Polska i Polacy maj\u0105 nieustanny problem z w\u0142asn\u0105 symbolik\u0105 i pa\u0144stwow\u0105 mitologi\u0105. Odrodzenie pa\u0144stwa by\u0142o efektem splotu wydarze\u0144 politycznych w Europie oraz aktywno\u015bci polskiej lewicy, g\u0142\u00f3wnie socjalist\u00f3w. W odczuciu innych si\u0142 politycznych by\u0142 to swoisty grzech pierworodny powstaj\u0105cego pa\u0144stwa.<\/p>\n
Mitologiczn\u0105 ekwilibrystyk\u0119 zacz\u0119\u0142a ju\u017c stosowa\u0107 sanacja, ustanawiaj\u0105c \u015bwi\u0119to ku czci swojego patrona i towarzysza broni. Tylko broni. Socjalistyczn\u0105 przesz\u0142o\u015b\u0107 Pi\u0142sudskiego starano si\u0119 z czasem zaciera\u0107. Pi\u0142sudski jednak wysiad\u0142 z socjalistycznego tramwaju nie na przystanku niepodleg\u0142o\u015b\u0107, lecz na mo\u015bcie Poniatowskiego. Po wojnie rz\u0105dz\u0105cy kryptokomuni\u015bci wykonywali r\u00f3\u017cne szpagaty historyczne, ale przynajmniej nie musieli ucieka\u0107 przed rz\u0105dem lubelskim. A nawet powo\u0142ali taki drugi.<\/p>\n
Po roku 1989 nast\u0105pi\u0142a restauracja b\u0142\u0119d\u00f3w i wypacze\u0144 II RP. Do grona ojc\u00f3w za\u0142o\u017cycieli odrodzonego pa\u0144stwa awansowa\u0142 Roman Dmowski, do\u0142\u0105czaj\u0105c do tr\u00f3jcy Pi\u0142sudski, Daszy\u0144ski, Witos. W sumie pi\u0105tym powinien by\u0107 Paderewski, lecz on nie reprezentowa\u0142 \u017cadnej sp\u00f3jnej wizji politycznej czy partii ani te\u017c nie zostawi\u0142 po sobie zwartej grupy zwolennik\u00f3w. By\u0142 raczej apolitycznym pa\u0144stwowcem, co nie by\u0142o rzadkie w II RP, a na pewno cz\u0119stsze ni\u017c w III.<\/p>\n
Wielka czw\u00f3rka nigdy zgodnie ze sob\u0105 nie wsp\u00f3\u0142pracowa\u0142a. Najbardziej elastyczn\u0105 postaw\u0119 i pogl\u0105dy wyra\u017ca\u0142 Wincenty Witos, kt\u00f3ry bywa\u0142 w ka\u017cdym rz\u0105dzie i przeciw ka\u017cdemu, cho\u0107 niekoniecznie w tym samym czasie. Nie popar\u0142 te\u017c rz\u0105du Paderewskiego (1919). By\u0142 z jednej strony premierem stanu wojny w 1921 roku, wsp\u00f3\u0142dzia\u0142aj\u0105cym i z Pi\u0142sudskim, i z Daszy\u0144skim. Z drugiej zosta\u0142 obalony przez Pi\u0142sudskiego w zamachu majowym. Jako jedyny z ojc\u00f3w za\u0142o\u017cycieli wsp\u00f3\u0142pracowa\u0142 z Dmowskim w swoim drugim rz\u0105dzie w 1923 roku.<\/p>\n
Pi\u0142sudski najpierw wsp\u00f3\u0142pracowa\u0142 z Daszy\u0144skim i socjalistami, a potem (w 1930) wys\u0142a\u0142 Daszy\u0144skiego i innych lider\u00f3w PPS do obozu w Berezie. Pogodzi\u0142 tym samym Daszy\u0144skiego z Witosem. W tym czasie Paderewski wr\u00f3ci\u0142 do koncertowania w Stanach, by potem wsp\u00f3\u0142tworzy\u0107 z Sikorskim prawicow\u0105 opozycj\u0119 wobec sanator\u00f3w (Front Morges).<\/p>\n
Pi\u0142sudskiego z Dmowskim po\u0142\u0105czy\u0142a i podzieli\u0142a jednocze\u015bnie kobieta, Maria Juszkiewiczowa, nieodwzajemniona mi\u0142o\u015b\u0107 Dmowskiego, kt\u00f3ra wybra\u0142a jednak socjalist\u0119, p\u00f3\u017aniejszego naczelnika pa\u0144stwa. Dla niej Pi\u0142sudski zmieni\u0142 wyznanie, po raz pierwszy, ale \u2013 jak si\u0119 okaza\u0142o po latach \u2013 nie po raz ostatni.<\/p>\n
