{"id":35907,"date":"2023-05-19T21:36:53","date_gmt":"2023-05-19T19:36:53","guid":{"rendered":"https:\/\/kodmalopolska.pl\/?p=35907"},"modified":"2023-05-19T21:36:53","modified_gmt":"2023-05-19T19:36:53","slug":"highway-to-hell-felieton-adama-jaskowa-124","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/kodmalopolska.pl\/?p=35907","title":{"rendered":"Highway to hell. Felieton Adama Ja\u015bkowa (124)"},"content":{"rendered":"<h4>Ka\u017cdy polski rz\u0105d najbardziej troszczy si\u0119 o&nbsp;zmotoryzowanych \u2013 samochodowych i&nbsp;motor\u00f3wkowych. W&nbsp;czasie kork\u00f3w wakacyjnych rz\u0105d premier Kopacz (2015) podnosi\u0142(a) szlabany tak samo jak ten ca\u0142kiem niewinny, najbardziej polski z&nbsp;polskich (Morawiecki 2019). Takie by\u0142o weekendowe <em>free (high)way<\/em>, jak by powiedzia\u0142 prezydent Duda po&nbsp;angielsku. Z&nbsp;kolei dla motor\u00f3wkowych zmotoryzowanych mamy wolny i&nbsp;niezbyt szeroki przekop.<\/h4>\n<p>Polska po&nbsp;wej\u015bciu do&nbsp;Unii Europejskiej szczyci si\u0119 najwi\u0119kszym tempem budowy autostrad i&nbsp;dr\u00f3g szybkiego ruchu. I&nbsp;najwy\u017cszymi op\u0142atami za&nbsp;korzystanie z&nbsp;nich, a&nbsp;do niedawna \u2013 najbardziej skomplikowanym i&nbsp;nieefektywnym systemem poboru tych\u017ce.<\/p>\n<p>I&nbsp;nagle cud. Jak w&nbsp;(innej) piosence: <em>money for nothing, chicken for free<\/em>. No, mo\u017ce nie <em>chicken<\/em>, bo&nbsp;to nie Dire Straits, ale prawie <em>easy rider<\/em>. Jaros\u0142aw \u201eeasy\u201d rider.<\/p>\n<p>Prawdziwie wolna (od op\u0142at) Autostrada Wolno\u015bci ko\u0144czy\u0142aby si\u0119 na&nbsp;autostradzie im. Holdingu Kulczyka, co jest chyba niezamierzonym chichotem histerii. Pardon, oczywi\u015bcie historii, mo\u017ce nawet nie chichotem, ale r\u017ceniem. Ja ca\u0142y dr\u017c\u0119 (i r\u017c\u0119) \u2013 chcia\u0142oby si\u0119 za\u015bpiewa\u0107 z&nbsp;zespo\u0142em Weekend (polecam tekst na&nbsp;sucho, piosenka tylko dla ludzi o&nbsp;silnej oboj\u0119tno\u015bci na&nbsp;muzyk\u0119). Zreszt\u0105 wszelakich utwor\u00f3w o&nbsp;drogach (i autostradach) powsta\u0142o wiele. Oczywi\u015bcie, wa\u017cne s\u0105 tylko te w&nbsp;polskim j\u0119zyku, od \u201eAbsolutnie\u201d niepewnego politycznie Wojciecha M\u0142ynarskiego przez r\u00f3wnie politycznie niepoprawne \u201ePolskie drogi\u201d.<\/p>\n<p>Prezesa Jaros\u0142awa zainspirowa\u0142 pewnie inny protest song: \u201eMoja droga, ja ci\u0119 kocham\u201d (cho\u0107 jeste\u015b bardzo droga). I&nbsp;postanowi\u0142 uszcz\u0119\u015bliwi\u0107 wszystkich narzekaj\u0105cych, po&nbsp;ca\u0142o\u015bci potaniaj\u0105c drogi, zw\u0142aszcza autostrady. Pytanie, czy zwolnieni z&nbsp;op\u0142at b\u0119d\u0105 wszyscy zmotoryzowani czy tylko Polacy (prawdziwi). Je\u015bli tylko Polacy, to dla obcokrajowc\u00f3w nale\u017ca\u0142oby wprowadzi\u0107 winiety, co by\u0142oby kolejnym chichotem historii i&nbsp;rechotem Marka Pola. A&nbsp;pieni\u0105dze wydane na&nbsp;supernowoczesne systemy p\u0142atno\u015bci bezgot\u00f3wkowych posz\u0142yby si\u0119 wykolei\u0107.