142 (sama przebudowa ul. Igo\u0142omskiej kosztowa\u0142a prawie 323 mln z\u0142), z czego 207 mln wy\u0142o\u017cy\u0142a Gmina Miejska Krak\u00f3w (cz\u0119\u015bciowo w postaci nieruchomo\u015bci), 36,2 mln bud\u017cet pa\u0144stwa, ok. 280 mln pozyskano z Funduszy Europejskich, a Wojew\u00f3dztwo Ma\u0142opolskie wnios\u0142o 0,48 mln z\u0142. Kwota ta stale ro\u015bnie, ze wzgl\u0119du na dzia\u0142ania prowadzone przez r\u00f3\u017cne podmioty publiczne (m.in. inwestycje PKP PLK, Wodoci\u0105g\u00f3w Miasta Krakowa czy Polskiej Sp\u00f3\u0142ki Gazownictwa), a tak\u017ce fakt, i\u017c r\u00f3wnie\u017c Krak\u00f3w Nowa Huta Przysz\u0142o\u015bci S.A. przeznacza na wykonanie tych zada\u0144 wypracowywany przez siebie zysk (za rok 2023 b\u0119dzie to ponad 6 mln z\u0142).<\/p>\n Je\u017celi chcieliby\u015bmy przy\u015bpieszy\u0107 proces realizacji tego przedsi\u0119wzi\u0119cia nale\u017ca\u0142oby, jak najszybciej, znale\u017a\u0107 kolejnych 500 mln z\u0142. Sk\u0105d? Najlepiej ze \u015brodk\u00f3w, do kt\u00f3rych Polska ma dost\u0119p dzi\u0119ki swojej przynale\u017cno\u015bci do Unii Europejskiej. Sk\u0105din\u0105d jednak wiemy, \u017ce ostatnimi laty by\u0142y z tym pewne problemy, czego najlepszym przyk\u0142adem jest Krajowy Plan Odbudowy. Ze wzgl\u0119du na to, \u017ce de facto<\/i> ci\u0105gle on u nas nie wystartowa\u0142, a termin wydatkowania zapisanych w nim \u015brodk\u00f3w przypada na koniec roku 2026, polski rz\u0105d \u2013 w porozumieniu z Komisj\u0105 Europejsk\u0105 \u2013 sukcesywnie wykre\u015bla z niego zadania, kt\u00f3re (w jego opinii) nie maj\u0105 szansy si\u0119 w tym czasie zako\u0144czy\u0107. Bywa, \u017ce niekt\u00f3rzy komentatorzy, z faktu, \u017ce nie ma ju\u017c w nim \u017cadnego schematu, w ramach kt\u00f3rego mo\u017cna by pozyska\u0107 \u015brodki na zadania w ramach projektu \u201eKrak\u00f3w \u2013 Nowa Huta Przysz\u0142o\u015bci\u201d, wyci\u0105gaj\u0105 wniosek, czy lepiej: sugeruj\u0105, \u017ce stawia to pod znakiem zapytania ca\u0142e przedsi\u0119wzi\u0119cie. Zazwyczaj jednak przyznaj\u0105 zarazem, \u017ce pozyskujemy je z innych wsp\u00f3lnotowych \u017ar\u00f3de\u0142. Szkoda, \u017ce cz\u0119sto nie podaj\u0105 szczeg\u00f3\u0142\u00f3w. Tymczasem sama Krak\u00f3w Nowa Huta Przysz\u0142o\u015bci S.A. pozyska\u0142a dotychczas z tego \u017ar\u00f3d\u0142a prawie 100 mln z\u0142, a Gmina Miejska Krak\u00f3w kolejnych 180 mln z\u0142. Reszt\u0119 \u2013 w takiej sytuacji – robi Internet. W portalach spo\u0142eczno\u015bciowych roi si\u0119 od stwierdze\u0144, kt\u00f3rych clou<\/i> stanowi prze\u015bwiadczenie, \u017ce z samym projektem jest co\u015b nie tak (naj\u0142agodniej rzecz ujmuj\u0105c: jest powa\u017canie op\u00f3\u017aniony). Kto wie, czy tezy pana Ja\u015bkowa, nie s\u0105 ich dalekim echem.<\/p>\n Tymczasem \u201eKrak\u00f3w \u2013 Nowa Huta Przysz\u0142o\u015bci\u201d powoli, ale zgodnie z za\u0142o\u017conym harmonogramem, wy\u0142ania si\u0119 ziemi. W momencie, gdy by\u0142 inicjowany, nikt nie przewidywa\u0142 nawet takiego narz\u0119dzia, jak Krajowy Plan Odbudowy. Zak\u0142adano za\u015b wykorzystanie \u015brodk\u00f3w pochodz\u0105cych z funduszy strukturalnych. Nie tylko zreszt\u0105 na inwestycje publiczne, co si\u0119 ju\u017c udaje, ale tak\u017ce przedsi\u0119wzi\u0119cia prywatne. By to u\u0142atwi\u0107, co jaki\u015b czas potykamy si\u0119 z przedsi\u0119biorcami, by