Ostatnio, ale przecie\u017c nie po raz pierwszy, proz\u0105 przem\u00f3wi\u0142 Donald Tusk, demaskuj\u0105c dyndalsk\u0105 proz\u0119 rz\u0105du PiS. Posz\u0142o o u\u0142atwienia dla potencjalnych pracownik\u00f3w zagranicznych. Miasteczka pracownik\u00f3w (tych legalnych) z zagranicy powoli porastaj\u0105 Polsk\u0119. Najwi\u0119ksze powsta\u0142o w P\u0142ocku dla Orlenu i jego nowej inwestycji. By\u0107 mo\u017ce zamieszka tam nawet 10 tysi\u0119cy ludzi. Ciekawe, czy b\u0119dzie ich chroni\u0142 kodeks pracy, czy b\u0119d\u0105 mieli prawo do urlopu, czy obejmie ich europejski work-life balance<\/em>, czy te\u017c raczej pozostan\u0105 w bardziej polskiej (lub ameryka\u0144skiej) kulturze zapierdolu i czy ich pensje b\u0119d\u0105 co najmniej r\u00f3wne najni\u017cszemu wynagrodzeniu w Polsce, czy raczej pozostan\u0105 na poziomie kraju ich pochodzenia. Dla tego\u017c w\u0142a\u015bnie Orlenu oraz innych polskich inwestycji i przedsi\u0119biorc\u00f3w rz\u0105d RP chcia\u0142 wprowadzi\u0107 u\u0142atwienia w uzyskiwaniu wiz i zezwole\u0144 na prac\u0119.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n Lider demokratycznej opozycji i szef PO zgrabnie po\u0142\u0105czy\u0142 w jednym utworze kwesti\u0119 zagranicznych pracownik\u00f3w, nielegalnych uchod\u017ac\u00f3w oraz zamieszki we Francji (filmik \u201eKaczy\u0144ski \u015bci\u0105ga imigrant\u00f3w\u201d \u2013 Donald Tusk, kana\u0142 oficjalny). Wysz\u0142y flaki. PiS spanikowa\u0142, a Konfederacja urz\u0105dzi\u0142a owacj\u0119 na stoj\u0105co, po zagranicznemu \u2013 standing ovation<\/em>. Konfederacja najbardziej lubi flaki (oczywi\u015bcie zaraz po prawdziwie polskim kebabie).<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n Fakty s\u0105 takie, \u017ce mamy stabilnie ma\u0142e bezrobocie i rosn\u0105ca grup\u0119 zatrudnionych, kt\u00f3rych pensje s\u0105 zbli\u017cone do najni\u017cszego ustawowego wynagrodzenia. Jestem w stanie uwierzy\u0107, \u017ce dla du\u017cych inwestycji pracownicy zagraniczni mog\u0105 by\u0107 niezb\u0119dni. A ju\u017c na pewno s\u0105 niezb\u0119dni dla firm, kt\u00f3re te inwestycje realizuj\u0105, zw\u0142aszcza je\u015bli \u2013 jak si\u0119 domy\u015blam \u2013 mo\u017cna takim pracownikom p\u0142aci\u0107 mniej, w ka\u017cdym razie mniej ni\u017c wykwalifikowanym specjalistom budowlanym z Polski.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n Niemcy deklaruj\u0105, \u017ce potrzebuj\u0105 prawie p\u00f3\u0142 miliona wykwalifikowanych pracownik\u00f3w z zagranicy. Wielu Polak\u00f3w odpowiada na to zapotrzebowanie, tak \u017ce nawet przenosz\u0105 si\u0119 na sta\u0142e za Odr\u0119 i zaczynaj\u0105 odgrywa\u0107 coraz wi\u0119ksz\u0105 rol\u0119 w strukturach samorz\u0105dowych rejon\u00f3w przygranicznych. Apel do Polek: \u201eJed\u017acie rodzi\u0107 do Niemiec, wasi lekarze ju\u017c tam s\u0105\u201d, wcale nie jest ironiczny. Od dawna to szczera poezja, a nie polska proza dyndalska.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n Przedstawiciele polskich firm domagaj\u0105 si\u0119 otwarcie otwarcia polskiego rynku pracy dla obcokrajowc\u00f3w. Co jaki\u015b czas wyp\u0142ywaj\u0105 te\u017c informacje o \u201epolskich obozach pracy\u201d, w kt\u00f3rych przetrzymuje si\u0119 sprowadzonych z zagranicy pracownik\u00f3w. Wioska \u201eorlenowska\u201d by\u0142aby dla nich pi\u0119ciogwiazdkowym hotelem. Jak donios\u0142a \u201eRzeczypospolita\u201d, polskie firmy zg\u0142aszaj\u0105 do roku 2027 zapotrzebowanie na prawie milion pracownik\u00f3w z zagranicy, g\u0142\u00f3wnie w sektorach produkcyjnym, logistycznym i turystyce.