Roman Dmowski wywar\u0142 znacz\u0105cy wp\u0142yw na II RP nie tylko dlatego, \u017ce jego koncepcja pa\u0144stwa zyska\u0142a wielu wyznawc\u00f3w. Wielki Ob\u00f3z Narodowej Demokracji obarczany jest win\u0105 za \u015bmier\u0107 prezydenta Narutowicza. To by\u0142o oczywiste wtedy i jest oczywiste dzi\u015b. Wtedy Dmowski by\u0142 jeszcze sceptyczny wobec roli Ko\u015bcio\u0142a katolickiego w polskiej polityce. Marzy\u0142 mu si\u0119 Ko\u015bci\u00f3\u0142 narodowy, troch\u0119 na wz\u00f3r anglika\u0144skiego. W 1928 roku jednak, og\u0142aszaj\u0105c manifest polityczny \u201eKo\u015bci\u00f3\u0142, nar\u00f3d i pa\u0144stwo\u201d, Dmowski przekroczy\u0142 Rubikon, z\u0142\u0105czy\u0142 nacjonalizm z katolicyzmem, a po\u0142\u0105czenie to u\u015bwi\u0119ci\u0142 polski Ko\u015bci\u00f3\u0142 katolicki. Dosz\u0142o niejako do symbolicznych powt\u00f3rnych za\u015blubin Polski (narodowej) z Ko\u015bcio\u0142em (katolickim).<\/p>\n
Dmowski bacznie obserwowa\u0142 rozw\u00f3j ruch\u00f3w faszystowskich w Europie, a w\u0142oscy faszy\u015bci byli dla niego wzorem i inspiracj\u0105. Mimo \u017ce zawsze uwa\u017ca\u0142 Niemcy za najwi\u0119kszego wroga Polski, nie ukrywa\u0142 zadowolenia po przej\u0119ciu w\u0142adzy przez Hitlera.<\/p>\n
W\u0142\u0105czanie Dmowskiego do politycznego panteonu mo\u017ce by\u0107 zrozumia\u0142e jedynie wtedy, gdy \u015bwiadomie zrezygnujemy z demokracji, r\u00f3wno\u015bci i wolno\u015bci. To prawda, \u017ce Dmowski by\u0142 dzieckiem swoich czas\u00f3w \u2013 czas\u00f3w raczkowania demokracji, bardziej upadk\u00f3w ni\u017c wzlot\u00f3w. Ale wzorowanie si\u0119 na jego my\u015bli dzi\u015b nie przystoi demokracie. Powinno wyklucza\u0107 z demokratycznego dyskursu, salonu i parlamentu.<\/p>\n
Pogl\u0105dy Dmowskiego nale\u017cy traktowa\u0107 jak relikt epoki s\u0142usznie minionej. Tym gorzej, \u017ce jego koncepcje wyda\u0142y si\u0119 bardzo atrakcyjne nie tylko Ko\u015bcio\u0142owi w Polsce. Powsta\u0142 ca\u0142y segment prasy katolicko-narodowej pod patronatem zakonu franciszkan\u00f3w: \u201eRycerz Niepokalanej\u201d, \u201eMa\u0142y Dziennik\u201d, a tak\u017ce Radio Niepokalan\u00f3w. Prawdziwe narodowo-katolickie imperium medialne. To na nim wzorowa\u0142 si\u0119 Rydzyk, tworz\u0105c swoje imperium. Tak idee z pocz\u0105tku XX wieku zosta\u0142y przeniesione w wiek XXI. Te same mechanizmy dzia\u0142ania plus telewizja. Tak trwa(m) chocholi taniec, nacjonalistyczny amok, kt\u00f3remu przygrywa ko\u015bcielna muzyka.<\/p>\n
\u201eDop\u00f3ki w Polsce b\u0119dzie mo\u017cna wykrzykiwa\u0107 wznio\u015ble: \u00abB\u00f3g i religia\u00bb, tam gdzie w gruncie rzeczy chodzi o w\u0142adz\u0119 i pieni\u0105dze \u2013 dop\u00f3ty kasta wyodr\u0119bnionych z \u017cycia dzikus\u00f3w b\u0119dzie regulatorem najdonio\u015blejszych spraw spo\u0142ecze\u0144stwa, z jego najwi\u0119ksz\u0105 szkod\u0105. S\u0105 bakterie, kt\u00f3re zabija si\u0119 \u015bwiat\u0142em\u201d.<\/p>\n
Tako rzecze Boy.<\/p>\n