{"id":36089,"date":"2023-06-11T14:04:05","date_gmt":"2023-06-11T12:04:05","guid":{"rendered":"https:\/\/kodmalopolska.pl\/?p=36089"},"modified":"2023-07-15T19:26:39","modified_gmt":"2023-07-15T17:26:39","slug":"demokracja-a-prawa-zwierzat-felieton-joanny-handerek-111","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/kodmalopolska.pl\/?p=36089","title":{"rendered":"Demokracja a prawa zwierz\u0105t. Felieton Joanny Ha\u0144derek (111)"},"content":{"rendered":"<h4>4&nbsp;czerwca odby\u0142y si\u0119 dwa marsze: jeden za&nbsp;demokracj\u0105 i&nbsp;wolnym pa\u0144stwem, drugi w&nbsp;obronie praw zwierz\u0105t. Szkoda, \u017ce&nbsp;nie by\u0142 to wsp\u00f3lny marsz na&nbsp;rzecz naszej przysz\u0142o\u015bci wolnej od globalnego ocieplenia, zmian klimatycznych, koszmarnych upa\u0142\u00f3w, po\u017car\u00f3w, wymierania i&nbsp;zniszczenia. Bez praw zwierz\u0105t, bez poszanowania przyrody nie b\u0119dzie \u017cadnej przysz\u0142o\u015bci \u2013 ani demokracji, ani PiS-u, ani opozycji. W&nbsp;moim felietonie ma\u0142e podsumowanie trudnych wybor\u00f3w i&nbsp;czerwcowych politycznych manifestacji.<\/h4>\n<p>Marsze, marsze i&nbsp;po&nbsp;marszach. Do&nbsp;Warszawy 4&nbsp;czerwca \u015bci\u0105gn\u0119\u0142y tysi\u0105ce ludzi zatroskanych o&nbsp;nasz kraj, o&nbsp;stan demokracji. W&nbsp;tym samym czasie we Wroc\u0142awiu i&nbsp;Poznaniu odby\u0142y si\u0119 marsze Narodowego Dnia Zwierz\u0105t. Pojawili si\u0119 na&nbsp;nich ci, kt\u00f3rzy\/e nie chc\u0105 pogodzi\u0107 si\u0119 z&nbsp;krzywdzeniem niewinnych i&nbsp;bezbronnych istot dla ludzkiej chciwo\u015bci i&nbsp;upodoba\u0144. 3&nbsp;czerwca na&nbsp;ulicach t\u0142umnie manifestowano Dzie\u0144 R\u00f3wno\u015bci. Wiele si\u0119 dzia\u0142o, mn\u00f3stwo os\u00f3b wysz\u0142o na&nbsp;manifestacje, wielu\/e z&nbsp;nas pr\u00f3bowa\u0142o odzyska\u0107 sw\u00f3j g\u0142os lub przem\u00f3wi\u0107 w&nbsp;imieniu innych.<\/p>\n<p>By\u0142am na&nbsp;marszu we Wroc\u0142awiu. Dlaczego nie w&nbsp;Warszawie? Decyzja nie by\u0142a \u0142atwa, ale przewa\u017cy\u0142o jedno: o&nbsp;demokracj\u0119 upomina si\u0119 tyle os\u00f3b, a&nbsp;o prawa zwierz\u0105t \u2026 no w\u0142a\u015bnie, gdzie s\u0105 prawa zwierz\u0105t? Walczymy o&nbsp;wolne s\u0105dy, wolne media, niezale\u017cno\u015b\u0107 s\u0119dziowsk\u0105, Trybuna\u0142 Konstytucyjny (by ponownie by\u0142 od du\u017cej litery, a&nbsp;nie od kaczej), Konstytucj\u0119, r\u00f3wno\u015b\u0107 wszystkich wobec prawa. Walczymy o&nbsp;normalizacj\u0119 naszego \u015bwiata, tak bardzo zaburzonego przez zach\u0142anne rz\u0105dy PiS-u. Nie mo\u017ce nam jednak umkn\u0105\u0107 to, \u017ce&nbsp;Ziemia umiera, umiera na&nbsp;naszych oczach. Nie b\u0119dzie demokracji, nie b\u0119dzie cywilizacji, je\u017celi nadal b\u0119dziemy tak okrutnie post\u0119powa\u0107 wobec \u015bwiata i&nbsp;zwierz\u0105t. Te wszystkie spory o&nbsp;prawo, o&nbsp;ekonomi\u0119, o&nbsp;codzienno\u015b\u0107 demokracji, o&nbsp;wolne media i&nbsp;s\u0105dy nie b\u0119d\u0105 mia\u0142y znaczenia, gdy klimat rozszaleje si\u0119 na&nbsp;dobre. Susze, po\u017cary, powodzie, tornada, nieprzewidywalne zjawiska klimatyczne, brak po\u017cywienia, brak atmosfery umo\u017cliwiaj\u0105cej nam swobodny rozw\u00f3j \u2013 to nasza przysz\u0142o\u015b\u0107, realna przysz\u0142o\u015b\u0107.