<\/p>\n<p>To zreszt\u0105 taka polska tradycja. Ka\u017cdy polski rz\u0105d najbardziej troszczy si\u0119 o&nbsp;zmotoryzowanych \u2013 samochodowych i&nbsp;motor\u00f3wkowych. W&nbsp;czasie kork\u00f3w wakacyjnych rz\u0105d premier Kopacz (2015) podnosi\u0142(a) szlabany tak samo jak ten ca\u0142kiem niewinny, najbardziej polski z&nbsp;polskich (Morawiecki 2019). Takie by\u0142o weekendowe <em>free (high)way<\/em>, jak by powiedzia\u0142 prezydent Duda po&nbsp;angielsku. Z&nbsp;kolei dla motor\u00f3wkowych zmotoryzowanych mamy wolny i&nbsp;niezbyt szeroki przekop.<\/p>\n<p>Nic dziwnego, \u017ce&nbsp;nikt z&nbsp;polskiego rz\u0105du nie odni\u00f3s\u0142 si\u0119 do&nbsp;niemieckiej idei sieciowego biletu kolejowego. Przecie\u017c u&nbsp;nas kolej ani nie jest wa\u017cna, ani powa\u017cna. Powa\u017cana, oczywi\u015bcie. To znaczy nie powa\u017cana. Pomys\u0142, by obywatele tanio mogli si\u0119 przemieszcza\u0107 nie tylko na&nbsp;wakacje, ale i&nbsp;bez wakacji, to u&nbsp;nas herezja, w&nbsp;dodatku obra\u017caj\u0105ca uczucia. Standardem jest takie ustalanie cen bilet\u00f3w, \u017ce&nbsp;wzgl\u0119dnie op\u0142aca si\u0119 podr\u00f3\u017cowa\u0107 poci\u0105giem tylko indywidualnie. Nawet has\u0142o mo\u017cna uku\u0107 \u2013 cho\u0107 przyznam, troch\u0119 antyrodzinne \u2013 \u201eKolej na&nbsp;(dla) singli\u201d. Takie Pendosinglo.<\/p>\n<p>Dla rodzin tylko samochody. Oczywi\u015bcie SUV-y. Bo&nbsp;s\u0105 posuwiste. To by t\u0142umaczy\u0142o, dlaczego w&nbsp;Polsce rodzi si\u0119 tak ma\u0142o dzieci. Po&nbsp;prostu rodzice (przyszli) czekaj\u0105 na&nbsp;polskie (przysz\u0142e) posuwiste samochody elektryczne. Czekaj tatka (i matka) latka, jak ta kania d\u017cd\u017cu.<\/p>\n<p>Gwoli jednak sprawiedliwo\u015bci (i prawa oczywi\u015bcie) nale\u017cy przyzna\u0107, \u017ce&nbsp;mimo wszystko w&nbsp;czasach Prawa (i Sprawiedliwo\u015bci) odrobin\u0119 drgn\u0119\u0142o przy projektowaniu i&nbsp;budowaniu nowych linii. Z&nbsp;drugiej strony tradycj\u0105 si\u0119 sta\u0142o, \u017ce&nbsp;przy modernizowaniu starych linii kolejowych likwiduje si\u0119 ma\u0142e stacje i&nbsp;przystanki, przez co poci\u0105gi ekspresowe i&nbsp;dalekobie\u017cne nie maj\u0105 gdzie wyprzedza\u0107 lokalnych. Efekty s\u0105 takie, \u017ce&nbsp;pomimo wy\u017cszych standard\u00f3w technicznych i&nbsp;szybszych poci\u0105g\u00f3w czas przejazdu nie maleje, a&nbsp;nawet mo\u017ce si\u0119 wyd\u0142u\u017cy\u0107.<\/p>\n<p>A&nbsp;tak bardziej powa\u017cnie, pomys\u0142 darmowego udost\u0119pnienia autostrad obywatelom mo\u017ce by\u0107 ciekawym precedensem. Pa\u0144stwo bowiem wybudowa\u0142o infrastruktur\u0119, a&nbsp;nast\u0119pnie zdecyduje si\u0119 by\u0107 mo\u017ce nieodp\u0142atnie udost\u0119pnia\u0107 j\u0105 obywatelom. To ciekawa, cho\u0107 nie nowa koncepcja, w&nbsp;pewnym sensie realizowana w&nbsp;edukacji publicznej i&nbsp;ochronie zdrowia. Mo\u017cna by j\u0105 rozszerzy\u0107 na&nbsp;kultur\u0119 i&nbsp;komunikacj\u0119 publiczn\u0105. To by\u0142oby nawet lepsze ni\u017c darmowe autostrady. Prosz\u0119, dzi\u0119ki darmowej komunikacji szybko i&nbsp;bezpiecznie dojedziesz do&nbsp;darmowego teatru lub muzeum.