Wsi\u0105\u015b\u0107 do poci\u0105gu byle jakiego\u2026 Taki tekst m\u00f3g\u0142 powsta\u0107 tylko w PRL, gdy poci\u0105gi by\u0142y bliskie ludziom. Powolne, zat\u0142oczone, niewygodne, ale bliskie. Ka\u017cdy, kto mia\u0142 blisko do poci\u0105gu, mia\u0142 blisko do \u015bwiata. Co prawda, kamyk zielony nie wystarcza\u0142 za bilet, ale bilety by\u0142y wzgl\u0119dnie tanie.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n
Stosunek nast\u0119pnych rz\u0105d\u00f3w do kolei by\u0142 zr\u00f3\u017cnicowany. Najpierw najwa\u017cniejsza by\u0142a CMK \u2013 dziedzictwo Edwarda Gierka i PRL. Ju\u017c w 1970 roku projektowano j\u0105 tak, by poci\u0105gi mog\u0142y po niej kursowa\u0107 z pr\u0119dko\u015bci\u0105 250 km na godzin\u0119. Dzi\u015b, ponad pi\u0119\u0107dziesi\u0105t lat po wybudowaniu magistrali, pendolino porusza si\u0119 z pr\u0119dko\u015bci\u0105 220 km\/h. Co oczywi\u015bcie ma swoj\u0105 cen\u0119. Ostatnio cena jest wy\u017csza, ale ma si\u0119 obni\u017cy\u0107 \u2013 po feriach. Z\u0142o\u015bliwcy sugeruj\u0105, \u017ce kolejny wzrost czeka nas przed wakacjami, a ponowny spadek nast\u0105pi w jesieni.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n
Media i politycy ekscytuj\u0105 si\u0119 cen\u0105 przejazdu poci\u0105gami InterCity Premium (pendolino). Musz\u0119 przyzna\u0107, \u017ce sam rzadko je\u017cd\u017c\u0119 kolej\u0105 \u2013 dwa lub trzy razy w roku tam i z powrotem, zwykle do stolicy. Tak si\u0119 sk\u0142ada, \u017ce do Warszawy stosunkowo naj\u0142atwiej dotrze\u0107 poci\u0105giem. Nasza kolej (i nie tylko ona) jest Warszawo-centryczna, mimo \u017ce to \u0141\u00f3d\u017a le\u017cy jakby bardziej w centrum kraju. Mo\u017ce dzieje si\u0119 tak dlatego, \u017ce \u0141\u00f3d\u017a le\u017cy coraz bardziej, a Warszawa to skrawek Europy w Polsce, taka cukiernia za szybami pendolino.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n
Gdy wi\u0119c zdarza mi si\u0119 wybra\u0107 w podr\u00f3\u017c, szukam propozycji ta\u0144szych ni\u017c pendolino, cho\u0107 czasem to niemo\u017cliwe. Ale raz czy dwa w roku mo\u017cna si\u0119 wykosztowa\u0107. W zupe\u0142nie innej sytuacji s\u0105 ci, dla kt\u00f3rych poci\u0105g to podstawowy \u015brodek transportu do pracy czy szko\u0142y. Ludzie ci zwykle z pendolino nie korzystaj\u0105, ale i tak koszt dojazdu jest o wiele wy\u017cszy.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n
Koleje regionalne podnosz\u0105 op\u0142aty za przejazdy o 70\u201390% i tu oburzenie jest jakby mniej powszechne. Korzystanie z kolei regionalnych to \u017caden tam luksus czy cho\u0107by przyjemno\u015b\u0107, to konieczno\u015b\u0107. Politycy PO z Ma\u0142opolski krytykuj\u0105 samorz\u0105d wojew\u00f3dztwa za tak\u0105 podwy\u017ck\u0119, cho\u0107 skupiaj\u0105 si\u0119 na przejazdach jednorazowych. Wynika st\u0105d, \u017ce z kolej\u0105 maj\u0105 kontakt raczej sporadyczny. Dla tych, dla kt\u00f3rych kolej jest codziennym \u015brodkiem transportu, du\u017co bardziej dolegliwe s\u0105 podwy\u017cki bilet\u00f3w okresowych.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n