<\/p>\n<p>Z\u0142o zaczyna si\u0119 od zab\u00f3jstwa bior\u00f3\u017cnorodno\u015bci. Ju\u017c w&nbsp;tej chwili dzikie zwierz\u0119ta to nieca\u0142e 4% wszystkich istot \u017cyj\u0105cych na&nbsp;Ziemi. Reszta to cz\u0142owiek, kt\u00f3ry emituje przera\u017caj\u0105ce ilo\u015bci gaz\u00f3w cieplarnianych, oraz zwierz\u0119ta hodowlane. Z&nbsp;jednego hektara pola mo\u017cna rocznie otrzyma\u0107 oko\u0142o 250 kg bia\u0142ka ze zb\u00f3\u017c, gdy tymczasem z&nbsp;jednego hektara pastwiska uzyskamy zaledwie 10 kg bia\u0142ka z&nbsp;wo\u0142owiny czy baraniny. Zwierz\u0119ta cierpi\u0105 m\u0119ki w&nbsp;hodowlach wielkopo\u0142aciowych, w&nbsp;transporcie, w&nbsp;rze\u017ani. Do&nbsp;tego przemys\u0142 mi\u0119sny odpowiada za&nbsp;21\u201337% globalnej emisji gaz\u00f3w cieplarnianych, za&nbsp;70% poboru wody pitnej oraz zak\u0142\u00f3canie globalnego cyklu fosforowego i&nbsp;azotowego, co prowadzi w&nbsp;30% do&nbsp;zakwaszania gleb i&nbsp;w 80% do&nbsp;eutrofizacji w\u00f3d. A&nbsp;wszystko po&nbsp;to, by nakarmi\u0107 najedzonych.<\/p>\n<p>Marsz dla Zwierz\u0105t, Narodowy Dzie\u0144 Praw Zwierz\u0105t to nie tylko manifestacja os\u00f3b wra\u017cliwych na&nbsp;krzywd\u0119 zwierz\u0105t. To przede wszystkim u\u015bwiadomienie sobie, \u017ce&nbsp;oto doszli\u015bmy do&nbsp;\u015bciany. Katuj\u0105c zwierz\u0119ta, zanieczyszczamy nasz \u015bwiat i&nbsp;prowadzimy rabunkow\u0105 gospodark\u0119 globu. Dla kotleta niszczymy nasz\u0105 rzeczywisto\u015b\u0107, odbieraj\u0105c przysz\u0142o\u015b\u0107 naszym dzieciom i&nbsp;wnukom. Ju\u017c za&nbsp;dziesi\u0119\u0107 lat \u015bwiat b\u0119dzie wygl\u0105da\u0142 zupe\u0142nie inaczej. Je\u017celi kto\u015b mi nie wierzy, prosz\u0119 obejrze\u0107 aktualne relacje z&nbsp;Nowego Jorku. Z&nbsp;powodu zmian klimatycznych, globalnego ocieplenia, w&nbsp;Kanadzie p\u0142on\u0105 lasy na&nbsp;tak\u0105 skal\u0119, \u017ce&nbsp;w Nowym Jorku ludzie dusz\u0105 si\u0119 od toksycznych opar\u00f3w. To nasza przysz\u0142o\u015b\u0107. To przysz\u0142o\u015b\u0107, w&nbsp;kt\u00f3rej bez bior\u00f3\u017cnorodno\u015bci, a&nbsp;przy dominacji industrialnego podej\u015bcia do&nbsp;\u017cycia nic ju\u017c nie b\u0119dzie takie samo.<\/p>\n<p>4&nbsp;czerwca chcia\u0142am by\u0107 w&nbsp;Warszawie, chcia\u0142am upomnie\u0107 si\u0119 o&nbsp;demokracj\u0119 i&nbsp;wyrazi\u0107 sw\u00f3j sprzeciw wobec \u0142amania prawa. Wybra\u0142am jednak Wroc\u0142aw i&nbsp;manifestacj\u0119 w&nbsp;obronie praw zwierz\u0105t. To o&nbsp;wiele wa\u017cniejsze, bo&nbsp;ani demokracji, ani PiS-u, ani opozycji nie b\u0119dzie \u2013 nie b\u0119dzie \u017cadnej przysz\u0142o\u015bci \u2013 je\u017celi nadal zechcemy zamyka\u0107 oczy i&nbsp;udawa\u0107, \u017ce&nbsp;nic si\u0119 nie dzieje. Bez praw zwierz\u0105t, bez poszanowania przyrody, bez walki o&nbsp;zachowanie bior\u00f3\u017cnorodno\u015bci nie b\u0119dzie klimatu sprzyjaj\u0105cego \u017cyciu. Ka\u017cde wyci\u0119te drzewo, ka\u017cdy wyprodukowany kilogram mi\u0119sa to nasz marsz w&nbsp;kierunku zag\u0142ady. Demokracja jest nam potrzebna jak tlen, a&nbsp;sami si\u0119 tego tlenu pozbawiamy. Praworz\u0105dno\u015b\u0107 potrzebna jest nam jak bezpieczne warunki do&nbsp;\u017cycia, a&nbsp;sami niszczymy nasz\u0105 nisz\u0119 ekologiczn\u0105. O&nbsp;demokracj\u0119 trzeba walczy\u0107, podobnie jak o&nbsp;wolne s\u0105dy i&nbsp;media. Dlatego ju\u017c dzisiaj trzeba si\u0119 stanowczo upomina\u0107 o&nbsp;prawa zwierz\u0105t, o&nbsp;poszanowanie przyrody, o&nbsp;lasy, wody, o&nbsp;ka\u017cd\u0105 \u017cyw\u0105 istot\u0119.