Po wygranych przez opozycj\u0119 wyborach, w kt\u00f3rych indywidualnie najwi\u0119ksz\u0105 liczb\u0119 g\u0142os\u00f3w zdoby\u0142a dawna partia prezydenta, pojawi\u0142 si\u0119 dylemat, czy misj\u0119 utworzenia rz\u0105du nale\u017cy powierzy\u0107 przedstawicielowi partii zajmuj\u0105cej w wy\u015bcigu wyborczym pierwsze miejsce czy liderowi opozycji, kt\u00f3ry jako jedyny ma szans\u0119 rz\u0105d utworzy\u0107. Za pierwszym rozwi\u0105zaniem ma przemawia\u0107 \u201ezwyczaj\u201d. Zwyczaje konstytucyjne, czyli niespisane, ale praktykowane zasady post\u0119powania organ\u00f3w pa\u0144stwa, s\u0105 wa\u017cn\u0105 wskaz\u00f3wk\u0105. Nie s\u0105 jednak wskaz\u00f3wk\u0105 magiczn\u0105, odizolowan\u0105 od ich funkcji. U\u0142atwiaj\u0105 podj\u0119cie decyzji, kt\u00f3ra s\u0142u\u017cy zrealizowaniu nadrz\u0119dnego zadania, w tym wypadku zapewnienia stabilno\u015bci przekazania w\u0142adzy.<\/p>\n
Zwyczaj powierzania misji tworzenia rz\u0105du przedstawicielowi partii, kt\u00f3ra ma najliczniejszych pos\u0142\u00f3w, wynika z obserwacji, \u017ce partia taka powinna mie\u0107 najwi\u0119ksze mo\u017cliwo\u015bci koalicyjne, a zatem r\u00f3wnie\u017c najwi\u0119ksze szanse szybkiego sformowania gabinetu. W sytuacji gdy zwyci\u0119ska partia zdolno\u015bci koalicyjnych nie posiada, stosowanie si\u0119 do wspomnianego zwyczaju nie ma racji bytu. Co wi\u0119cej, sens tego zwyczaju b\u0119dzie zrealizowany jedynie przez powierzenie misji tworzenia rz\u0105du partii, kt\u00f3ra spo\u015br\u00f3d ugrupowa\u0144 posiadaj\u0105cych zdolno\u015b\u0107 koalicyjn\u0105 uzyska\u0142a najwi\u0119ksz\u0105 reprezentacj\u0119. Tylko to zapewni warunki stabilnego przekazania w\u0142adzy. PiS przyj\u0105\u0142 strategi\u0119 d\u0105\u017cenia do samodzielnych rz\u0105d\u00f3w, dyskredytuj\u0105c wszystkich, z kt\u00f3rymi teoretycznie m\u00f3g\u0142by budowa\u0107 koalicj\u0119. Szans na utworzenie zaakceptowanego przez Sejm gabinetu nie ma, chyba \u017ce prezydent uwa\u017ca przekupywanie i szanta\u017cowanie pos\u0142\u00f3w opozycji za dopuszczalne \u015brodki utrzymania w\u0142adzy. Wtedy jednak nie jest to ustr\u00f3j demokratyczny, ale struktura mafijno-korupcyjna, a g\u0142owa pa\u0144stwa udziela jej swojej sankcji.<\/p>\n
Zwyczaj, na kt\u00f3ry powo\u0142uje si\u0119 prezydent, zosta\u0142by naruszony, gdyby misj\u0119 tworzenia rz\u0105du powierzono przedstawicielowi jakiego\u015b mniejszego ugrupowania spo\u015br\u00f3d tych, kt\u00f3re maj\u0105 zdolno\u015b\u0107 koalicyjn\u0105, nawet je\u015bli jest ono prezydentowi bli\u017csze. Prezydent bowiem nie jest uprawniony do podk\u0142adania bomb destabilizuj\u0105cych proces przekazywania w\u0142adzy. Dobrze, \u017ce Andrzej Duda zarz\u0105dzi\u0142 konsultacje. Ich jedynym celem powinno by\u0107 ustalenie, kt\u00f3re partie mog\u0105 realnie zbudowa\u0107 koalicj\u0119. Wszelkie inne decyzje stanowi\u0142yby nadu\u017cycie kompetencji prezydenta.<\/p>\n
Prezydent, kt\u00f3ry odegra\u0142 pozytywn\u0105 rol\u0119 w relacjach z Ukrain\u0105, musi zdawa\u0107 sobie spraw\u0119, w jak niebezpiecznej sytuacji geopolitycznej si\u0119 znajdujemy. Rozpocz\u0119cie gry na zw\u0142ok\u0119 z tworzeniem stabilnego rz\u0105du oznacza umy\u015blne wystawianie pa\u0144stwa na \u015bmiertelne niebezpiecze\u0144stwo. Mo\u017ce te\u017c stanowi\u0107 rodzaj wsp\u00f3\u0142uczestnictwa prezydenta w zacieraniu dowod\u00f3w przest\u0119pstw obecnej w\u0142adzy, je\u017celi w tym dodatkowym czasie do takich dzia\u0142a\u0144 by dosz\u0142o.<\/p>\n
