Marz\u0105cy o Mariensztacie (takie co\u015b w Warszawie) nie \u015bnili nawet, \u017ce w XXI wieku ich sen zostanie spe\u0142niony. Niekoniecznie na Mariensztacie, za to w postaci apartamentu. Mini. Troch\u0119 jak Mini (Morris). Ostatnio sporo si\u0119 s\u0142yszy o Gomu\u0142ce, by\u0107 mo\u017ce dlatego, \u017ce troch\u0119 si\u0119 o nim m\u00f3wi, cho\u0107 rzadko dobrze. Gomu\u0142ka by\u0142 zwolennikiem budowy ma\u0142ych mieszka\u0144 bez luksus\u00f3w i bez wi\u0119kszych wyg\u00f3d. Za jego czas\u00f3w jednak zwi\u0119kszono minimalny standard mieszkaniowy i ustalono, \u017ce na jedn\u0105 osob\u0119 powinno przypada\u0107 nie mniej ni\u017c 9 metr\u00f3w kwadratowych. Czyli rodzina 2 + 1 mia\u0142a si\u0119 zmie\u015bci\u0107 na 27 metrach kwadratowych. Ciasno. Ale to przecie\u017c hangar w por\u00f3wnaniu z najmniejszym luksusowym, oczywi\u015bcie, apartamentem dost\u0119pnym w Krakowie w znakomitej lokalizacji \u2013 o powierzchni 2,5 metra kwadratowego. W M-3 od Gomu\u0142ki zmie\u015bci\u0142oby si\u0119 takich dziesi\u0119\u0107 z kawa\u0142kiem i by\u0142oby to nowoczesne M-10 plus.<\/p>\n\n\n\n
Ju\u017c nawet wstyd si\u0119ga\u0107 po por\u00f3wnania z Gierkiem, za kt\u00f3rego czas\u00f3w bito rekordy w budowaniu mieszka\u0144. Do dzi\u015b nie poprawiono rezultatu z roku 1979. Kryzys by\u0142 wtedy w pe\u0142ni, ale budownictwo socjalistyczne sz\u0142o jeszcze pe\u0142n\u0105 par\u0105. Oddano wtedy do u\u017cytku obywatelom 284 tysi\u0119cy mieszka\u0144. W rekordowym 2021 roku oddano do u\u017cytku 235 tysi\u0119cy dom\u00f3w i mieszka\u0144. Ile dom\u00f3w wybudowano w 1979, nie wiadomo, tym bardziej \u017ce nie wszystkie budowy zg\u0142aszano i legalizowano. Tak wi\u0119c rekord Gierka nie zostanie pobity ju\u017c nigdy.<\/p>\n\n\n\n
Jak chwal\u0105 si\u0119 (rzeczo)znawcy z portalu money.pl, teraz buduje si\u0119 mieszkania o wi\u0119kszym metra\u017cu. A mo\u017ce raczej buduje si\u0119 domy, bo \u015brednia jest wy\u017csza, za to przybywa \u201eapartament\u00f3w\u201d, kt\u00f3rych socjalistyczna w\u0142adza nie dopu\u015bci\u0142aby do zamieszkania.<\/p>\n\n\n\n
Problemy z mieszkaniami cz\u0119sto przys\u0142aniaj\u0105 nam problemy z kredytobiorcami, a raczej problemy kredytobiorc\u00f3w. Zreszt\u0105 to oczywiste, \u017ce w dzisiejszym systemie ci, kt\u00f3rzy maj\u0105 zdolno\u015b\u0107 kredytow\u0105 i kredyty, s\u0105 o wiele wa\u017cniejsi od tych bez zdolno\u015bci kredytowej. Dziwimy si\u0119 potem (prawie) wszyscy, \u017ce jak to, przecie\u017c buduje si\u0119 mieszkania, liczba mieszka\u0144c\u00f3w kraju spada, w dodatku par\u0119 milion\u00f3w wyjecha\u0142o, a cz\u0119\u015b\u0107 to nawet na sta\u0142e.<\/p>\n\n\n\n
