{"id":37377,"date":"2023-12-21T17:32:00","date_gmt":"2023-12-21T16:32:00","guid":{"rendered":"https:\/\/kodmalopolska.pl\/?p=37377"},"modified":"2023-12-21T17:38:22","modified_gmt":"2023-12-21T16:38:22","slug":"przywrocenie-konstytucyjnego-ladu-po-puczu-felieton-fryderyka-zolla-488","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/kodmalopolska.pl\/?p=37377","title":{"rendered":"Przywr\u00f3cenie konstytucyjnego \u0142adu po puczu. Felieton Fryderyka Zolla (489)"},"content":{"rendered":"<h4>\nOstatnie wydarzenia dotycz\u0105ce TVP wywo\u0142uj\u0105 pytania o legalno\u015b\u0107 podj\u0119tych dzia\u0142a\u0144. A jest to jedynie preludium, bo w kolejce do rozwi\u0105zania czekaj\u0105 problemy o wiele powa\u017cniejsze, takie jak Trybuna\u0142 Konstytucyjny czy Krajowa Rada S\u0105downictwa i nielegalnie wybrani s\u0119dziowie.<\/h4>\n<p>Od 2015 roku PiS przeprowadza\u0142 w Polsce pucz, zrywaj\u0105c praktycznie prawn\u0105 ci\u0105g\u0142o\u015b\u0107 pa\u0144stwa. Utworzono ca\u0142y szereg niekonstytucyjnych instytucji, takich jak Rada Medi\u00f3w Narodowych. W wyniku puczu mamy obecnie w Polsce niekonstytucyjny stan prawny, kt\u00f3rego pa\u0144stwo utrzymywa\u0107 nie mo\u017ce. A poniewa\u017c w niekonstytucyjnym stanie prawnym z istoty rzeczy nie istnieje procedura przywracania konstytucyjno\u015bci, nowy rz\u0105d stoi przed wyzwaniem, jak t\u0119 konstytucyjno\u015b\u0107 przywr\u00f3ci\u0107.<\/p>\n<p>Jedn\u0105 z metod by\u0142by rodzaj okr\u0105g\u0142ego sto\u0142u \u2013 rozwi\u0105zanie zapewne najlepsze jako buduj\u0105ce zgod\u0119 na przysz\u0142o\u015b\u0107. Z\u0142agodzon\u0105 wersj\u0105 by\u0142aby pr\u00f3ba porozumienia si\u0119 z prezydentem, na wz\u00f3r tej z 1989 roku. R\u00f3\u017cnica w stosunku do tamtego okresu wydaje si\u0119 jednak zasadnicza, poniewa\u017c cz\u0142onkowie obozu PiS-u nie godz\u0105 si\u0119 na demokratyzacj\u0119. Ju\u017c po wyborach prezydent Andrzej Duda powo\u0142a\u0142 znaczn\u0105 liczb\u0119 neos\u0119dzi\u00f3w, pog\u0142\u0119biaj\u0105c niekonstytucyjny stan prawny. Pokaza\u0142 przez to, \u017ce nie jest gotowy do negocjowania sposobu przywr\u00f3cenia konstytucyjno\u015bci. Tego samego dowodz\u0105 dwa prezydenckie listy do Sejmu.<\/p>\n<p>Gdyby pojawi\u0142a si\u0119 jaka\u015b szansa wsp\u00f3\u0142pracy z prezydentem, trzeba z niej skorzysta\u0107. Przede wszystkim jednak nale\u017cy przywr\u00f3ci\u0107 konstytucyjno\u015b\u0107 instytucji pa\u0144stwa, w tym medi\u00f3w publicznych. Droga do przywr\u00f3cenia stanu konstytucyjno\u015bci nie ma precedensu i jest pe\u0142na ryzyka, ale jeszcze wi\u0119kszym ryzykiem by\u0142oby zamro\u017cenie stanu niekonstytucyjno\u015bci. Pa\u0144stwo w takich warunkach nie mo\u017ce legalnie funkcjonowa\u0107, a wobec braku Trybuna\u0142u Konstytucyjnego spe\u0142niaj\u0105cego standard konstytucyjno\u015bci nie mo\u017cna zgodnie z procedur\u0105 stwierdza\u0107 niekonstytucyjno\u015bci akt\u00f3w prawnych. Kroki podj\u0119te przez rz\u0105d w odniesieniu do TVP przynios\u0105 natomiast pozytywne rezultaty tylko wtedy, gdy stan konstytucyjno\u015bci zostanie rzeczywi\u015bcie przywr\u00f3cony. W wyniku tych dzia\u0142a\u0144 musi powsta\u0107 telewizja absolutnie niezale\u017cna, patrz\u0105ca rz\u0105dz\u0105cym na r\u0119ce.