{"id":30719,"date":"2022-03-21T21:56:48","date_gmt":"2022-03-21T20:56:48","guid":{"rendered":"https:\/\/kodmalopolska.pl\/?p=30719"},"modified":"2022-03-21T21:56:51","modified_gmt":"2022-03-21T20:56:51","slug":"z-cyklu-granice-felieton-marcina-nowaka-69","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/kodmalopolska.pl\/?p=30719","title":{"rendered":"Z cyklu: Granice.\u00a0Felieton Marcina Nowaka (69)"},"content":{"rendered":"\n<h4 class=\"wp-block-heading\">Ta wojna ukazuje jak nigdy dot\u0105d bezsensowno\u015b\u0107 granic w naszej globalnej wiosce \u2013 granic terytorialnych, ale tak\u017ce mentalnych. Jako ludzko\u015b\u0107 wci\u0105\u017c tkwimy w XX wieku i z przedziwn\u0105 zaci\u0119to\u015bci\u0105 ponawiamy te same b\u0142\u0119dy. Spo\u0142ecze\u0144stwa w ca\u0142ej swej r\u00f3\u017cnorodno\u015bci nie oczekuj\u0105 niczego innego, jak tylko mo\u017cliwo\u015bci spokojnego \u017cycia, przemieszczania si\u0119, nawi\u0105zywania kontakt\u00f3w i wsp\u00f3\u0142pracy, realizowania codziennych potrzeb, bez ci\u0105g\u0142ego wi\u0119cej, dalej, wy\u017cej, szybciej i kto pierwszy.<\/h4>\n\n\n\n<p>W rozmowach z uchod\u017acami najcz\u0119\u015bciej powtarzane s\u0105 s\u0142owa o bezsensowno\u015bci tej wojny. Dot\u0105d Rosjanie i Rosjanki \u017cyli obok Ukrai\u0144c\u00f3w i Ukrainek, komunikuj\u0105c si\u0119 w j\u0119zyku ukrai\u0144skim i rosyjskim. Dzieci chodzi\u0142y do tej samej szko\u0142y, a rodzice spotykali si\u0119 w pracy. Mieszka\u0144cy Charkowa podkre\u015blaj\u0105, \u017ce Ukrainki i Ukrai\u0144cy pracowali po stronie rosyjskiej, a Rosjanki i Rosjanie po stronie ukrai\u0144skiej. Dzielili codzienne rado\u015bci i smutki. Sytuacja ca\u0142kowicie normalna. Spo\u0142eczno\u015b\u0107 wypracowa\u0142a pewn\u0105 dobr\u0105 r\u00f3wnowag\u0119, a technologia wspomaga zacieranie r\u00f3\u017cnic. \u0141atwo\u015b\u0107 komunikowania si\u0119, t\u0142umaczenia j\u0119zykowego, Internet, narz\u0119dzia systemowe, programy komputerowe u\u0142atwiaj\u0105 \u0142\u0105czenie si\u0119 ludzi.<\/p>\n\n\n\n<p>Ambicje jednego cz\u0142owieka i wspieraj\u0105cej go grupy zniszczy\u0142y tkank\u0119 spo\u0142eczn\u0105 w imi\u0119 nie do ko\u0144ca wiadomo czego. Oczywi\u015bcie, mo\u017cna pr\u00f3bowa\u0107 dokonywa\u0107 analiz ekonomicznych, historycznych, politycznych, mocarstwowych, socjologicznych czy psychologicznych. \u017badne wyja\u015bnienie nie daje jednak wystarczaj\u0105cej odpowiedzi. Nawet wszystkie razem nie stworz\u0105 pe\u0142nego obrazu. Putin ze swoim \u201ecarskim dworem\u201d postanowi\u0142, i ju\u017c.<\/p>\n\n\n\n<p>Rosyjscy dyktatorzy znani s\u0105 ze swojej cierpliwo\u015bci i wytrwa\u0142o\u015bci, a cel u\u015bwi\u0119ca \u015brodki. Ta wojna pokazuje, \u017ce \u017cadna warto\u015b\u0107 nie wystarczy, by powstrzyma\u0107 realizacj\u0119 plan\u00f3w. W rosyjskiej wizji \u015bwiata liczy si\u0119 nar\u00f3d, a jednostka jest konieczna o tyle, o ile s\u0142u\u017cy narodowi. \u015awiadczy o tym brak szacunku do rosyjskich \u017co\u0142nierzy, ok\u0142amywanie rosyjskich obywateli, niszczenie wypracowanego w ostatnich latach dobrobytu, tak\u017ce tych Rosjan i Rosjanek, kt\u00f3rzy mieszkaj\u0105 po stronie ukrai\u0144skiej. Eksterminacja ukrai\u0144skiej ludno\u015bci dowodzi, \u017ce \u201enar\u00f3d\u201d oznacza wy\u0142\u0105cznie grup\u0119 ludzi uznawanych przez autorytarny re\u017cim za swoich.