<\/p>\n<p>Nasza planeta umiera, umiera na&nbsp;naszych oczach, zabijana naszym egoizmem i&nbsp;niech\u0119ci\u0105 do&nbsp;brania odpowiedzialno\u015bci za&nbsp;w\u0142asne czyny. Przejadamy przysz\u0142o\u015b\u0107 naszych dzieci. Walka o&nbsp;demokracj\u0119 to walka o&nbsp;bior\u00f3\u017cnorodno\u015b\u0107, bez tego bowiem \u017cadna partia gwarantuj\u0105ca nam prawa obywatelskie nie zagwarantuje nam\u00a0przysz\u0142o\u015bci.<\/p>\n<hr \/>\n<p><em>Felieton jest wyrazem opinii autorki. Nie prezentuje stanowiska ZR<\/em>.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>4 czerwca odby\u0142y si\u0119 dwa marsze: jeden za demokracj\u0105 i wolnym pa\u0144stwem, drugi w obronie praw zwierz\u0105t. Szkoda, \u017ce nie by\u0142 to wsp\u00f3lny marsz na rzecz naszej przysz\u0142o\u015bci wolnej od globalnego ocieplenia, zmian klimatycznych, koszmarnych upa\u0142\u00f3w, po\u017car\u00f3w, wymierania i zniszczenia. Bez praw zwierz\u0105t, bez poszanowania przyrody nie b\u0119dzie \u017cadnej przysz\u0142o\u015bci \u2013 ani demokracji, ani PiS-u, ani opozycji. W moim felietonie ma\u0142e podsumowanie trudnych wybor\u00f3w i czerwcowych politycznych manifestacji.<\/p>\n","protected":false},"author":24,"featured_media":19411,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_EventAllDay":false,"_EventTimezone":"","_EventStartDate":"","_EventEndDate":"","_EventStartDateUTC":"","_EventEndDateUTC":"","_EventShowMap":false,"_EventShowMapLink":false,"_EventURL":"","_EventCost":"","_EventCostDescription":"","_EventCurrencySymbol":"","_EventCurrencyCode":"","_EventCurrencyPosition":"","_EventDateTimeSeparator":"","_EventTimeRangeSeparator":"","_EventOrganizerID":[],"_EventVenueID":[],"_OrganizerEmail":"","_OrganizerPhone":"","_OrganizerWebsite":"","_VenueAddress":"","_VenueCity":"","_VenueCountry":"","_VenueProvince":"","_VenueState":"","_VenueZip":"","_VenuePhone":"","_VenueURL":"","_VenueStateProvince":"","_VenueLat":"","_VenueLng":"","_VenueShowMap":false,"_VenueShowMapLink":false,"footnotes":""},"categories":[596],"tags":[],"class_list":["post-36089","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-felietony","felietony"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/kodmalopolska.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/36089","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/kodmalopolska.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/kodmalopolska.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kodmalopolska.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/24"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kodmalopolska.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=36089"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/kodmalopolska.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/36089\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kodmalopolska.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/19411"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/kodmalopolska.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=36089"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/kodmalopolska.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=36089"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/kodmalopolska.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=36089"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}