<\/p>\n<p>W latach dziewi\u0119\u0107dziesi\u0105tych pracowa\u0142em w powo\u0142anym przez ministra Emila W\u0105sacza zespole, kt\u00f3ry stara\u0142 si\u0119 przygotowa\u0107 model w pe\u0142ni niezale\u017cnej telewizji publicznej. Proponowali\u015bmy, aby niezbywalne akcje TVP zosta\u0142y przydzielone uniwersytetom pa\u0144stwowym, czyli instytucjom nale\u017c\u0105cym do pa\u0144stwa, ale autonomicznym i zdecentralizowanym. W\u0142adza nie mia\u0142aby wtedy prostego dost\u0119pu do TVP. Mo\u017cna dyskutowa\u0107, czy dzi\u015b te rozwi\u0105zania s\u0105 aktualne. Niew\u0105tpliwie jednak konieczne jest stworzenie instytucji odpowiednio zabezpieczonej przed rz\u0105dowym zamachem.<\/p>\n<p>W przysz\u0142o\u015bci telewizj\u0119 publiczn\u0105 obroni tylko jej wysoka jako\u015b\u0107, pe\u0142na niezale\u017cno\u015b\u0107 od polityk\u00f3w, a tak\u017ce pluralizm. W programie takiej telewizji musz\u0105 si\u0119 odnale\u017a\u0107 r\u00f3wnie\u017c wyborcy PiS-u. Jedynie w\u00f3wczas obecne dzia\u0142ania b\u0119dzie mo\u017cna usprawiedliwi\u0107.<\/p>\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\" \/>\n<p><em>Felieton jest wyrazem opinii autora. Nie prezentuje stanowiska ZR Ma\u0142opolskie.<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Ostatnie wydarzenia dotycz\u0105ce TVP wywo\u0142uj\u0105 pytania o legalno\u015b\u0107 podj\u0119tych dzia\u0142a\u0144. A jest to jedynie preludium, bo w kolejce do rozwi\u0105zania czekaj\u0105 problemy o wiele powa\u017cniejsze, takie jak Trybuna\u0142 Konstytucyjny czy Krajowa Rada S\u0105downictwa i nielegalnie wybrani s\u0119dziowie.<\/p>\n","protected":false},"author":34,"featured_media":24583,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_EventAllDay":false,"_EventTimezone":"","_EventStartDate":"","_EventEndDate":"","_EventStartDateUTC":"","_EventEndDateUTC":"","_EventShowMap":false,"_EventShowMapLink":false,"_EventURL":"","_EventCost":"","_EventCostDescription":"","_EventCurrencySymbol":"","_EventCurrencyCode":"","_EventCurrencyPosition":"","_EventDateTimeSeparator":"","_EventTimeRangeSeparator":"","_EventOrganizerID":[],"_EventVenueID":[],"_OrganizerEmail":"","_OrganizerPhone":"","_OrganizerWebsite":"","_VenueAddress":"","_VenueCity":"","_VenueCountry":"","_VenueProvince":"","_VenueState":"","_VenueZip":"","_VenuePhone":"","_VenueURL":"","_VenueStateProvince":"","_VenueLat":"","_VenueLng":"","_VenueShowMap":false,"_VenueShowMapLink":false,"footnotes":""},"categories":[596],"tags":[],"class_list":["post-37377","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-felietony","felietony"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/kodmalopolska.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/37377","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/kodmalopolska.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/kodmalopolska.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kodmalopolska.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/34"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kodmalopolska.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=37377"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/kodmalopolska.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/37377\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kodmalopolska.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/24583"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/kodmalopolska.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=37377"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/kodmalopolska.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=37377"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/kodmalopolska.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=37377"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}