{"id":35907,"date":"2023-05-19T21:36:53","date_gmt":"2023-05-19T19:36:53","guid":{"rendered":"https:\/\/kodmalopolska.pl\/?p=35907"},"modified":"2023-05-19T21:36:53","modified_gmt":"2023-05-19T19:36:53","slug":"highway-to-hell-felieton-adama-jaskowa-124","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/kodmalopolska.pl\/?p=35907","title":{"rendered":"Highway to hell. Felieton Adama Ja\u015bkowa (124)"},"content":{"rendered":"<h4>Ka\u017cdy polski rz\u0105d najbardziej troszczy si\u0119 o zmotoryzowanych \u2013 samochodowych i motor\u00f3wkowych. W czasie kork\u00f3w wakacyjnych rz\u0105d premier Kopacz (2015) podnosi\u0142(a) szlabany tak samo jak ten ca\u0142kiem niewinny, najbardziej polski z polskich (Morawiecki 2019). Takie by\u0142o weekendowe <em>free (high)way<\/em>, jak by powiedzia\u0142 prezydent Duda po angielsku. Z kolei dla motor\u00f3wkowych zmotoryzowanych mamy wolny i niezbyt szeroki przekop.<\/h4>\n<p>Polska po wej\u015bciu do Unii Europejskiej szczyci si\u0119 najwi\u0119kszym tempem budowy autostrad i dr\u00f3g szybkiego ruchu. I najwy\u017cszymi op\u0142atami za korzystanie z nich, a do niedawna \u2013 najbardziej skomplikowanym i nieefektywnym systemem poboru tych\u017ce.<\/p>\n<p>I nagle cud. Jak w (innej) piosence: <em>money for nothing, chicken for free<\/em>. No, mo\u017ce nie <em>chicken<\/em>, bo to nie Dire Straits, ale prawie <em>easy rider<\/em>. Jaros\u0142aw \u201eeasy\u201d rider.<\/p>\n<p>Prawdziwie wolna (od op\u0142at) Autostrada Wolno\u015bci ko\u0144czy\u0142aby si\u0119 na autostradzie im. Holdingu Kulczyka, co jest chyba niezamierzonym chichotem histerii. Pardon, oczywi\u015bcie historii, mo\u017ce nawet nie chichotem, ale r\u017ceniem. Ja ca\u0142y dr\u017c\u0119 (i r\u017c\u0119) \u2013 chcia\u0142oby si\u0119 za\u015bpiewa\u0107 z zespo\u0142em Weekend (polecam tekst na sucho, piosenka tylko dla ludzi o silnej oboj\u0119tno\u015bci na muzyk\u0119). Zreszt\u0105 wszelakich utwor\u00f3w o drogach (i autostradach) powsta\u0142o wiele. Oczywi\u015bcie, wa\u017cne s\u0105 tylko te w polskim j\u0119zyku, od \u201eAbsolutnie\u201d niepewnego politycznie Wojciecha M\u0142ynarskiego przez r\u00f3wnie politycznie niepoprawne \u201ePolskie drogi\u201d.<\/p>\n<p>Prezesa Jaros\u0142awa zainspirowa\u0142 pewnie inny protest song: \u201eMoja droga, ja ci\u0119 kocham\u201d (cho\u0107 jeste\u015b bardzo droga). I postanowi\u0142 uszcz\u0119\u015bliwi\u0107 wszystkich narzekaj\u0105cych, po ca\u0142o\u015bci potaniaj\u0105c drogi, zw\u0142aszcza autostrady. Pytanie, czy zwolnieni z op\u0142at b\u0119d\u0105 wszyscy zmotoryzowani czy tylko Polacy (prawdziwi). Je\u015bli tylko Polacy, to dla obcokrajowc\u00f3w nale\u017ca\u0142oby wprowadzi\u0107 winiety, co by\u0142oby kolejnym chichotem historii i rechotem Marka Pola. A pieni\u0105dze wydane na supernowoczesne systemy p\u0142atno\u015bci bezgot\u00f3wkowych posz\u0142yby si\u0119 wykolei\u0107.<\/p>\n<p>To zreszt\u0105 taka polska tradycja. Ka\u017cdy polski rz\u0105d najbardziej troszczy si\u0119 o zmotoryzowanych \u2013 samochodowych i motor\u00f3wkowych. W czasie kork\u00f3w wakacyjnych rz\u0105d premier Kopacz (2015) podnosi\u0142(a) szlabany tak samo jak ten ca\u0142kiem niewinny, najbardziej polski z polskich (Morawiecki 2019). Takie by\u0142o weekendowe <em>free (high)way<\/em>, jak by powiedzia\u0142 prezydent Duda po angielsku. Z kolei dla motor\u00f3wkowych zmotoryzowanych mamy wolny i niezbyt szeroki przekop.<\/p>\n<p>Nic dziwnego, \u017ce nikt z polskiego rz\u0105du nie odni\u00f3s\u0142 si\u0119 do niemieckiej idei sieciowego biletu kolejowego. Przecie\u017c u nas kolej ani nie jest wa\u017cna, ani powa\u017cna. Powa\u017cana, oczywi\u015bcie. To znaczy nie powa\u017cana. Pomys\u0142, by obywatele tanio mogli si\u0119 przemieszcza\u0107 nie tylko na wakacje, ale i bez wakacji, to u nas herezja, w dodatku obra\u017caj\u0105ca uczucia. Standardem jest takie ustalanie cen bilet\u00f3w, \u017ce wzgl\u0119dnie op\u0142aca si\u0119 podr\u00f3\u017cowa\u0107 poci\u0105giem tylko indywidualnie. Nawet has\u0142o mo\u017cna uku\u0107 \u2013 cho\u0107 przyznam, troch\u0119 antyrodzinne \u2013 \u201eKolej na (dla) singli\u201d. Takie Pendosinglo.<\/p>\n<p>Dla rodzin tylko samochody. Oczywi\u015bcie SUV-y. Bo s\u0105 posuwiste. To by t\u0142umaczy\u0142o, dlaczego w Polsce rodzi si\u0119 tak ma\u0142o dzieci. Po prostu rodzice (przyszli) czekaj\u0105 na polskie (przysz\u0142e) posuwiste samochody elektryczne. Czekaj tatka (i matka) latka, jak ta kania d\u017cd\u017cu.