Koledzy polityk\u00f3w PO w Radzie Miasta Krakowa razem z radnymi PiS odrzucili propozycj\u0119 podwy\u017cszenia taryfy komunikacji miejskiej. O radnych PiS protestuj\u0105cych w sejmiku przeciw taryfie kolei ma\u0142opolskich jako\u015b natomiast nie by\u0142o s\u0142ycha\u0107. PO jest teraz bardziej konsekwentne, cho\u0107 w sprawie podwy\u017cek op\u0142at za parkowanie w Krakowie wszyscy radni wykazuj\u0105 si\u0119 sceptycyzmem. A przypominam, \u017ce abonament postojowy dla mieszka\u0144ca kosztuje 10 z\u0142, czyli 120 z\u0142 rocznie. Sporo os\u00f3b wydaje tygodniowo wi\u0119cej na benzyn\u0119. Wygl\u0105da na to, \u017ce troska o tanie miejsca parkingowe to co\u015b, co \u0142\u0105czy niemal wszystkich radnych i jest najwa\u017cniejsze dla mieszka\u0144c\u00f3w. Co tam, panie, kolej.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n
Trzeba jednak przyzna\u0107, \u017ce do inwestycji kolejowych PiS zawsze przyk\u0142ada\u0142o wag\u0119: od pos\u0142a Gosiewskego, patrona stacji we W\u0142oszczowej, po ministra Adamczyka. I faktycznie, inwestycje kolejowe ruszy\u0142y z impetem (nie tylko w Krakowie). Szkoda jedynie, \u017ce efektem modernizacji linii kolejowej ma by\u0107 podr\u00f3\u017c z pr\u0119dko\u015bci\u0105 160 km\/h. Podczas remont\u00f3w zlikwidowano wi\u0119kszo\u015b\u0107 stacji, na kt\u00f3rych poci\u0105gi mog\u0142yby si\u0119 wyprzedza\u0107, a zatem te potencjalnie szybsze i tak b\u0119d\u0105 musia\u0142y si\u0119 wlec za wolniejszymi, na przyk\u0142ad na \u015bwie\u017co wyremontowanej trasie Pozna\u0144 \u2013 Wroc\u0142aw. W dodatku kolej nie dysponuje niezb\u0119dn\u0105 liczb\u0105 lokomotyw i sk\u0142ad\u00f3w poci\u0105gowych osi\u0105gaj\u0105cych dopuszczaln\u0105 pr\u0119dko\u015b\u0107. Pami\u0119tam s\u0142awetny zakup czternastu poci\u0105g\u00f3w z PESY (lata 2007\u20132008), za kt\u00f3re zap\u0142acono z funduszy unijnych, by potem te nabytki sta\u0142y przez lata jako dekoracja na stacji Krak\u00f3w Bie\u017can\u00f3w. Dekoracja za 200 milion\u00f3w, dodajmy.
Remontom i modernizacjom oraz otwieraniu nielicznych nowych linii towarzyszy likwidacja linii kolejowych i lokalnych stacji. W 1990 roku eksploatowana sie\u0107 kolejowa liczy\u0142a \u0142\u0105cznie prawie 24000 kilometr\u00f3w. Po dziesi\u0119ciu latach warto\u015b\u0107 ta zmala\u0142a do 21575 kilometr\u00f3w, by w 2010 spa\u015b\u0107 do 20089 kilometr\u00f3w czynnych tor\u00f3w. W 2020 roku eksploatowane linie kolejowe mia\u0142y \u0142\u0105czn\u0105 d\u0142ugo\u015b\u0107 19422 kilometr\u00f3w, a w 2022 \u2013 18916,7. Mo\u017cna powiedzie\u0107, \u017ce proces likwidacji linii kolejowych utrzymuje si\u0119 na sta\u0142ym poziomie bez wzgl\u0119du na to, kto aktualnie rz\u0105dzi. W ubieg\u0142ym roku 408 miast by\u0142o pozbawionych dost\u0119pu do kolei, a dok\u0142adniej do pasa\u017cerskich przewoz\u00f3w kolejowych, zar\u00f3wno regionalnych, jak i dalekobie\u017cnych.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n
Tak wi\u0119c ci, kt\u00f3rzy jeszcze maj\u0105 dost\u0119p, p\u0142ac\u0105 (za bilety) i nie marudz\u0105. Co prawda, gdzie\u015b tam w Europie rz\u0105dy finansuj\u0105 przejazdy kolej\u0105, uwa\u017caj\u0105c je za niezb\u0119dne us\u0142ugi publiczne, kt\u00f3re w dodatku obni\u017caj\u0105 globaln\u0105 emisj\u0119. U nas rz\u0105dz\u0105 samochody. I chyba na takie rz\u0105dy jeste\u015bmy skazani bezapelacyjnie.<\/p>\r\n