W miar\u0119 pogarszania si\u0119 wynik\u00f3w sonda\u017cowych Zjednoczonej (jeszcze?) Prawicy malej\u0105 szanse wystawienia przez (zjednoczon\u0105?) opozycj\u0119 wsp\u00f3lnej listy kandydat\u00f3w do Sejmu. Tak naprawd\u0119 zreszt\u0105 szanse na taki uk\u0142ad by\u0142y przez ca\u0142y czas co najwy\u017cej iluzoryczne.<\/p>\n\n\n\n
Zdaniem redaktor\u00f3w \u201eGazety Prawnej\u201d (\u201eOpozycyjne trzy plus jeden\u201d; 17. 01.2023), w\u015br\u00f3d lider\u00f3w partii opozycyjnych dominuje ju\u017c granicz\u0105ce z pewno\u015bci\u0105 przekonanie, \u017ce nie powstanie jedna lista opozycyjna z lewic\u0105. Rozstrzygaj\u0105ce zdanie w tej kwestii ma Platforma Obywatelska, podobnie jak w roku 2019, kiedy \u2013 po cz\u0119\u015bci na skutek decyzji PO, a po cz\u0119\u015bci dzi\u0119ki rozs\u0105dkowi lider\u00f3w lewicy, nast\u0105pi\u0142o po\u0142\u0105czenie partii lewicowych na wsp\u00f3lnej li\u015bcie i ich powr\u00f3t do parlamentu. Ca\u0142o\u015bciowy efekt wybor\u00f3w nie by\u0142 dla opozycji satysfakcjonuj\u0105cy, ale g\u0142\u00f3wn\u0105 tego przyczyn\u0105 by\u0142a wewn\u0119trzna s\u0142abo\u015b\u0107 organizacyjna i programowa PO.<\/p>\n\n\n\n
A jak wygl\u0105da sytuacja teraz na dziesi\u0119\u0107 miesi\u0119cy przed wyborami? Platforma, kierowana dosy\u0107 siln\u0105 r\u0119k\u0105 Donalda Tuska, wydaje si\u0119 zwarta. Je\u015bli nie nast\u0105pi jakie\u015b nieoczekiwane odwr\u00f3cenie sonda\u017cy, raczej nikt nie b\u0119dzie przyw\u00f3dztwa Tuska kwestionowa\u0142 do samych wybor\u00f3w. PO zapewne p\u00f3jdzie do nich sama, bo umacnia si\u0119 w sonda\u017cach. Od lipca 2021 \u015bredni wynik PO we wszystkich badaniach systematycznie wzrasta i aktualnie (w styczniu 2023) ociera si\u0119 ju\u017c o granic\u0119 30% \u2013 \u015brednio, bo incydentalnie PO ten poziom przebija\u0142a. Po prostu krzywa ro\u015bnie.<\/p>\n\n\n\n
Podczas gdy Platforma idzie w g\u00f3r\u0119, Polska 2050 nie tyle przybli\u017ca si\u0119 do sukces\u00f3w w 2023, ile zdecydowanie si\u0119 oddala od roku 2050. Zadowolenie z siebie lidera partii wydaje si\u0119 odwrotnie proporcjonalne do \u015bredniej sonda\u017cowej. Wykres wynik\u00f3w sonda\u017cy jest niejako symetrycznym odbiciem wynik\u00f3w PO. Od swojego maksimum w czerwcu 2021: prawie 21%, wykres dla Polski 2050 systematycznie si\u0119 obni\u017ca, by w styczniu 2023 osi\u0105gn\u0105\u0107 nieca\u0142e 10%.<\/p>\n\n\n\n
Wskazuje to wyra\u017anie, \u017ce Ho\u0142ownia przegrywa z Tuskiem walk\u0119 o rz\u0105d dusz w elektoracie PO. Do wybor\u00f3w sporo czasu i nie wiadomo, czy spadkowa tendencja doprowadzi parti\u0119 Ho\u0142owni pod pr\u00f3g wyborczy, czy zatrzyma si\u0119 jeszcze nad progiem. Mo\u017cna mniema\u0107, \u017ce im bardziej poparcie dla PO przekroczy 30%, tym mniejsze b\u0119d\u0105 szanse Ho\u0142owni na miejsca w Sejmie. Dla ca\u0142ej opozycji jednak wynik Ho\u0142owni poni\u017cej progu w po\u0142\u0105czeniu z wynikiem post-Konfederacji powy\u017cej 10% to najgorszy, a wcale nie niemo\u017cliwy scenariusz.<\/p>\n\n\n\n
Na pierwszym zje\u017adzie partii Polska 2050 Ho\u0142ownia zgodnie z przewidywaniami zosta\u0142 wybrany na przewodnicz\u0105cego, b\u0119d\u0105c zreszt\u0105 jedynym kandydatem. Nieco mo\u017ce dziwi\u0107 jego odwo\u0142anie si\u0119 do Ko\u015bciuszki jako wzorca. Ko\u015bciuszko 250 lat temu walczy\u0142 z zaborcami i w antybrytyjskiej rebelii, kt\u00f3ra sko\u0144czy\u0142a si\u0119 powstaniem Stan\u00f3w Zjednoczonych Ameryki P\u00f3\u0142nocnej. Jak na sw\u00f3j czas by\u0142 radyka\u0142em, antykleryka\u0142em i raczej republikaninem, cho\u0107 nie w ameryka\u0144skim, lecz europejskim stylu. (Ciekawostka: ameryka\u0144skie partie symbolizuj\u0105ce dwie strony konfliktu w wojnie secesyjnej zamieni\u0142y si\u0119 po czasie miejscami na scenie politycznej). Ko\u015bciuszko, jak mniemam, by\u0142by nie mniej zaskoczony wyborem Ho\u0142owni ni\u017c dzisiejsi polityczni komentatorzy.<\/p>\n\n\n\n
