{"id":36089,"date":"2023-06-11T14:04:05","date_gmt":"2023-06-11T12:04:05","guid":{"rendered":"https:\/\/kodmalopolska.pl\/?p=36089"},"modified":"2023-07-15T19:26:39","modified_gmt":"2023-07-15T17:26:39","slug":"demokracja-a-prawa-zwierzat-felieton-joanny-handerek-111","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/kodmalopolska.pl\/?p=36089","title":{"rendered":"Demokracja a prawa zwierz\u0105t. Felieton Joanny Ha\u0144derek (111)"},"content":{"rendered":"<h4>4 czerwca odby\u0142y si\u0119 dwa marsze: jeden za demokracj\u0105 i wolnym pa\u0144stwem, drugi w obronie praw zwierz\u0105t. Szkoda, \u017ce nie by\u0142 to wsp\u00f3lny marsz na rzecz naszej przysz\u0142o\u015bci wolnej od globalnego ocieplenia, zmian klimatycznych, koszmarnych upa\u0142\u00f3w, po\u017car\u00f3w, wymierania i zniszczenia. Bez praw zwierz\u0105t, bez poszanowania przyrody nie b\u0119dzie \u017cadnej przysz\u0142o\u015bci \u2013 ani demokracji, ani PiS-u, ani opozycji. W moim felietonie ma\u0142e podsumowanie trudnych wybor\u00f3w i czerwcowych politycznych manifestacji.<\/h4>\n<p>Marsze, marsze i po marszach. Do Warszawy 4 czerwca \u015bci\u0105gn\u0119\u0142y tysi\u0105ce ludzi zatroskanych o nasz kraj, o stan demokracji. W tym samym czasie we Wroc\u0142awiu i Poznaniu odby\u0142y si\u0119 marsze Narodowego Dnia Zwierz\u0105t. Pojawili si\u0119 na nich ci, kt\u00f3rzy\/e nie chc\u0105 pogodzi\u0107 si\u0119 z krzywdzeniem niewinnych i bezbronnych istot dla ludzkiej chciwo\u015bci i upodoba\u0144. 3 czerwca na ulicach t\u0142umnie manifestowano Dzie\u0144 R\u00f3wno\u015bci. Wiele si\u0119 dzia\u0142o, mn\u00f3stwo os\u00f3b wysz\u0142o na manifestacje, wielu\/e z nas pr\u00f3bowa\u0142o odzyska\u0107 sw\u00f3j g\u0142os lub przem\u00f3wi\u0107 w imieniu innych.<\/p>\n<p>By\u0142am na marszu we Wroc\u0142awiu. Dlaczego nie w Warszawie? Decyzja nie by\u0142a \u0142atwa, ale przewa\u017cy\u0142o jedno: o demokracj\u0119 upomina si\u0119 tyle os\u00f3b, a o prawa zwierz\u0105t \u2026 no w\u0142a\u015bnie, gdzie s\u0105 prawa zwierz\u0105t? Walczymy o wolne s\u0105dy, wolne media, niezale\u017cno\u015b\u0107 s\u0119dziowsk\u0105, Trybuna\u0142 Konstytucyjny (by ponownie by\u0142 od du\u017cej litery, a nie od kaczej), Konstytucj\u0119, r\u00f3wno\u015b\u0107 wszystkich wobec prawa. Walczymy o normalizacj\u0119 naszego \u015bwiata, tak bardzo zaburzonego przez zach\u0142anne rz\u0105dy PiS-u. Nie mo\u017ce nam jednak umkn\u0105\u0107 to, \u017ce Ziemia umiera, umiera na naszych oczach. Nie b\u0119dzie demokracji, nie b\u0119dzie cywilizacji, je\u017celi nadal b\u0119dziemy tak okrutnie post\u0119powa\u0107 wobec \u015bwiata i zwierz\u0105t. Te wszystkie spory o prawo, o ekonomi\u0119, o codzienno\u015b\u0107 demokracji, o wolne media i s\u0105dy nie b\u0119d\u0105 mia\u0142y znaczenia, gdy klimat rozszaleje si\u0119 na dobre. Susze, po\u017cary, powodzie, tornada, nieprzewidywalne zjawiska klimatyczne, brak po\u017cywienia, brak atmosfery umo\u017cliwiaj\u0105cej nam swobodny rozw\u00f3j \u2013 to nasza przysz\u0142o\u015b\u0107, realna przysz\u0142o\u015b\u0107.