<\/p>\n<p>Gwoli jednak sprawiedliwo\u015bci (i prawa oczywi\u015bcie) nale\u017cy przyzna\u0107, \u017ce mimo wszystko w czasach Prawa (i Sprawiedliwo\u015bci) odrobin\u0119 drgn\u0119\u0142o przy projektowaniu i budowaniu nowych linii. Z drugiej strony tradycj\u0105 si\u0119 sta\u0142o, \u017ce przy modernizowaniu starych linii kolejowych likwiduje si\u0119 ma\u0142e stacje i przystanki, przez co poci\u0105gi ekspresowe i dalekobie\u017cne nie maj\u0105 gdzie wyprzedza\u0107 lokalnych. Efekty s\u0105 takie, \u017ce pomimo wy\u017cszych standard\u00f3w technicznych i szybszych poci\u0105g\u00f3w czas przejazdu nie maleje, a nawet mo\u017ce si\u0119 wyd\u0142u\u017cy\u0107.<\/p>\n<p>A tak bardziej powa\u017cnie, pomys\u0142 darmowego udost\u0119pnienia autostrad obywatelom mo\u017ce by\u0107 ciekawym precedensem. Pa\u0144stwo bowiem wybudowa\u0142o infrastruktur\u0119, a nast\u0119pnie zdecyduje si\u0119 by\u0107 mo\u017ce nieodp\u0142atnie udost\u0119pnia\u0107 j\u0105 obywatelom. To ciekawa, cho\u0107 nie nowa koncepcja, w pewnym sensie realizowana w edukacji publicznej i ochronie zdrowia. Mo\u017cna by j\u0105 rozszerzy\u0107 na kultur\u0119 i komunikacj\u0119 publiczn\u0105. To by\u0142oby nawet lepsze ni\u017c darmowe autostrady. Prosz\u0119, dzi\u0119ki darmowej komunikacji szybko i bezpiecznie dojedziesz do darmowego teatru lub muzeum.<\/p>\n<p>O take Polske bym walczy\u0142\u00a0\u2026\u00a0A\u00a0ty,\u00a0Lechu?<\/p>\n<p>r<em>\u00f3wnie\u017c na\u00a0<\/em><a href=\"https:\/\/aristoskr.wordpress.com\/\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">aristoskr.wordpress.com<\/a><\/p>\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\" \/>\n<p><em>Felieton jest wyrazem opinii autora. Nie prezentuje stanowiska ZR<\/em>.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Ka\u017cdy polski rz\u0105d najbardziej troszczy si\u0119 o zmotoryzowanych \u2013 samochodowych i motor\u00f3wkowych. W czasie kork\u00f3w wakacyjnych rz\u0105d premier Kopacz (2015) podnosi\u0142(a) szlabany tak samo jak ten ca\u0142kiem niewinny, najbardziej polski z polskich (Morawiecki 2019). Takie by\u0142o weekendowe free (high)way, jak by powiedzia\u0142 prezydent Duda po angielsku. Z kolei dla motor\u00f3wkowych zmotoryzowanych mamy wolny i niezbyt szeroki przekop.<\/p>\n","protected":false},"author":34,"featured_media":20415,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_EventAllDay":false,"_EventTimezone":"","_EventStartDate":"","_EventEndDate":"","_EventStartDateUTC":"","_EventEndDateUTC":"","_EventShowMap":false,"_EventShowMapLink":false,"_EventURL":"","_EventCost":"","_EventCostDescription":"","_EventCurrencySymbol":"","_EventCurrencyCode":"","_EventCurrencyPosition":"","_EventDateTimeSeparator":"","_EventTimeRangeSeparator":"","_EventOrganizerID":[],"_EventVenueID":[],"_OrganizerEmail":"","_OrganizerPhone":"","_OrganizerWebsite":"","_VenueAddress":"","_VenueCity":"","_VenueCountry":"","_VenueProvince":"","_VenueState":"","_VenueZip":"","_VenuePhone":"","_VenueURL":"","_VenueStateProvince":"","_VenueLat":"","_VenueLng":"","_VenueShowMap":false,"_VenueShowMapLink":false,"footnotes":""},"categories":[596],"tags":[],"class_list":["post-35907","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-felietony","felietony"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/kodmalopolska.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/35907","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/kodmalopolska.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/kodmalopolska.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kodmalopolska.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/34"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kodmalopolska.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=35907"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/kodmalopolska.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/35907\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kodmalopolska.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/20415"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/kodmalopolska.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=35907"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/kodmalopolska.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=35907"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/kodmalopolska.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=35907"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}