{"id":35054,"date":"2023-02-05T12:35:54","date_gmt":"2023-02-05T11:35:54","guid":{"rendered":"https:\/\/kodmalopolska.pl\/?p=35054"},"modified":"2023-02-05T12:35:57","modified_gmt":"2023-02-05T11:35:57","slug":"polska-nierownoscia-stoi-albo-lezy-felieton-adama-jaskowa-112","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/kodmalopolska.pl\/?p=35054","title":{"rendered":"Polska nier\u00f3wno\u015bci\u0105 stoi. Albo le\u017cy. Felieton Adama Ja\u015bkowa (112)"},"content":{"rendered":"\n<h4 class=\"wp-block-heading\">Ironi\u0105 losu mo\u017ce by\u0107 to, \u017ce&nbsp;pog\u0142\u0119biaj\u0105ce si\u0119 nier\u00f3wno\u015bci ekonomiczne i&nbsp;rosn\u0105ce aspiracje pomog\u0142y PiS zdoby\u0107 w\u0142adz\u0119 i&nbsp;mog\u0105 te\u017c mu pom\u00f3c t\u0119 w\u0142adz\u0119 utrzyma\u0107. Bo&nbsp;nic jeszcze nie jest przes\u0105dzone.<\/h4>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Portal Forsal.pl opublikowa\u0142 (1 lutego 2023) obszerny raport na&nbsp;temat nier\u00f3wno\u015bci w&nbsp;Polsce. W&nbsp;raporcie wspomniano m.in. o&nbsp;wsp\u00f3\u0142czynniku Giniego, wska\u017aniku mierz\u0105cym poziom nier\u00f3wno\u015bci ekonomicznych w&nbsp;spo\u0142ecze\u0144stwie. Oczywi\u015bcie, wska\u017anik nigdy nie przyjmuje skrajnych warto\u015bci, bo&nbsp;ani ca\u0142kowita r\u00f3wno\u015b\u0107 (wsp\u00f3\u0142czynnik 0), ani ca\u0142kowity jej brak (wsp\u00f3\u0142czynnik 1) nie s\u0105 mo\u017cliwe.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Z&nbsp;PRL Polacy wychodzili jako spo\u0142ecze\u0144stwo o&nbsp;bardzo ma\u0142ych nier\u00f3wno\u015bciach. Szacowany wsp\u00f3\u0142czynnik Giniego wynosi\u0142 wtedy oko\u0142o 0,2. Potem nier\u00f3wno\u015bci lawinowo ros\u0142y, by w&nbsp;roku 2005, tu\u017c przed wej\u015bciem do&nbsp;UE, si\u0119gn\u0105\u0107 poziomu 0,35, czyli du\u017co wi\u0119cej, ale wcale nie a\u017c&nbsp;tak du\u017co w&nbsp;por\u00f3wnaniu z&nbsp;innymi krajami, cho\u0107 wi\u0119cej ni\u017c \u015brednia w&nbsp;UE. Dzi\u0119ki transferom socjalnym z&nbsp;pocz\u0105tku rz\u0105d\u00f3w PiS wska\u017anik Giniego spad\u0142 do&nbsp;warto\u015bci 0,28, poni\u017cej \u015bredniej unijnej. Tyle \u017ce&nbsp;od roku 2018 ponownie zacz\u0105\u0142 rosn\u0105\u0107 i&nbsp;w roku 2021 wyni\u00f3s\u0142 0,319.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Nie daje to jednak pe\u0142nego obrazu rosn\u0105cych nier\u00f3wno\u015bci, bo&nbsp;nasilaj\u0105 si\u0119 one wewn\u0105trz kraju, zw\u0142aszcza pomi\u0119dzy stolicami wojew\u00f3dztw a&nbsp;ich otoczeniem. Poziom dochod\u00f3w (i p\u0142ac) w&nbsp;stolicach wojew\u00f3dztw, szczeg\u00f3lnie w&nbsp;takich lokalnych metropoliach jak oczywi\u015bcie Warszawa, ale te\u017c Krak\u00f3w, Wroc\u0142aw czy Gda\u0144sk, pod\u0105\u017ca za&nbsp;\u015bwiatowymi trendami. Reszta wojew\u00f3dztwa zostaje w&nbsp;tyle. Mierzony lokalnie wsp\u00f3\u0142czynnik Giniego najwy\u017csze warto\u015bci, wskazuj\u0105ce na&nbsp;najwi\u0119ksze nier\u00f3wno\u015bci dochodowe, osi\u0105ga w&nbsp;wojew\u00f3dztwach ma\u0142opolskim i&nbsp;podkarpackim. Tam, gdzie w\u0142adz\u0119 w&nbsp;sejmikach dzier\u017cy samodzielnie PiS.