Mieszkania znikaj\u0105? Troch\u0119 tak, bo cz\u0119\u015b\u0107 mieszka\u0144 trafia do zamra\u017carki jako lokata kapita\u0142u (krajowego i zagranicznego). Cz\u0119\u015b\u0107 s\u0142u\u017cy do kr\u00f3tkoterminowego wynajmu albo nie s\u0142u\u017cy \u2013 zale\u017cy, czy tury\u015bci przyjad\u0105, czy nie. Wiele z nich znajduje si\u0119 w szarej strefie. Cz\u0119\u015b\u0107 mieszka\u0144 zostaje przekszta\u0142cona w lokale u\u017cytkowe, hotelowe lub hostele. Tak cz\u0119sto zdarza si\u0119 w Krakowie, ale te\u017c w wi\u0119kszych (i mniejszych) miastach.<\/p>\n\n\n\n
Kolejne rz\u0105dy twierdz\u0105, \u017ce trzeba budowa\u0107 mieszkania, ale je\u015bli nawet przygotuj\u0105 jaki\u015b program wspierania budownictwa, to wspiera on realnie developer\u00f3w i banki udzielaj\u0105ce kredyt\u00f3w mieszkaniowych. Program \u201eMieszkanie plus\u201d jest na tym tle wyj\u0105tkowy, poniewa\u017c wspiera \u2013 odrobin\u0119 \u2013 jedynie firmy buduj\u0105ce mieszkania. Odrobin\u0119, bo z trzech milion\u00f3w obiecanych mieszka\u0144 w cztery lata raptem mo\u017ce si\u0119 uzbiera 100 tysi\u0119cy w osiem lat. I to \u0142\u0105cznie z tymi na krakowskich Klinach, z basenami w piwnicach. Z wod\u0105, znaczy si\u0119. Stoj\u0105c\u0105.<\/p>\n\n\n\n
Jedyny w miar\u0119 realny program \u2013 cho\u0107 jego realizacja wypada\u0142a ju\u017c r\u00f3\u017cnie \u2013 to program budownictwa spo\u0142ecznego czy TBS. Budownictwo komunalne upad\u0142o, gdy zaostrzono kryteria przydzia\u0142u takich mieszka\u0144. Gminy (niekt\u00f3re) buduj\u0105 tylko tyle, ile zmuszone s\u0105 obowi\u0105zkowo dostarczy\u0107 na mocy przepis\u00f3w prawa.<\/p>\n\n\n\n
Obywatele bez zdolno\u015bci kredytowej maj\u0105 do wyboru wynaj\u0119cie mieszkania (lub pokoju), zad\u0142u\u017cenie si\u0119 u rodziny, a potem w banku, lub wyjazd. Za granic\u0119. Nic dziwnego, \u017ce ro\u015bnie liczba m\u0142odych mieszkaj\u0105cych z rodzicami. W Polsce wiek opuszczenia domu rodzinnego znowu si\u0119 podnosi i si\u0119ga ju\u017c prawie 30 lat. To sprawia, \u017ce bior\u0105c kredyt na 30 lat, Polacy b\u0119d\u0105 \u201ena swoim\u201d (czyli niebankowym) w wieku lat 60, a wtedy b\u0119d\u0105 mogli spokojnie przepisa\u0107 mieszkanie na wnuki, o ile oczywi\u015bcie sami zdecyduj\u0105 si\u0119 na dzieci. A posiadanie dzieci w Polsce to droga i niepewna inwestycja. W dodatku wszystko zdaje si\u0119 do niej zniech\u0119ca\u0107. Inwestycja w dzieci jest niemal tak ryzykowna jak inwestycja w mieszkanie (w\u0142asne). W zasadzie banki nie powinny udziela\u0107 kredyt\u00f3w tym, kt\u00f3rzy decyduj\u0105 si\u0119 na dzieci. To przecie\u017c hazardzi\u015bci.<\/p>\n\n\n\n
Owszem s\u0105 kraje, zw\u0142aszcza w tzw. starej Europie, kt\u00f3re prowadz\u0105 polityk\u0119 mieszkaniow\u0105, niekiedy nawet ca\u0142kiem udan\u0105. Mog\u0142yby dostarczy\u0107 nam wzor\u00f3w. Ale przecie\u017c nie b\u0119dziemy si\u0119 wzorowa\u0107 na Europie, a ju\u017c szczeg\u00f3lnie na Unii. Z Unii mo\u017cemy co najwy\u017cej bra\u0107 pieni\u0105dze, a z tym, niestety, coraz trudniej. \u017byczy\u0142bym wszystkim (po) pokoju (z kuchni\u0105), ale obawiam si\u0119, \u017ce nawet apartament\u00f3w (mikro) nie starczy.<\/p>\n\n\n\n