<\/p>\n\n\n\n<p>Czy wi\u0119c wsp\u00f3lnota mi\u0119dzynarodowa powinna odpu\u015bci\u0107? Z pewno\u015bci\u0105 nie! Powinna minimalizowa\u0107 koszty spo\u0142eczne, chroni\u0107 warto\u015b\u0107 \u017cycia ludzkiego, ale z pewno\u015bci\u0105 nie ust\u0119powa\u0107. Je\u017celi po raz kolejny dla \u015bwi\u0119tego spokoju odpu\u015bci, to za kilka lat, kiedy zdyskontowane zostanie tak uzyskane zwyci\u0119stwo Putinowskiej Rosji, b\u0119dzie du\u017co trudniej powstrzyma\u0107 rosn\u0105cy apetyt dyktatora i jego kliki.<\/p>\n\n\n\n<p>Chi\u0144ski przyw\u00f3dca w jednej z rozm\u00f3w mia\u0142 stwierdzi\u0107, \u017ce galopuj\u0105cy post\u0119p technologiczny dezintegruje demokratyczny system w\u0142adzy w pa\u0144stwie, wobec czego przetrwa\u0107 mo\u017ce tylko system autorytarny. Chiny maj\u0105 by\u0107 tego idealnym wr\u0119cz przyk\u0142adem. No c\u00f3\u017c, Chiny o d\u0142ugiej historii i tradycji komunistycznej nie mog\u0142y inaczej wykorzysta\u0107 technologicznych nowinek, jak tylko do rozbudowania autorytarnego systemu sprawowania w\u0142adzy. Nosz\u0105 si\u0119 teraz z zamiarem wspierania Putinowskiego re\u017cimu, bo ten zdaje si\u0119 podziela\u0107 ich program: podzieli\u0107 wsp\u00f3\u0142pracuj\u0105ce ze sob\u0105 spo\u0142eczno\u015bci, pozamyka\u0107 ludzi w terytorialnych i wirtualnych enklawach, kontrolowa\u0107 przep\u0142yw informacji, decyduj\u0105c, co jest prawd\u0105, a co nie, kto jest wrogiem, obcym, a kto naszym. Rz\u0105dzi\u0107, korzystaj\u0105c z nieograniczonych niczym przywilej\u00f3w w\u0142adzy. Kusz\u0105ce prawda?<\/p>\n\n\n\n<p>To niesamowite, \u017ce zar\u00f3wno Chiny, jak i Rosja pr\u00f3buj\u0105 zniszczy\u0107 demokratyczny \u015bwiat, a przecie\u017c to dzi\u0119ki niemu, dzi\u0119ki technologiom i kapita\u0142owi, kt\u00f3ry do nich p\u0142yn\u0105\u0142, zbudowa\u0142y swoj\u0105 gospodark\u0119, wyprowadzaj\u0105c spo\u0142ecze\u0144stwo z komunistycznej biedy. Chiny i Rosja rozliczaj\u0105 teraz demokratyczny \u015bwiat, ukrywaj\u0105c w\u0142asne przewinienia.<\/p>\n\n\n\n<p>Tak ochoczo wytykane niedoskona\u0142o\u015bci systemu demokratycznego s\u0105 jednocze\u015bnie jego si\u0142\u0105. Z pewno\u015bci\u0105 potrzebuj\u0105 pewnego uaktualnienia, ale to one w\u0142a\u015bnie mog\u0105 da\u0107 odp\u00f3r swoistej standaryzacji obywateli i obywatelek w autokratyzuj\u0105cym si\u0119 \u015bwiecie. Autokraci nie lubi\u0105 r\u00f3\u017cnorodno\u015bci, a ona w\u0142a\u015bnie jest istot\u0105 \u015bwiata.<\/p>\n\n\n\n<p>Demokratyczne spo\u0142ecze\u0144stwa musz\u0105 dzi\u015b walczy\u0107 z pr\u00f3b\u0105 wci\u015bni\u0119cia ich na nowo w terytorialne i mentalne granice. Niedemokratyczne si\u0142y podkre\u015blaj\u0105 r\u00f3\u017cnice kulturowe, lingwistyczne, historyczne, kulinarne tak, by podzieli\u0107 spo\u0142eczno\u015bci narodowe i rozbi\u0107 mi\u0119dzynarodow\u0105 wsp\u00f3\u0142prac\u0119 albo ograniczy\u0107 j\u0105 do ekonomicznego rachunku zysku i strat.