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Pos\u0142uguj\u0105c si\u0119 wsp\u00f3\u0142czynnikiem Giniego, trzeba pami\u0119ta\u0107 o&nbsp;jednej wa\u017cnej sprawie: w&nbsp;Polsce szacuje si\u0119 ten wska\u017anik na&nbsp;podstawie anonimowych ankiet. Osoby o&nbsp;najwy\u017cszych dochodach z&nbsp;regu\u0142y ankiet nie wype\u0142niaj\u0105, a&nbsp;te, kt\u00f3re wype\u0142ni\u0105, cz\u0119sto zani\u017caj\u0105 deklarowane dochody. Rzeczywisty wska\u017anik nier\u00f3wno\u015bci mo\u017ce by\u0107 wi\u0119c nawet o&nbsp;20\u201330% wy\u017cszy, czyli w&nbsp;roku 2021 m\u00f3g\u0142 si\u0119 sytuowa\u0107 nawet pomi\u0119dzy 0,39 a&nbsp;0,41, du\u017co powy\u017cej \u015bredniej warto\u015bci dla UE. Co wi\u0119cej, taki urealniony wska\u017anik sytuowa\u0142by nas na&nbsp;samym szczycie kraj\u00f3w UE o&nbsp;najwy\u017cszym poziomie nier\u00f3wno\u015bci ekonomicznych.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Subiektywny odbi\u00f3r sytuacji ekonomicznej jest u&nbsp;wi\u0119kszo\u015bci spo\u0142ecze\u0144stwa inny. Spo\u0142ecze\u0144stwo nie dostrzega, \u017ce&nbsp;rozwarstwienie dochodowe zacz\u0119\u0142o si\u0119 znowu powi\u0119ksza\u0107. Nie tylko dlatego, \u017ce, przynajmniej do&nbsp;pocz\u0105tku ubieg\u0142ego roku, coraz wolniej, ale wci\u0105\u017c poprawia\u0142y si\u0119 indywidualne statusy ekonomiczne. Dopiero narastaj\u0105ca inflacja, a&nbsp;szczeg\u00f3lnie wzrost cen \u017cywno\u015bci i&nbsp;no\u015bnik\u00f3w energii zacz\u0105\u0142 by\u0107 naprawd\u0119 doskwieraj\u0105cy, zw\u0142aszcza w&nbsp;gospodarstwach domowych o&nbsp;najni\u017cszych dochodach, bo&nbsp;w ich strukturze wydatk\u00f3w w\u0142a\u015bnie \u017cywno\u015b\u0107 i&nbsp;no\u015bniki energii maj\u0105 najwi\u0119ksze udzia\u0142y.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">To obiektywne pogorszenie sytuacji ekonomicznej du\u017cych grup spo\u0142ecznych wcale nie musi wp\u0142yn\u0105\u0107 na&nbsp;zmian\u0119 rozk\u0142adu preferencji politycznych. Obiektywni (i subiektywni) beneficjenci transfer\u00f3w socjalnych PiS \u017cywi\u0105 \u2013 by\u0107 mo\u017ce nawet s\u0142usznie \u2013 przekonanie, \u017ce&nbsp;nikt inny podobnych transfer\u00f3w nie wykona. Mog\u0105 te\u017c zgadza\u0107 si\u0119 z&nbsp;opiniami, \u017ce&nbsp;pogorszenie ich osobistej sytuacji ekonomicznej wynika z&nbsp;proces\u00f3w niezale\u017cnych od rz\u0105dowych poczyna\u0144. Z&nbsp;ich punktu widzenia ponowne g\u0142osowanie na&nbsp;PiS mo\u017ce by\u0107 nie tylko wyborem mniejszego z\u0142a, ale nawet wyborem ma\u0142ego i&nbsp;stabilnego dobra. My\u015blenie w&nbsp;kategoriach og\u00f3lnospo\u0142ecznych i&nbsp;uwzgl\u0119dnianie \u015bredniej i&nbsp;dalszej perspektywy czasowej, wykraczaj\u0105cej poza najbli\u017cszy miesi\u0105c czy kwarta\u0142, od dawna nie jest ani popularne, ani \u0142atwe. I&nbsp;to akurat sprzyja rz\u0105dz\u0105cym \u2013 bez wzgl\u0119du na&nbsp;to, kt\u00f3ra opcja polityczna aktualnie rz\u0105dzi.