Prezydent stoi zn\u00f3w przed szans\u0105 odegrania wa\u017cnej roli. Ma wystarczaj\u0105ce kompetencje, aby uniemo\u017cliwi\u0107 nowej w\u0142adzy realizowanie programu jeszcze bardziej polaryzuj\u0105cego nar\u00f3d oraz zmusi\u0107 j\u0105 do skupienia si\u0119 na przysz\u0142o\u015bci, a nie przesz\u0142o\u015bci. W tym sensie mo\u017ce pilnowa\u0107 interes\u00f3w wyborc\u00f3w PiS-u, nie zagra\u017caj\u0105c stabilno\u015bci pa\u0144stwa, a nawet j\u0105 wzmacniaj\u0105c. Mo\u017ce te\u017c jednak zdecydowa\u0107 si\u0119 na wydanie zgody na system mafijno-korupcyjny i pe\u0142n\u0105 destabilizacj\u0119 w\u0142adzy. Powo\u0142ywanie si\u0119 na zwyczaj nie b\u0119dzie wtedy stanowi\u0142o \u017cadnej okoliczno\u015bci\u00a0\u0142agodz\u0105cej.<\/p>\n
Felieton jest wyrazem opinii autora. Nie prezentuje stanowiska ZR Ma\u0142opolskie.<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Jednym z najwa\u017cniejszych zada\u0144 prezydenta, maj\u0105cych swoje \u017ar\u00f3d\u0142o jeszcze w monarszych tradycjach tego urz\u0119du, jest zapewnienie ci\u0105g\u0142o\u015bci w\u0142adzy oraz sprawnego jej przekazywania. Chodzi o to, aby pa\u0144stwem w niebezpiecznym z istoty momencie zmiany rz\u0105dz\u0105cych nie wstrz\u0105sa\u0142y turbulencje, a samo pa\u0144stwo nie by\u0142o wystawione na zagro\u017cenia, tak\u017ce zewn\u0119trzne. Prezydent, powierzaj\u0105c misj\u0119 tworzenia rz\u0105du okre\u015blonej osobie, ma obowi\u0105zek zadba\u0107 o warunki do jak najszybszego powstania w\u0142adzy pa\u0144stwowej. Jako gwarant ci\u0105g\u0142o\u015bci w\u0142adzy musi szanowa\u0107 wynik wybor\u00f3w, nie jest te\u017c jego rol\u0105 narzucanie zwyci\u0119skim partiom okre\u015blonej polityki ani blokowanie decyzji politycznych, dla kt\u00f3rych w parlamencie ukszta\u0142towa\u0142a si\u0119 wi\u0119kszo\u015b\u0107.<\/p>\n","protected":false},"author":34,"featured_media":24583,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_EventAllDay":false,"_EventTimezone":"","_EventStartDate":"","_EventEndDate":"","_EventStartDateUTC":"","_EventEndDateUTC":"","_EventShowMap":false,"_EventShowMapLink":false,"_EventURL":"","_EventCost":"","_EventCostDescription":"","_EventCurrencySymbol":"","_EventCurrencyCode":"","_EventCurrencyPosition":"","_EventDateTimeSeparator":"","_EventTimeRangeSeparator":"","_EventOrganizerID":[],"_EventVenueID":[],"_OrganizerEmail":"","_OrganizerPhone":"","_OrganizerWebsite":"","_VenueAddress":"","_VenueCity":"","_VenueCountry":"","_VenueProvince":"","_VenueState":"","_VenueZip":"","_VenuePhone":"","_VenueURL":"","_VenueStateProvince":"","_VenueLat":"","_VenueLng":"","_VenueShowMap":false,"_VenueShowMapLink":false,"footnotes":""},"categories":[596],"tags":[],"class_list":["post-37084","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-felietony","felietony"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/kodmalopolska.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/37084","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/kodmalopolska.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/kodmalopolska.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kodmalopolska.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/34"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kodmalopolska.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=37084"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/kodmalopolska.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/37084\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kodmalopolska.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/24583"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/kodmalopolska.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=37084"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/kodmalopolska.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=37084"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/kodmalopolska.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=37084"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}