im podpowiada\u0107, jak po nie si\u0119gn\u0105\u0107. Najbli\u017csz\u0105 okazj\u0105 do skorzystania z tego rodzaju wsparcia jest organizowana przez Krak\u00f3w Nowa Huta Przysz\u0142o\u015bci S.A. 7 marca br. konferencja \u201eKrakow Metropolitan Area for Business. \u015acie\u017cki rozwoju w erze cyfryzacji\u201d [https:\/\/knhp.com.pl\/aktualnosci\/szczegoly\/226,-zapraszamy-na-konferencj%C4%99-krakow-metropolitan-area-for-business-%C5%9Bcie%C5%BCki-rozwoju-w-erze-cyfryzacji<\/a><\/u><\/span>]. B\u0119dzie mo\u017cna spotka\u0107 tam m.in. tych przedsi\u0119biorc\u00f3w, kt\u00f3rzy ju\u017c zainwestowali w \u201eKrakowie – Nowej Hucie Przysz\u0142o\u015bci\u201d. Mo\u017ce warto zapyta\u0107 ich o opini\u0119 na temat tego projektu, zanim kolejny raz powstan\u0105 esy-floresy o fantasmagoriach?<\/p>\n Artur Paszko<\/i><\/p>\n Felieton jest wyrazem opinii autora. Nie prezentuje stanowiska ZR<\/em>.<\/p>\n \n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Redakcja Felieton\u00f3w witryny Regionu Ma\u0142opolskie KOD z satysfakcj\u0105 odnotowuje ka\u017cdy odd\u017awi\u0119k, jaki wzbudzaj\u0105 nasze publikacje. Otrzymali\u015bmy w\u0142a\u015bnie felieton polemiczny, autorstwa dr. […]<\/p>\n","protected":false},"author":34,"featured_media":37728,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_EventAllDay":false,"_EventTimezone":"","_EventStartDate":"","_EventEndDate":"","_EventStartDateUTC":"","_EventEndDateUTC":"","_EventShowMap":false,"_EventShowMapLink":false,"_EventURL":"","_EventCost":"","_EventCostDescription":"","_EventCurrencySymbol":"","_EventCurrencyCode":"","_EventCurrencyPosition":"","_EventDateTimeSeparator":"","_EventTimeRangeSeparator":"","_EventOrganizerID":[],"_EventVenueID":[],"_OrganizerEmail":"","_OrganizerPhone":"","_OrganizerWebsite":"","_VenueAddress":"","_VenueCity":"","_VenueCountry":"","_VenueProvince":"","_VenueState":"","_VenueZip":"","_VenuePhone":"","_VenueURL":"","_VenueStateProvince":"","_VenueLat":"","_VenueLng":"","_VenueShowMap":false,"_VenueShowMapLink":false,"footnotes":""},"categories":[596],"tags":[],"class_list":["post-37714","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-felietony","felietony"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/kodmalopolska.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/37714","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/kodmalopolska.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/kodmalopolska.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kodmalopolska.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/34"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kodmalopolska.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=37714"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/kodmalopolska.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/37714\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kodmalopolska.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/37728"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/kodmalopolska.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=37714"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/kodmalopolska.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=37714"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/kodmalopolska.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=37714"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}
\n