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ironi\u0105 losu mo\u017ce by\u0107 to, \u017ce&nbsp;pog\u0142\u0119biaj\u0105ce si\u0119 nier\u00f3wno\u015bci ekonomiczne i&nbsp;rosn\u0105ce aspiracje pomog\u0142y PiS zdoby\u0107 w\u0142adz\u0119 i&nbsp;mog\u0105 te\u017c mu pom\u00f3c t\u0119 w\u0142adz\u0119 utrzyma\u0107. Bo&nbsp;nic jeszcze nie jest przes\u0105dzone.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em>r\u00f3wnie\u017c na&nbsp;<\/em><a rel=\"noreferrer noopener\" href=\"https:\/\/aristoskr.wordpress.com\/\" target=\"_blank\">aristoskr.wordpress.com<\/a><\/p>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\"\/>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em>Felieton jest wyrazem opinii autora. Nie prezentuje stanowiska ZR<\/em>.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Ironi\u0105 losu mo\u017ce by\u0107 to, \u017ce pog\u0142\u0119biaj\u0105ce si\u0119 nier\u00f3wno\u015bci ekonomiczne i rosn\u0105ce aspiracje pomog\u0142y PiS zdoby\u0107 w\u0142adz\u0119 i mog\u0105 te\u017c mu pom\u00f3c t\u0119 w\u0142adz\u0119 utrzyma\u0107. Bo nic jeszcze nie jest przes\u0105dzone.<\/p>\n","protected":false},"author":34,"featured_media":20415,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_EventAllDay":false,"_EventTimezone":"","_EventStartDate":"","_EventEndDate":"","_EventStartDateUTC":"","_EventEndDateUTC":"","_EventShowMap":false,"_EventShowMapLink":false,"_EventURL":"","_EventCost":"","_EventCostDescription":"","_EventCurrencySymbol":"","_EventCurrencyCode":"","_EventCurrencyPosition":"","_EventDateTimeSeparator":"","_EventTimeRangeSeparator":"","_EventOrganizerID":[],"_EventVenueID":[],"_OrganizerEmail":"","_OrganizerPhone":"","_OrganizerWebsite":"","_VenueAddress":"","_VenueCity":"","_VenueCountry":"","_VenueProvince":"","_VenueState":"","_VenueZip":"","_VenuePhone":"","_VenueURL":"","_VenueStateProvince":"","_VenueLat":"","_VenueLng":"","_VenueShowMap":false,"_VenueShowMapLink":false,"footnotes":""},"categories":[596],"tags":[],"class_list":["post-35054","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-felietony","felietony"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/kodmalopolska.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/35054","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/kodmalopolska.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/kodmalopolska.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kodmalopolska.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/34"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kodmalopolska.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=35054"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/kodmalopolska.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/35054\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kodmalopolska.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/20415"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/kodmalopolska.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=35054"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/kodmalopolska.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=35054"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/kodmalopolska.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=35054"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}