<\/p>\n<p>Z\u0142o zaczyna si\u0119 od zab\u00f3jstwa bior\u00f3\u017cnorodno\u015bci. Ju\u017c w tej chwili dzikie zwierz\u0119ta to nieca\u0142e 4% wszystkich istot \u017cyj\u0105cych na Ziemi. Reszta to cz\u0142owiek, kt\u00f3ry emituje przera\u017caj\u0105ce ilo\u015bci gaz\u00f3w cieplarnianych, oraz zwierz\u0119ta hodowlane. Z jednego hektara pola mo\u017cna rocznie otrzyma\u0107 oko\u0142o 250 kg bia\u0142ka ze zb\u00f3\u017c, gdy tymczasem z jednego hektara pastwiska uzyskamy zaledwie 10 kg bia\u0142ka z wo\u0142owiny czy baraniny. Zwierz\u0119ta cierpi\u0105 m\u0119ki w hodowlach wielkopo\u0142aciowych, w transporcie, w rze\u017ani. Do tego przemys\u0142 mi\u0119sny odpowiada za 21\u201337% globalnej emisji gaz\u00f3w cieplarnianych, za 70% poboru wody pitnej oraz zak\u0142\u00f3canie globalnego cyklu fosforowego i azotowego, co prowadzi w 30% do zakwaszania gleb i w 80% do eutrofizacji w\u00f3d. A wszystko po to, by nakarmi\u0107 najedzonych.<\/p>\n<p>Marsz dla Zwierz\u0105t, Narodowy Dzie\u0144 Praw Zwierz\u0105t to nie tylko manifestacja os\u00f3b wra\u017cliwych na krzywd\u0119 zwierz\u0105t. To przede wszystkim u\u015bwiadomienie sobie, \u017ce oto doszli\u015bmy do \u015bciany. Katuj\u0105c zwierz\u0119ta, zanieczyszczamy nasz \u015bwiat i prowadzimy rabunkow\u0105 gospodark\u0119 globu. Dla kotleta niszczymy nasz\u0105 rzeczywisto\u015b\u0107, odbieraj\u0105c przysz\u0142o\u015b\u0107 naszym dzieciom i wnukom. Ju\u017c za dziesi\u0119\u0107 lat \u015bwiat b\u0119dzie wygl\u0105da\u0142 zupe\u0142nie inaczej. Je\u017celi kto\u015b mi nie wierzy, prosz\u0119 obejrze\u0107 aktualne relacje z Nowego Jorku. Z powodu zmian klimatycznych, globalnego ocieplenia, w Kanadzie p\u0142on\u0105 lasy na tak\u0105 skal\u0119, \u017ce w Nowym Jorku ludzie dusz\u0105 si\u0119 od toksycznych opar\u00f3w. To nasza przysz\u0142o\u015b\u0107. To przysz\u0142o\u015b\u0107, w kt\u00f3rej bez bior\u00f3\u017cnorodno\u015bci, a przy dominacji industrialnego podej\u015bcia do \u017cycia nic ju\u017c nie b\u0119dzie takie samo.<\/p>\n<p>4 czerwca chcia\u0142am by\u0107 w Warszawie, chcia\u0142am upomnie\u0107 si\u0119 o demokracj\u0119 i wyrazi\u0107 sw\u00f3j sprzeciw wobec \u0142amania prawa. Wybra\u0142am jednak Wroc\u0142aw i manifestacj\u0119 w obronie praw zwierz\u0105t. To o wiele wa\u017cniejsze, bo ani demokracji, ani PiS-u, ani opozycji nie b\u0119dzie \u2013 nie b\u0119dzie \u017cadnej przysz\u0142o\u015bci \u2013 je\u017celi nadal zechcemy zamyka\u0107 oczy i udawa\u0107, \u017ce nic si\u0119 nie dzieje. Bez praw zwierz\u0105t, bez poszanowania przyrody, bez walki o zachowanie bior\u00f3\u017cnorodno\u015bci nie b\u0119dzie klimatu sprzyjaj\u0105cego \u017cyciu. Ka\u017cde wyci\u0119te drzewo, ka\u017cdy wyprodukowany kilogram mi\u0119sa to nasz marsz w kierunku zag\u0142ady. Demokracja jest nam potrzebna jak tlen, a sami si\u0119 tego tlenu pozbawiamy. Praworz\u0105dno\u015b\u0107 potrzebna jest nam jak bezpieczne warunki do \u017cycia, a sami niszczymy nasz\u0105 nisz\u0119 ekologiczn\u0105. O demokracj\u0119 trzeba walczy\u0107, podobnie jak o wolne s\u0105dy i media. Dlatego ju\u017c dzisiaj trzeba si\u0119 stanowczo upomina\u0107 o prawa zwierz\u0105t, o poszanowanie przyrody, o lasy, wody, o ka\u017cd\u0105 \u017cyw\u0105 istot\u0119.