Czy najgorsze ju\u017c za nami? W XXI wieku aktywi\u015bci i aktywistki zacz\u0119li liczy\u0107 i pojawi\u0142y si\u0119 do\u015b\u0107 zatrwa\u017caj\u0105ce statystyki \u2013 niestety, niepe\u0142ne. We W\u0142oszech, gdzie licz\u0105 od 2008 roku, stwierdzono, \u017ce w noc sylwestrow\u0105 ginie w tym kraju oko\u0142o 50 000 zwierz\u0105t. Dodajmy, \u017ce to s\u0105 dane dotycz\u0105ce zwierz\u0105t, do kt\u00f3rych zdo\u0142ano dotrze\u0107. W Polsce w zesz\u0142ym roku pr\u00f3bowano ogarn\u0105\u0107 problem systemowo, ale licz\u0105cych martwe zwierz\u0119ta by\u0142o za ma\u0142o i w rachunkach nie uwzgl\u0119dniono zwierz\u0105t \u017cyj\u0105cych \u201edziko\u201d. Pozostaje spojrze\u0107, co dzieje si\u0119 z naszymi domowymi pupilami: nerwowo\u015b\u0107, przera\u017cenie, wciskanie si\u0119 w ciemny k\u0105t, paniczna ucieczka, zawa\u0142y serca.<\/p>\n\n\n\n
\u017byjemy w \u015bwiecie, w kt\u00f3rym czwarte wielkie wymieranie zwierz\u0105t sta\u0142o si\u0119 bolesnym faktem. Co rok \u017cegnamy si\u0119 z gatunkami gin\u0105cymi przez dzia\u0142alno\u015b\u0107 cz\u0142owieka. Nadal te\u017c urz\u0105dzamy polowania, uznaj\u0105c, \u017ce to nale\u017cna nam ludziom rozrywka. Regularnie gotujemy zwierz\u0119tom piek\u0142o. Noc sylwestrowa to jeden z tych koszmarnych moment\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n
Sylwester jest horrorem nie tylko dla zwierz\u0105t. Ca\u0142e \u017cycie b\u0119d\u0119 pami\u0119ta\u0107 zap\u0142akane oczy mojej znajomej, kt\u00f3ra w ka\u017cd\u0105 noc sylwestrow\u0105 zamyka\u0142a si\u0119 z m\u0119\u017cem w domu. W nalotach II wojny \u015bwiatowej m\u0105\u017c straci\u0142 ca\u0142\u0105 rodzin\u0119 i odt\u0105d podczas zabawy sylwestrowej mdla\u0142 z przera\u017cenia. Nic nie pomaga\u0142o, jeszcze tydzie\u0144 p\u00f3\u017aniej nie by\u0142 w stanie o w\u0142asnych si\u0142ach wyj\u015b\u0107 z domu. Ci ludzie ju\u017c nie \u017cyj\u0105; coraz mniej jest w\u015br\u00f3d nas os\u00f3b, kt\u00f3re pami\u0119taj\u0105 tamt\u0105 traum\u0119. S\u0105 jednak inni: uchod\u017acy z Ukrainy, kt\u00f3rzy sp\u0119dzali dnie i noce pod ostrza\u0142em, zamkni\u0119ci w piwnicach, przera\u017ceni, \u017ce zbli\u017ca si\u0119 ich \u015bmier\u0107. Ka\u017cda petarda przypomina im tamt\u0105 groz\u0119.<\/p>\n\n\n\n
Przejadamy nasz \u015bwiat, wycinamy lasy, wypalamy \u0142\u0105ki, budujemy nowe autostrady, miasta, dzielnice, betonujemy, grodzimy, je\u017adzimy, huczymy, strzelamy. Uczynili\u015bmy ziemi\u0119 sobie poddan\u0105 do tego stopnia, \u017ce brakuje ju\u017c na niej miejsca dla innych istot \u017cyj\u0105cych.<\/p>\n\n\n\n
Sylwester za nami. Huczny, z przytupem, z fajerwerkami. Dzisiaj wiele os\u00f3b obudzi\u0142o si\u0119 z kacem, zm\u0119czonych, zachrypni\u0119tych. Teraz b\u0119d\u0105 mogli opowiada\u0107, jak dobrze si\u0119 bawili. Pozostan\u0105 zdj\u0119cia i kilka lajk\u00f3w w mediach spo\u0142eczno\u015bciowych, a potem wszyscy o sylwestrze zapomn\u0105, rusz\u0105 do swoich zaj\u0119\u0107, do codzienno\u015bci. Nikt nie zdo\u0142a policzy\u0107 martwych zwierz\u0105t, kt\u00f3re dosta\u0142y zawa\u0142u z przera\u017cenia albo zabi\u0142y si\u0119 w panicznej ucieczce. Nikt nie b\u0119dzie w stanie zbada\u0107, ilu zwierz\u0119tom skr\u00f3ci\u0142o to \u017cycie, ile zapadnie na choroby spowodowane stresem. O sylwestrze przecie\u017c si\u0119 nie pami\u0119ta, to tylko jedna noc szale\u0144stwa.<\/p>\n\n\n\n
