{"id":36293,"date":"2023-07-11T23:05:58","date_gmt":"2023-07-11T21:05:58","guid":{"rendered":"https:\/\/kodmalopolska.pl\/?p=36293"},"modified":"2023-07-11T23:13:10","modified_gmt":"2023-07-11T21:13:10","slug":"przeprosiny-felieton-fryderyka-zolla-461","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/kodmalopolska.pl\/?p=36293","title":{"rendered":"Przeprosiny. Felieton Fryderyka Zolla (461)"},"content":{"rendered":"<h4>Lipiec jest trudnym miesi\u0105cem w stosunkach polsko-ukrai\u0144skich. Powraca pami\u0119\u0107 Wo\u0142ynia, kt\u00f3ra zderza si\u0119 z ukrai\u0144sk\u0105 niepami\u0119ci\u0105. Has\u0142o \u201eOstr\u00f3wki\u201d (miejsce, kt\u00f3re ostatnio odwiedzi\u0142 premier Morawiecki) ma w Wikipedii tylko polskoj\u0119zyczn\u0105 wersj\u0119; has\u0142o \u201ezbrodnia w Ostr\u00f3wkach\u201d wyst\u0119puje jeszcze w wersji angielskiej i esperanto. Wo\u0142y\u0144ska rze\u017a praktycznie dla Ukrai\u0144c\u00f3w nie istnieje. Dow\u00f3dcy UPA s\u0105 w Ukrainie wspominani jedynie jako ci, kt\u00f3rzy rzucili wyzwanie Rosji i gin\u0119li w nier\u00f3wnym, \u015bmiertelnym boju jeszcze w latach pi\u0119\u0107dziesi\u0105tych.<\/h4>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"size-medium wp-image-36294 alignright\" src=\"https:\/\/kodmalopolska.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/UA-czapka-225x400.jpg\" alt=\"\" width=\"225\" height=\"400\" srcset=\"https:\/\/kodmalopolska.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/UA-czapka-225x400.jpg 225w, https:\/\/kodmalopolska.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/UA-czapka-635x1129.jpg 635w, https:\/\/kodmalopolska.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/UA-czapka-864x1536.jpg 864w, https:\/\/kodmalopolska.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/UA-czapka-281x500.jpg 281w, https:\/\/kodmalopolska.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/UA-czapka-277x493.jpg 277w, https:\/\/kodmalopolska.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/UA-czapka-150x266.jpg 150w, https:\/\/kodmalopolska.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/UA-czapka.jpg 1152w\" sizes=\"auto, (max-width: 225px) 100vw, 225px\" \/><\/p>\n<p>Wie\u015b Ostr\u00f3wki i s\u0105siednia Wola Ostrowiecka by\u0142y polskimi wsiami od kilku stuleci. Nie mieszkali tam nowi koloni\u015bci, kt\u00f3rych II Rzeczpospolita sprowadza\u0142a na te tereny bardzo licznie, wyganiaj\u0105c rdzenn\u0105 ludno\u015b\u0107 ukrai\u0144sk\u0105 i przesiedlaj\u0105c j\u0105 cho\u0107by w okolice Kielc. Dla \u017cadnej zbrodni nie ma usprawiedliwienia. Dla zbrodni w Ostr\u00f3wkach\u00a0i Woli Ostrowieckiej nie ma tak\u017ce usprawiedliwienia nawet w logice UPA, kt\u00f3ra mia\u0142a kierowa\u0107 swoj\u0105 akcj\u0119 przeciwko nowej polskiej kolonizacji.<\/p>\n<p>Wo\u0142y\u0144 ci\u0105\u017cy. Teraz, po tylu latach, czego jednak si\u0119 domagamy? W 1943 roku rz\u0105dzili na tych terenach Niemcy. Nie by\u0142o ani pa\u0144stwa ukrai\u0144skiego, ani II Rzeczypospolitej. Dzisiejsza Ukraina sk\u0142ada si\u0119 z bardzo wielu pami\u0119ci. Dziadek prezydenta Ze\u0142enskiego walczy\u0142 w Armii Czerwonej. Gdyby si\u0119 wtedy znalaz\u0142 na Wo\u0142yniu, zapewne zgin\u0105\u0142by z r\u0105k UPA jako \u017byd. W jaki spos\u00f3b dzisiejsza Ukraina i dzisiejsi Ukrai\u0144cy odpowiadaj\u0105 za Wo\u0142y\u0144? Czego od nich oczekujemy i jak mia\u0142by wygl\u0105da\u0107 satysfakcjonuj\u0105cy nas akt przeprosin?