<\/p>\n<p>O&nbsp;take Polske bym walczy\u0142\u00a0\u2026\u00a0A\u00a0ty,\u00a0Lechu?<\/p>\n<p>r<em>\u00f3wnie\u017c na\u00a0<\/em><a href=\"https:\/\/aristoskr.wordpress.com\/\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">aristoskr.wordpress.com<\/a><\/p>\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\" \/>\n<p><em>Felieton jest wyrazem opinii autora. Nie prezentuje stanowiska ZR<\/em>.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Ka\u017cdy polski rz\u0105d najbardziej troszczy si\u0119 o zmotoryzowanych \u2013 samochodowych i motor\u00f3wkowych. W czasie kork\u00f3w wakacyjnych rz\u0105d premier Kopacz (2015) podnosi\u0142(a) szlabany tak samo jak ten ca\u0142kiem niewinny, najbardziej polski z polskich (Morawiecki 2019). Takie by\u0142o weekendowe free (high)way, jak by powiedzia\u0142 prezydent Duda po angielsku. Z kolei dla motor\u00f3wkowych zmotoryzowanych mamy wolny i niezbyt szeroki przekop.<\/p>\n","protected":false},"author":34,"featured_media":20415,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_EventAllDay":false,"_EventTimezone":"","_EventStartDate":"","_EventEndDate":"","_EventStartDateUTC":"","_EventEndDateUTC":"","_EventShowMap":false,"_EventShowMapLink":false,"_EventURL":"","_EventCost":"","_EventCostDescription":"","_EventCurrencySymbol":"","_EventCurrencyCode":"","_EventCurrencyPosition":"","_EventDateTimeSeparator":"","_EventTimeRangeSeparator":"","_EventOrganizerID":[],"_EventVenueID":[],"_OrganizerEmail":"","_OrganizerPhone":"","_OrganizerWebsite":"","_VenueAddress":"","_VenueCity":"","_VenueCountry":"","_VenueProvince":"","_VenueState":"","_VenueZip":"","_VenuePhone":"","_VenueURL":"","_VenueStateProvince":"","_VenueLat":"","_VenueLng":"","_VenueShowMap":false,"_VenueShowMapLink":false,"footnotes":""},"categories":[596],"tags":[],"class_list":["post-35907","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-felietony","felietony"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/kodmalopolska.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/35907","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/kodmalopolska.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/kodmalopolska.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kodmalopolska.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/34"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kodmalopolska.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=35907"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/kodmalopolska.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/35907\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kodmalopolska.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/20415"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/kodmalopolska.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=35907"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/kodmalopolska.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=35907"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/kodmalopolska.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=35907"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}