Przed nami rok wyborczy. Martwimy si\u0119 o z\u0142aman\u0105 praworz\u0105dno\u015b\u0107, przera\u017ca nas bezprawie fundowane nam przez PiS. Czas jednak pomy\u015ble\u0107 szerzej, czas zatroszczy\u0107 si\u0119 o nowe prawo chroni\u0105ce zwierz\u0119ta. Okres zmian po odzyskaniu demokracji w Polsce powinien by\u0107 te\u017c okresem intensywnej pracy na rzecz zachowania klimatu i bior\u00f3\u017cnorodno\u015bci. Wielkie wymieranie to ogromne zagro\u017cenie dla istnienia \u017cycia na ziemi. Nasza dzia\u0142alno\u015b\u0107 jest niszczycielska i okrutna. Dla jednej nocy zabawy potrafimy bezmy\u015blnie wystrzeli\u0107 w powietrze tony petard. \u015amier\u0107, jak\u0105 niesiemy innym, jest niczym niezas\u0142u\u017cona i niczemu nie s\u0142u\u017cy. Potrzebne jest nam dobre prawo, kt\u00f3re zabezpieczy \u015bwiat przed nami samymi. W przeciwnym razie przejemy \u015bwiat i zabawimy na \u015bmier\u0107 otaczaj\u0105c\u0105 nas rzeczywisto\u015b\u0107. A w \u015bwiecie bez zwierz\u0105t, w \u015bwiecie pustyni, nic nie przetrwa.<\/p>\n\n\n\n
Felieton jest wyrazem opinii autorki. Nie prezentuje stanowiska ZR Ma\u0142opolskie.<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Za nami kolejny smutny rok, w kt\u00f3rym PiS niszczy\u0142o nasze pa\u0144stwo i nasz\u0105 rzeczywisto\u015b\u0107. Przed nami nowy rok, nowe mo\u017cliwo\u015bci. Jaki b\u0119dzie 2023, czas poka\u017ce. Wiele zale\u017cy od nas. Mam jednak wra\u017cenie, \u017ce sami du\u017co potrafimy zniszczy\u0107 i nikt do tego nie jest nam potrzebny. Na razie w dziwnej ciszy robi\u0119 ma\u0142e sylwestrowe podsumowanie.<\/p>\n","protected":false},"author":34,"featured_media":19411,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[596],"tags":[],"class_list":["post-34524","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-felietony","felietony"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/kodmalopolska.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/34524","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/kodmalopolska.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/kodmalopolska.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kodmalopolska.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/34"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kodmalopolska.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=34524"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/kodmalopolska.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/34524\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kodmalopolska.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/19411"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/kodmalopolska.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=34524"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/kodmalopolska.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=34524"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/kodmalopolska.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=34524"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}