Podkre\u015blaj\u0105c swoj\u0105 niezale\u017cn\u0105 pozycj\u0119 oraz sprzeciwiaj\u0105c si\u0119 scenie politycznej podzielonej na PiS i anty-PiS, zdominowanej przez PO, Ho\u0142ownia chcia\u0142by zaproponowa\u0107 trzeci\u0105 opcj\u0119. Chcia\u0142by by\u0107 wyborem dla by\u0142ych wyborc\u00f3w PiS zniech\u0119conych polityk\u0105 rz\u0105du i aferami. Mog\u0142oby to pom\u00f3c w pokonaniu PiS. Ho\u0142ownia m\u00f3g\u0142by te\u017c by\u0107 szans\u0105 dla dzia\u0142aczy PiS uciekaj\u0105cych przed pora\u017ck\u0105. A to ju\u017c mog\u0142oby prowadzi\u0107 do komplikacji przed- i powyborczych.<\/p>\n\n\n\n
Trzecie ugrupowanie opozycji, czyli prawie zjednoczona Nowa Lewica, stale sobie zadaje pytanie, czy to b\u0119dzie 5% czy 15%. Do wyniku z roku 2019 raczej dalej ni\u017c bli\u017cej, i tak jest od kwietnia 2020, czyli od dawna. Od tego czasu sonda\u017cowe wyniki lewicy stanowi\u0105 sinusoid\u0119 balansuj\u0105c\u0105 wok\u00f3\u0142 10%. Niekt\u00f3rzy sugerowali, \u017ce to efekt kl\u0119ski Roberta Biedronia w wyborach prezydenckich. Przyczyna jest jednak chyba inna: problemy z artyku\u0142owaniem wsp\u00f3lnej wizji politycznej i z komunikowaniem si\u0119 z elektoratem. No i z poszukiwaniem elektoratu, bo czteroletnia nieobecno\u015b\u0107 na scenie politycznej (parlamentarnej) spowodowa\u0142a albo przyspieszy\u0142a demobilizacj\u0119 i przemiany generacyjne w potencjalnym elektoracie lewicy. I jeszcze to, \u017ce prawie ka\u017cdy zwolennik lewicy ma swoj\u0105 definicj\u0119 lewicowo\u015bci i oczekuje od partii oferty zgodnej z w\u0142asn\u0105 definicj\u0105.<\/p>\n\n\n\n
Na boku pozostawiono PSL, ch\u0119tne do w\u0142\u0105czenia si\u0119 w wielk\u0105 koalicj\u0119 (kt\u00f3rej nie b\u0119dzie). Ludowcy zapewne zgodziliby si\u0119 na wsp\u00f3lny start z Ho\u0142owni\u0105, bo \u2013 jak si\u0119 wydaje \u2013 ich elektoraty mog\u0142yby si\u0119 uzupe\u0142nia\u0107. Sprawdzi\u0142a to pracownia Research Partner. Gdyby te partie startowa\u0142y osobno, Polska 2050 mog\u0142aby otrzyma\u0107 9,4%, a PSL 4,8%, czyli na granicy progu lub tu\u017c pod progiem, cho\u0107 trzeba przyzna\u0107, \u017ce PSL niemal zawsze jest niedoszacowane w sonda\u017cach. Wsp\u00f3lny start da\u0142by wed\u0142ug tych oblicze\u0144 13,3%, czyli tylko o jeden punkt procentowy mniej ni\u017c suma pojedynczych wynik\u00f3w. W mandatach r\u00f3\u017cnica by\u0142aby jednak znacz\u0105ca, no i PSL by\u0142oby pewne, \u017ce jej przedstawiciele znajd\u0105 si\u0119 w Sejmie.<\/p>\n\n\n\n
Tyle, je\u015bli chodzi o listy. Jedyna niewiadoma to w\u0142a\u015bnie wsp\u00f3lny \u2013 lub nie \u2013 start Ho\u0142owni i PSL. Je\u015bli chodzi o Polsk\u0119 \u201epo PiS-ie\u201d, to nadal wiemy niewiele. Ma by\u0107 inaczej, cho\u0107 nikt nie ma straci\u0107. Ma by\u0107 troch\u0119 jak przedtem, ale nie ca\u0142kiem. Mamy zosta\u0107 w Europie i dosta\u0107 pieni\u0105dze. Bo nam si\u0119 nale\u017c\u0105. Lista problem\u00f3w nie\u0142atwych do rozwi\u0105zania jest bardzo d\u0142uga i raczej budzi l\u0119ki ni\u017c nadzieje. Je\u015bli odbudowa struktur pa\u0144stwa i instytucji b\u0119dzie przebiega\u0107 podobnie jak dotychczasowa wsp\u00f3\u0142praca demokratycznej opozycji, czeka nas bardzo d\u0142uga i kr\u0119ta droga. O wiele d\u0142u\u017csza ni\u017c ta do Tipperary.<\/p>\n\n\n\n
Wszystkie sonda\u017ce i trendy do obserwowania na stronie ewybory.eu.<\/p>\n\n\n\n