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n A wracaj\u0105c do cyrku: wyniki sonda\u017cu obywatelskiego wygl\u0105daj\u0105 intryguj\u0105co, lecz przy jego omawianiu warto pami\u0119ta\u0107, \u017ce cho\u0107 pytania maj\u0105 sprawia\u0107 wra\u017cenie fundamentalnych, to odpowiedzi s\u0105 kontekstowe. Jednak w niekt\u00f3rych kwestiach ujawniaj\u0105 si\u0119 fundamentalne r\u00f3\u017cnice i fundamentalne podobie\u0144stwa. Na ten przyk\u0142ad pytanie o przysz\u0142o\u015b\u0107 programu 500\/800 plus ujawni\u0142o fundamentaln\u0105 zgodno\u015b\u0107 wyborc\u00f3w PO i Konfederacji, z tym \u017ce odrobin\u0119 wi\u0119cej konfederat\u00f3w ni\u017c zwolennik\u00f3w PO by\u0142o za ca\u0142kowit\u0105 likwidacj\u0105 programu. Wygl\u0105da na to, \u017ce propozycja Donalda Tuska, by od razu podnie\u015b\u0107 kwot\u0119 500 plus, adresowana by\u0142a raczej do wyborc\u00f3w PiS. No i mo\u017ce do potencjalnych, acz realnie nieistniej\u0105cych (w tym sonda\u017cu) wyborc\u00f3w Lewicy.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n Wyborcy Lewicy ujawnili si\u0119 za to przy pytaniu o tym, jak radzi\u0107 sobie z narastaj\u0105cym deficytem finans\u00f3w publicznych. Jest to pytanie z gatunku fundamentalnych. A\u017c (lub tylko) jedna trzecia potencjalnych wyborc\u00f3w PiS akceptuje pokrywanie deficytu dalszym zad\u0142u\u017ceniem lub podnoszeniem podatk\u00f3w. W elektoratach opozycyjnych rozwi\u0105zanie to dopuszcza 12% wyborc\u00f3w Lewicy, 9% Trzeciej Drogi, 7% KO i 4% Konfederacji. R\u00f3\u017cnice pomijalne, no mo\u017ce poza Lewic\u0105, ale nawet tam ponad 80% woli ogranicza\u0107 wydatki. Zapewne cudze.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n Niestety w materiale informacyjnym nie podano podzia\u0142u na zwolennik\u00f3w podnoszenia podatk\u00f3w i zwi\u0119kszania zad\u0142u\u017cenia. A szkoda, by\u0142oby to ciekawe, szczeg\u00f3lnie dla elektoratu PiS. Jednak has\u0142o \u201epodnoszenie podatk\u00f3w\u201d, jest bardziej ni\u017c puste, gdy nie uzupe\u0142nimy go pytaniami, kt\u00f3re podatki i oczywi\u015bcie komu.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n Ostatnia kwestia z sonda\u017cu, kt\u00f3ra warta jest refleksji, to pogl\u0105dy na struktur\u0119 w\u0142asno\u015bci w gospodarce. To pytanie fundamentalne, ale nie spos\u00f3b oderwa\u0107 go od kontekstu, to znaczy sposobu zarz\u0105dzania przedsi\u0119biorstwami pa\u0144stwowymi przez rz\u0105d Zjednoczonej Prawicy. W tej ocenie nietrudno o konsensus, bo trudno sobie wyobrazi\u0107 gorsze zarz\u0105dzanie. Proponowane do wyboru opcje sugeruj\u0105, \u017ce autorzy sonda\u017cu kieruj\u0105 je do by\u0142ych gimnazjalist\u00f3w lub sami s\u0105 na podobnym poziomie wiedzy gospodarczej. Nie nale\u017cy te\u017c wyci\u0105ga\u0107 jednoznacznych wniosk\u00f3w z odpowiedzi na pytanie, czy to dobrze, \u017ce przedsi\u0119biorstwa nale\u017c\u0105 do pa\u0144stwa i \u017ce politycy maj\u0105 na nie du\u017cy wp\u0142yw. Jest to pytanie wybitnie intencjonalne. Odpowiadaj\u0105cy zapewne nie zastanowili si\u0119 nad tym, jak mog\u0142oby by\u0107, gdyby kto\u015b m\u00f3g\u0142 pa\u0144stwowymi przedsi\u0119biorstwami zarz\u0105dza\u0107 kompetentnie, i w konsekwencji odpowiedzi fundamentalne zsumowa\u0142y si\u0119 z kontekstowymi.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n Z odpowiedzi mo\u017cna by wnioskowa\u0107, \u017ce KO jest bardziej libertaria\u0144ska ni\u017c Konfederacja, co pewnie sprawi\u0142oby niejak\u0105 przykro\u015b\u0107 konfederatom \u2013 tym bardziej \u017ce i badani okre\u015blaj\u0105cy si\u0119 jako Lewica odpowiadali podobnie jak Konfederaci. Mo\u017ce z powodu ocen kontekstowych bie\u017c\u0105cej polityki PiS, a mo\u017ce i nie\u2026<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n Sonda\u017c wbrew deklaracjom daje nie tyle przes\u0142anki dla wsp\u00f3lnej listy wielkiej trzy i p\u00f3\u0142 tr\u00f3jki, ile dla wsp\u00f3lnego rz\u0105du ca\u0142ej opozycji razem z Konfederacj\u0105. No bo skoro nie ma r\u00f3\u017cnic\u2026 Ten wniosek najbardziej by ucieszy\u0142 chyba pos\u0142a Nitrasa.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n Pointa? Uparte i konsekwentne wciskanie Polakom neoliberalnych utopii mo\u017cna uzna\u0107 za zako\u0144czone sukcesem. Tylko wyborcy PiS nie dali si\u0119 przekona\u0107. A kto nie wierzy w wolny rynek, niech ucieka do Niemiec albo na S\u0142owacj\u0119.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n (om\u00f3wienie sonda\u017cu Katar Public 12\u201318 czerwca 2023 za \u201eGazet\u0105\u00a0Wyborcz\u0105\u201d)<\/p>\r\n