\u015awiatem social medi\u00f3w wstrz\u0105sn\u0119\u0142a zapewne informacja, \u017ce wbrew wielokrotnym zapowiedziom Marka Zuckerberga, \u017ce zawsze b\u0119dzie za darmo, to za darmo ju\u017c nie b\u0119dzie.<\/p>\n
Koniec ze spadaj\u0105cych zyskami i przegrywaniem rywalizacji o tytu\u0142 najbogatszego barona. Ka\u017cdy \u017cebrz\u0105cy o lajki i zamierzaj\u0105cy oznajmi\u0107 cokolwiek urbi et orbi<\/em> b\u0119dzie musia\u0142 zap\u0142aci\u0107. To przypomina mi histori\u0119 z moj\u0105 kart\u0105 kredytow\u0105, i kontem bankowym, kt\u00f3re to do ko\u0144ca mojego \u017cycia mia\u0142y by\u0107 bezp\u0142atne. Po trzech latach okaza\u0142o si\u0119, \u017ce jednak nie. Musia\u0142em bardzo \u017ale wygl\u0105da\u0107 przy podpisywaniu umowy. Bo przecie\u017c banki nie k\u0142ami\u0105, co najwy\u017cej czasem si\u0119 odrobin\u0119 myl\u0105. Na razie nie ma deklaracji, \u017ce wordpress ma by\u0107 p\u0142atny obowi\u0105zkowo, wi\u0119c mog\u0119 jeszcze publikowa\u0107, a ci nieliczni czytaj\u0105cy mog\u0105 czyta\u0107.<\/p>\n Oczywi\u015bcie social media<\/em> pe\u0142ne s\u0105 bzdur, p\u00f3\u0142prawd i ca\u0142ych k\u0142amstw. Ale zdarzaj\u0105 si\u0119 te\u017c tam pere\u0142ki. Ciekawostki i pogadanki (podcasty) i nawet najprawdziwsze referaty.<\/p>\n Problem w tym, \u017ce te media wcale nie s\u0105 social<\/em>. Nale\u017c\u0105 do tego samego kapita\u0142u co wszystkie inne i nawet je\u015bli nazwiska w\u0142a\u015bcicieli (prezes\u00f3w) s\u0105 nie zawsze takie same, to jest to ten sam kapita\u0142.<\/p>\n Zarz\u0105dzaj\u0105cy sporym kawa\u0142kiem \u201esocial medi\u00f3w<\/em>\u201d Mark Zuckerberg b\u0119dzie testowa\u0142 w Europie system op\u0142at, kt\u00f3re maj\u0105 ponosi\u0107 i u\u017cytkownicy produkt\u00f3w jego imperium.<\/p>\n Skoro Europa zabrania mu paso\u017cytowa\u0107 na u\u017cytkownikach i zarabia\u0107 na handlu ich \u201einternetowym \u017cyciem\u201d to niech p\u0142ac\u0105, je\u015bli chc\u0105 \u017cy\u0107 w internecie.<\/p>\n Zmierza wi\u0119c w kierunku tradycyjnych medi\u00f3w, kt\u00f3re tez utrzymuj\u0105 si\u0119 z odbiorc\u00f3w tre\u015bci, bezpo\u015brednio pobieraj\u0105c od nich op\u0142aty za egzemplarze (w tym jeszcze te drukowane) i abonamenty. I po\u015brednio, oferuj\u0105c odbiorc\u00f3w swoim reklamodawcom. Odbiorcy tre\u015bci s\u0105 traktowani przedmiotowo, jak wszyscy konsumenci. W Polsce w szczeg\u00f3lno\u015bci. Najwi\u0119kszy \u201etradycyjny\u201d koncern medialny Agora, cho\u0107 od razu funkcjonowa\u0142 jako sp\u00f3\u0142ka, to przecie\u017c by\u0142a to sp\u00f3\u0142ka