<\/p>\n<p>Za Wo\u0142y\u0144 odpowiadaj\u0105 w pierwszym rz\u0119dzie ci, kt\u00f3rzy zamienili ten obszar w przestrze\u0144 bezprawia, niszcz\u0105c istniej\u0105ce tam pa\u0144stwowo\u015bci. Politycy wzywaj\u0105 do budowania pojednania na prawdzie. Problem w tym, \u017ce owa prawda ma by\u0107 prawd\u0105 z naszych wyobra\u017ce\u0144. Nie chcemy w jej ramach pami\u0119ta\u0107 o naszych winach wobec tworz\u0105cej si\u0119 ukrai\u0144skiej pa\u0144stwowo\u015bci, a tak\u017ce o polityce II Rzeczypospolitej wobec mniejszo\u015bci ukrai\u0144skiej. Podobnie nie jeste\u015bmy sk\u0142onni do refleksji, gdy patrzymy na bieszczadzkie pustkowia. W Wa\u0144kowej, na przyk\u0142ad, po kilkuset domach nie pozosta\u0142 \u015blad. Czcimy naszych wykl\u0119tych, a nie stawiamy pomnik\u00f3w ich ofiarom.<\/p>\n<p>Trzeba uczciwie powiedzie\u0107, \u017ce dzi\u0119ki pracom takich ludzi jak Grzegorz Motyka czy Jan Pisuli\u0144ski uda\u0142o nam si\u0119 na poziomie bada\u0144 historycznych stworzy\u0107 obraz tamtych wypadk\u00f3w (nie chodzi tylko o Wo\u0142y\u0144, ale te\u017c o wydarzenia powojenne i ich przedwojenny kontekst) nieska\u017cony narodowymi mitologiami. Prawda jest znana. Pytanie tylko, czy dzisiaj jest w\u0142a\u015bciwy moment, aby o niej rozmawia\u0107 z Ukrai\u0144cami. Ostatnio dzwoni\u0142em do swoich lwowskich przyjaci\u00f3\u0142 po tym, jak na Lw\u00f3w spad\u0142y rakiety, zabijaj\u0105c ludzi w centrum miasta. Spo\u015br\u00f3d ukrai\u0144skich historyk\u00f3w niekt\u00f3rzy siedz\u0105 w schronach, inni umieraj\u0105 za ojczyzn\u0119 w okopach. W takich warunkach do\u015b\u0107 trudno o debat\u0119 historyczn\u0105.<\/p>\n<p>Po wojnie trzeba b\u0119dzie ustali\u0107, jak godnie uczci\u0107 zmar\u0142ych, aby sprzeczne pami\u0119ci nie sta\u0142y si\u0119 \u0142upem populist\u00f3w lub kremlowskich pod\u017cegaczy. Przede wszystkim jednak trzeba b\u0119dzie odbudowa\u0107 uniwersytety, zapewni\u0107 wolno\u015b\u0107 bada\u0144, tworzy\u0107 wsp\u00f3lne projekty i odkrywa\u0107 prawd\u0119 \u2013 odkrywa\u0107 j\u0105 dla niej samej, a nie dla zwichrowanych cel\u00f3w polityki historycznej.<\/p>\n<p>Mo\u017cna o wiele oskar\u017ca\u0107 prezydenta Dud\u0119 w zwi\u0105zku z jego dzia\u0142aniami w Polsce, ale dla pojednania polsko-ukrai\u0144skiego prezydent uczyni\u0142 naprawd\u0119 sporo. Jego wizyta w \u0141ucku razem z prezydentem Ze\u0142enskim przejdzie do historii. Podczas gdy samotny pobyt premiera Morawieckiego w Ostr\u00f3wkach wydaje si\u0119 z punktu widzenia polsko-ukrai\u0144skiej przysz\u0142o\u015bci ja\u0142owy, \u0141uck Dudy i Ze\u0142enskiego to istotne ogniwo pojednania.<\/p>\n<p>\u017badne przeprosiny nie naprawi\u0105 przesz\u0142o\u015bci. To ja\u0142owy polityczny rytua\u0142. Nie ma dzisiaj realnego konfliktu polsko-ukrai\u0144skiego (takie sprawy jak import zbo\u017ca to normalne problemy do rozwi\u0105zania). \u0141\u0105czy nas wsp\u00f3lnota losu. Ukrai\u0144cy walcz\u0105 za swoj\u0105, ale i za nasz\u0105 wolno\u015b\u0107. Lwowskie lwy strzeg\u0105 i Ukrainy, i Polski. Przesz\u0142o\u015b\u0107 powinna by\u0107 przedmiotem bada\u0144 historyk\u00f3w d\u0105\u017c\u0105cych do prawdy zgodnie z przysi\u0119g\u0105 doktorsk\u0105, a nie zaspokajaj\u0105cych zapotrzebowanie na narodowe mitologie. My wszyscy natomiast musimy nadal nie\u015b\u0107 pomoc naszym przyjacio\u0142om w schronach i okopach pod niebem ska\u017conym warkotem dron\u00f3w. Budujemy teraz nasz\u0105 przysz\u0142o\u015b\u0107 i nie wolno pozwoli\u0107, aby zniszczy\u0142a j\u0105 przesz\u0142o\u015b\u0107. Zniszczenie rysuj\u0105cej si\u0119 przysz\u0142o\u015bci tak\u017ce by\u0142oby zbrodni\u0105 \u2013 zbrodni\u0105 nie do przebaczenia.