<\/p>\n<p>Nasza planeta umiera, umiera na naszych oczach, zabijana naszym egoizmem i niech\u0119ci\u0105 do brania odpowiedzialno\u015bci za w\u0142asne czyny. Przejadamy przysz\u0142o\u015b\u0107 naszych dzieci. Walka o demokracj\u0119 to walka o bior\u00f3\u017cnorodno\u015b\u0107, bez tego bowiem \u017cadna partia gwarantuj\u0105ca nam prawa obywatelskie nie zagwarantuje nam\u00a0przysz\u0142o\u015bci.<\/p>\n<hr \/>\n<p><em>Felieton jest wyrazem opinii autorki. Nie prezentuje stanowiska ZR<\/em>.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>4 czerwca odby\u0142y si\u0119 dwa marsze: jeden za demokracj\u0105 i wolnym pa\u0144stwem, drugi w obronie praw zwierz\u0105t. Szkoda, \u017ce nie by\u0142 to wsp\u00f3lny marsz na rzecz naszej przysz\u0142o\u015bci wolnej od globalnego ocieplenia, zmian klimatycznych, koszmarnych upa\u0142\u00f3w, po\u017car\u00f3w, wymierania i zniszczenia. Bez praw zwierz\u0105t, bez poszanowania przyrody nie b\u0119dzie \u017cadnej przysz\u0142o\u015bci \u2013 ani demokracji, ani PiS-u, ani opozycji. W moim felietonie ma\u0142e podsumowanie trudnych wybor\u00f3w i czerwcowych politycznych manifestacji.<\/p>\n","protected":false},"author":24,"featured_media":19411,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_EventAllDay":false,"_EventTimezone":"","_EventStartDate":"","_EventEndDate":"","_EventStartDateUTC":"","_EventEndDateUTC":"","_EventShowMap":false,"_EventShowMapLink":false,"_EventURL":"","_EventCost":"","_EventCostDescription":"","_EventCurrencySymbol":"","_EventCurrencyCode":"","_EventCurrencyPosition":"","_EventDateTimeSeparator":"","_EventTimeRangeSeparator":"","_EventOrganizerID":[],"_EventVenueID":[],"_OrganizerEmail":"","_OrganizerPhone":"","_OrganizerWebsite":"","_VenueAddress":"","_VenueCity":"","_VenueCountry":"","_VenueProvince":"","_VenueState":"","_VenueZip":"","_VenuePhone":"","_VenueURL":"","_VenueStateProvince":"","_VenueLat":"","_VenueLng":"","_VenueShowMap":false,"_VenueShowMapLink":false,"footnotes":""},"categories":[596],"tags":[],"class_list":["post-36089","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-felietony","felietony"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/kodmalopolska.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/36089","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/kodmalopolska.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/kodmalopolska.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kodmalopolska.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/24"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kodmalopolska.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=36089"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/kodmalopolska.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/36089\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kodmalopolska.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/19411"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/kodmalopolska.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=36089"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/kodmalopolska.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=36089"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/kodmalopolska.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=36089"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}