Stowarzyszenie Ekonomiki Transportu uczci\u0142o 1 wrze\u015bnia komunikatem, \u017ce do 20% gmin w Polsce wraca autobus. Zwykle jeden kursuj\u0105cy do szko\u0142y i z powrotem. To i tak lepiej ni\u017c w kolejnych 20% gmin, w kt\u00f3rych nie kursuje \u017cadna komunikacja publiczna, a co najwy\u017cej s\u0142ynne busy. Towarowo-osobowe. Reasumuj\u0105c, mo\u017cna og\u0142osi\u0107 sukces: ponad po\u0142owa kraju ma dost\u0119p do transportu publicznego. W uzupe\u0142nieniu nale\u017ca\u0142oby doda\u0107, \u017ce od 2015 roku zlikwidowano 230 tysi\u0119cy kilometr\u00f3w linii autobusowych. Lepsze jutro by\u0142o wi\u0119c raczej przedwczoraj.<\/p>\n\n\n\n
\u017byj\u0105c w wi\u0119kszym mie\u015bcie takim jak Krak\u00f3w, mamy do czynienia z niezwyk\u0142\u0105 sytuacj\u0105: transport publiczny nieustannie si\u0119 poprawia. Mieszka\u0144cy takiego miasta maj\u0105 nie tylko lepiej ni\u017c ponad po\u0142owa reszty kraju, ale zapewne lepiej ni\u017c trzy czwarte, cho\u0107 poziom oczekiwa\u0144 nie tyle ro\u015bnie w miar\u0119 je\u017cd\u017cenia, ile przyspiesza z ka\u017cdy rokiem. Utyskiwania nad niedoskona\u0142o\u015bci\u0105 komunikacji w Krakowie (Warszawie, Tr\u00f3jmie\u015bcie itp.) s\u0105 zapewne uzasadnione, ale mog\u0105 nie zrobi\u0107 wra\u017cenia na reszcie kraju.<\/p>\n\n\n\n
Przyczyn tego stanu jest kilka. Pierwsza to transformacja systemowa, w wyniku kt\u00f3rej dosz\u0142o do zapa\u015bci komunikacji publicznej, a przecie\u017c i w roku 1989 nie mo\u017cna by\u0142o transportu publicznego uzna\u0107 za dobry nawet tam, gdzie by\u0142 troch\u0119 lepszy. Sytuacja zacz\u0119\u0142a si\u0119 zmienia\u0107 wraz z dost\u0119pno\u015bci\u0105 europejskich funduszy przedakcesyjnych, a potem funduszy unijnych. Stan komunikacji poprawia\u0142 si\u0119 tam, gdzie komunikacja w og\u00f3le by\u0142a, czyli w metropoliach i wi\u0119kszych miastach.<\/p>\n\n\n\n
W tych\u017ce samych miastach narastaj\u0105 inne problemy. Zupe\u0142nie jak w filmie \u201eSamochody, kt\u00f3re po\u017car\u0142y Pary\u017c\u201d. Na szcz\u0119\u015bcie dla Francuz\u00f3w, akcja filmu toczy\u0142a si\u0119 w Pary\u017cu w Australii \u2013 bardzo ma\u0142ym, ale bardzo zmotoryzowanym, bo ka\u017cdy mieszkaniec mia\u0142 tam samoch\u00f3d. Prawie jak w prawdziwym mie\u015bcie, na przyk\u0142ad w Krakowie. W ubieg\u0142ym roku na tysi\u0105c mieszka\u0144c\u00f3w Krakowa przypada\u0142o 797 samochod\u00f3w (624 tysi\u0105ce samochod\u00f3w na 782 tysi\u0105ce mieszka\u0144c\u00f3w), czyli w zasadzie po jednym samochodzie na ka\u017cdego mieszka\u0144ca zdolnego do prowadzenia samochodu. Samochody zjadaj\u0105 Krak\u00f3w, co widz\u0105 wszyscy opr\u00f3cz