<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/fundacjakurtyki.pl\/wsparcie-dla-ukrainy\/\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/kodmalopolska.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/03\/Wsparcie-dla-Ukrainy-153x80-1.jpg\" alt=\"\" \/>\u00a0\u00a0Wesprzyj Ukrain\u0119 poprzez Fundacj\u0119 im. Janusza Kurtyki!<\/a><\/p>\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\" \/>\n<p><em>Felieton jest wyrazem opinii autora. Nie prezentuje stanowiska ZR Ma\u0142opolskie.<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Lipiec jest trudnym miesi\u0105cem w stosunkach polsko-ukrai\u0144skich. Powraca pami\u0119\u0107 Wo\u0142ynia, kt\u00f3ra zderza si\u0119 z ukrai\u0144sk\u0105 niepami\u0119ci\u0105. Has\u0142o \u201eOstr\u00f3wki\u201d (miejsce, kt\u00f3re ostatnio odwiedzi\u0142 premier Morawiecki) ma w Wikipedii tylko polskoj\u0119zyczn\u0105 wersj\u0119; has\u0142o \u201ezbrodnia w Ostr\u00f3wkach\u201d wyst\u0119puje jeszcze w wersji angielskiej i esperanto. Wo\u0142y\u0144ska rze\u017a praktycznie dla Ukrai\u0144c\u00f3w nie istnieje. Dow\u00f3dcy UPA s\u0105 w Ukrainie wspominani jedynie jako ci, kt\u00f3rzy rzucili wyzwanie Rosji i gin\u0119li w nier\u00f3wnym, \u015bmiertelnym boju jeszcze w latach pi\u0119\u0107dziesi\u0105tych.<\/p>\n","protected":false},"author":34,"featured_media":36295,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_EventAllDay":false,"_EventTimezone":"","_EventStartDate":"","_EventEndDate":"","_EventStartDateUTC":"","_EventEndDateUTC":"","_EventShowMap":false,"_EventShowMapLink":false,"_EventURL":"","_EventCost":"","_EventCostDescription":"","_EventCurrencySymbol":"","_EventCurrencyCode":"","_EventCurrencyPosition":"","_EventDateTimeSeparator":"","_EventTimeRangeSeparator":"","_EventOrganizerID":[],"_EventVenueID":[],"_OrganizerEmail":"","_OrganizerPhone":"","_OrganizerWebsite":"","_VenueAddress":"","_VenueCity":"","_VenueCountry":"","_VenueProvince":"","_VenueState":"","_VenueZip":"","_VenuePhone":"","_VenueURL":"","_VenueStateProvince":"","_VenueLat":"","_VenueLng":"","_VenueShowMap":false,"_VenueShowMapLink":false,"footnotes":""},"categories":[596],"tags":[],"class_list":["post-36293","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-felietony","felietony"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/kodmalopolska.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/36293","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/kodmalopolska.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/kodmalopolska.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kodmalopolska.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/34"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kodmalopolska.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=36293"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/kodmalopolska.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/36293\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kodmalopolska.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/36295"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/kodmalopolska.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=36293"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/kodmalopolska.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=36293"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/kodmalopolska.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=36293"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}