dziennikarska. Dzi\u015b to ju\u017c holding w kt\u00f3rym tw\u00f3rcy tre\u015bci, czyli dawni dziennikarze maj\u0105 coraz mniej do powiedzenia. Najwa\u017cniejszy tygodnik opinii, czyli Polityka<\/em>, kt\u00f3ry by\u0142 wydawany przez sp\u00f3\u0142dzielni\u0119 dziennikarzy, jest teraz zwyk\u0142\u0105 sp\u00f3\u0142k\u0105 wydaj\u0105c\u0105 kilka tytu\u0142\u00f3w, a od niedawna o jeden mniej. Pad\u0142o Forum<\/em>, kt\u00f3re i tak przetrwa\u0142o za d\u0142ugo. Od dawna nie by\u0142o ch\u0119tnych do czytania o \u015bwiecie, gdy przecie\u017c Polska jest najwa\u017cniejsza. Po co czyta\u0107 o Rzymie i Pekinie, gdy nasza wie\u015b jest niespokojna. Tam, gdzie pojawiaj\u0105 si\u0119 teksty z zagranicy, np. w postaci przedruk\u00f3w w Wyborczej, od razu rzuca si\u0119 w oczy inny styl pisania i my\u015blenia. Niestety. Bo je\u015bli prasa gdzie\u015b jeszcze dycha to w starej Europie.<\/p>\n Europie, kt\u00f3ra przespa\u0142a ca\u0142kowicie cyfryzacj\u0119 medi\u00f3w, ale ma przynajmniej Euronews<\/em>. To znaczy ca\u0142a Europa opr\u00f3cz Polski. Co by oznacza\u0142o, \u017ce proces opuszczania Europy rozpocz\u0119li\u015bmy na d\u0142ugo przed rz\u0105dami Morawieckiego & Co<\/em>. W Unii, poza oczywi\u015bcie Polsk\u0105, W\u0119grami i niestety W\u0142ochami s\u0105 jeszcze lepsze lub gorsze media publiczne.<\/p>\n Ale wsz\u0119dzie walcz\u0105 z komercjalizacj\u0105 i tabloidyzacj\u0105. I wsz\u0119dzie wolniej lub szybciej przegrywaj\u0105.<\/p>\n Kiedy\u015b imperia by\u0142 inne. Jak cho\u0107by to Kr\u00f3lowej Wiktorii. Teraz imperium, nad kt\u00f3rym s\u0142o\u0144ce nie zachodzi to imperium Murdocha, kt\u00f3ry nie tak dawno przekaza\u0142 je synowi, zapewne znudzony ostatnim sezonem Sukcesji<\/em>. Ale to te\u017c imperium w starym stylu. Nowi imperatorzy to Musk gromow\u0142adny czy raczej starlinkow\u0142adny, decyduj\u0105cy o wojnie i pokoju. Bezos, w\u0142adca Amazona, kt\u00f3ry handluje ludzkimi pragnieniami. Straszni bli\u017aniacy Brin i Page, do kt\u00f3rych nale\u017cy wszelka wiedza i ca\u0142y Alphabet. To bogowie, kt\u00f3rzy rz\u0105dz\u0105 naszym \u015bwiatem.<\/p>\n Bezlito\u015bni cho\u0107 ludzcy. Je\u015bli nie ograniczymy ich w\u0142adzy, zniszcz\u0105 \u015bwiat.<\/p>\n
\nWszystko to sprowadza si\u0119 do konstatacji, \u017ce informacja staje si\u0119 zwyk\u0142ym towarem. A jak wiadomo, kupuj\u0105cy w najlepszym wypadku otrzymuje towar wart swojej ceny. Zwykle jednak przep\u0142aca, a pesymi\u015bci twierdz\u0105, \u017ce przep\u0142aca zawsze, w ko\u0144cu przecie\u017c kto\u015b musi zarobi\u0107.<\/p>\n