posiadaczy samochod\u00f3w. Do tego jeszcze dochodz\u0105, a w zasadzie doje\u017cd\u017caj\u0105, pojazdy spoza Krakowa, szczeg\u00f3lnie z miejscowo\u015bci, do kt\u00f3rych komunikacja publiczna od dawna nie doje\u017cd\u017ca. S\u0142usznie krytykuje si\u0119 w\u0142adze Krakowa, \u017ce dokonuj\u0105 nadmiernie okaza\u0142ych inwestycji drogowych, zamiast wspiera\u0107 komunikacj\u0119 publiczn\u0105. Z drugiej strony lobby samochodowe podkre\u015bla, \u017ce Krak\u00f3w to jedno z bardziej zakorkowanych polskich miast. Wyt\u0142umaczenie jest takie: albo te korki nie s\u0105 jednak tak dotkliwe, albo posiadacze samochod\u00f3w lubi\u0105 w nich sta\u0107.<\/p>\n\n\n\n
Po wakacjach komunikacja publiczna w du\u017cych miastach jako\u015b nie mo\u017ce doj\u015b\u0107 do siebie, a pasa\u017cerowie maj\u0105 k\u0142opot, by do siebie dojecha\u0107. Szereg analiz szuka przyczyn tego nag\u0142ego (czy\u017cby?) zahamowania. Wskazuje si\u0119 na spadek zainteresowania prac\u0105 u publicznych przewo\u017anik\u00f3w, na oczekiwania (raczej s\u0142uszne) wy\u017cszych zarobk\u00f3w i komfortu pracy, czyli tego, na czym publiczni przewo\u017anicy starali si\u0119 oszcz\u0119dza\u0107. Od lat maleje strumie\u0144 pieni\u0119dzy ciekn\u0105cy do samorz\u0105d\u00f3w. Te, kt\u00f3re korzysta\u0142y z funduszy europejskich, inwestowa\u0142y w tabor i trakcj\u0119. W rezultacie zajezdnie mamy niemal pe\u0142ne nowoczesnych pojazd\u00f3w, tylko nie ma ich kto prowadzi\u0107.<\/p>\n\n\n\n
Transport publiczny cierpi na te same dolegliwo\u015bci co ca\u0142y sektor \u2013 finansowany ze \u015brodk\u00f3w bud\u017cetowych \u2013 us\u0142ug publicznych. Opieka zdrowotna, o\u015bwiata, transport, administracja zmagaj\u0105 si\u0119 z brakiem pracownik\u00f3w, niskimi p\u0142acami i jeszcze ni\u017cszym komfortem pracy. Samorz\u0105dom brakuje pieni\u0119dzy, brakuje ich w o\u015bwiacie i ochronie zdrowia. Kto tylko mo\u017ce, ucieka, szukaj\u0105c wy\u017cszych zarobk\u00f3w i (lub tylko) spokoju.<\/p>\n\n\n\n
Business Insider (Onet) analiz\u0119 sytuacji w przedsi\u0119biorstwach transportu publicznego zatytu\u0142owa\u0142 \u201eTramwaj b\u0119dzie dobrem luksusowym\u201d. K\u0142ania si\u0119 Tennessee Williams.<\/p>\n\n\n\n
Z projektu bud\u017cetu pa\u0144stwa wynika, \u017ce pieni\u0119dzy ledwie starczy na wyborcze obietnice oraz pensje dla przedstawicieli w\u0142adzy. Zakupy (w tym kupno uzbrojenia) b\u0119d\u0105 na kredyt. Rok wyborczy przetrwaj\u0105 najsilniejsi, odporni na zimno, i rowerzy\u015bci. I ci ostatni b\u0119d\u0105 wszystkiemu winni.
I oczywi\u015bcie Niemcy, bo Niemcy zawsze s\u0105 winni. Aktualnie ponad 6 bilion\u00f3w z\u0142otych.<\/p>\n\n\n\n