<\/p>\n\n\n\n<p>Kiedy Mateusz Morawiecki m\u00f3wi o powolnych m\u0142ynach brukselskiej biurokracji, nie dostrzega, \u017ce mimo nagl\u0105cej potrzeby dzia\u0142ania nale\u017cy jednak wypracowa\u0107 wsp\u00f3lne stanowisko. Tym w\u0142a\u015bnie r\u00f3\u017cni si\u0119 odpowiedzialna wolno\u015b\u0107 w ramach wsp\u00f3lnoty mi\u0119dzynarodowej od swobody dyktatora, kt\u00f3ry decyduje, kieruj\u0105c si\u0119 wy\u0142\u0105cznie w\u0142asnym interesem. Za uzgodnion\u0105 decyzj\u0105 staj\u0105 wszyscy, kt\u00f3rzy wsp\u00f3lnie j\u0105 podj\u0119li. Wychodzenie przed szereg mo\u017ce si\u0119 sko\u0144czy\u0107 pora\u017ck\u0105 dla wszystkich. Wypowied\u017a Dudy w sprawie mig\u00f3w czy wyjazd polityk\u00f3w do Kijowa s\u0105 tego dobrym przyk\u0142adem.<\/p>\n\n\n\n<p>Rosja zamkn\u0119\u0142a swych obywateli w wirtualnej, mentalnej ba\u0144ce informacyjnej. Putin liczy na to, \u017ce win\u0105 za zniszczenie ukrai\u0144skich miast, cierpienia ludno\u015bci cywilnej i \u015bmier\u0107 tysi\u0119cy rosyjskich \u017co\u0142nierzy obarczy Ukrainki i Ukrai\u0144c\u00f3w. To on jednak podj\u0105\u0142 decyzj\u0119 o ataku. On i jego genera\u0142owie ka\u017c\u0105 niszczy\u0107 i zabija\u0107 cywil\u00f3w \u2013 w imi\u0119 kogo lub czego? Z braku przestrzeni \u017cyciowej? Tej chyba nie brakuje. Federacja Rosyjska zajmuje obecnie obszar 17 075 400 km<sup>2<\/sup> \u2013 \u015brednio 8,56 mieszka\u0144ca na km<sup>2<\/sup>. Ukraina ma powierzchni\u0119 603 549 km<sup>2<\/sup>, co daje g\u0119sto\u015b\u0107 zaludnienia oko\u0142o 75 mieszka\u0144c\u00f3w na km<sup>2<\/sup>. Dla por\u00f3wnania Belgia to niespe\u0142na 30 688 km<sup>2<\/sup> i 375 os\u00f3b na km<sup>2<\/sup>.<\/p>\n\n\n\n<p>Demokracja w po\u0142\u0105czeniu z nowoczesnymi technologiami ma przed sob\u0105 fantastyczn\u0105 przysz\u0142o\u015b\u0107. Autokratyzm, jakkolwiek kusz\u0105cy, jest sterylny. Niszczy r\u00f3\u017cnorodno\u015b\u0107 i wsp\u00f3\u0142prac\u0119, kt\u00f3re s\u0105 kluczem do rozwoju. Nowoczesne technologie mog\u0105 nam pom\u00f3c w budowaniu demokratycznego spo\u0142ecze\u0144stwa, w kt\u00f3rym wszyscy obywatele i obywatelki mog\u0105 w czasie rzeczywistym uczestniczy\u0107 w podejmowaniu decyzji dotycz\u0105cych nas wszystkich, naszej wsp\u00f3lnej przysz\u0142o\u015bci. Wsp\u00f3lnie wypracowane decyzje posun\u0105 \u015bwiat o wiele dalej ni\u017c ja\u0142owa rywalizacja o wi\u0119cej, dalej, szybciej i wy\u017cej. Najcz\u0119\u015bciej to nie to, co \u201enaj\u201d, jest dla spo\u0142ecze\u0144stwa najbardziej tw\u00f3rcze.<\/p>\n\n\n\n<p>Ta wojna ukazuje jak nigdy dot\u0105d bezsensowno\u015b\u0107 granic w naszej globalnej wiosce \u2013 granic terytorialnych, ale tak\u017ce mentalnych. Jako ludzko\u015b\u0107 wci\u0105\u017c tkwimy w XX wieku i z przedziwn\u0105 zaci\u0119to\u015bci\u0105 ponawiamy te same b\u0142\u0119dy. Spo\u0142ecze\u0144stwa w ca\u0142ej swej r\u00f3\u017cnorodno\u015bci nie oczekuj\u0105 niczego innego, jak tylko mo\u017cliwo\u015bci spokojnego \u017cycia, przemieszczania si\u0119, nawi\u0105zywania kontakt\u00f3w i wsp\u00f3\u0142pracy, realizowania codziennych potrzeb, bez ci\u0105g\u0142ego wi\u0119cej, dalej, wy\u017cej, szybciej i kto pierwszy. Owszem, m\u00f3wimy r\u00f3\u017cnymi j\u0119zykami, mamy r\u00f3\u017cny kolor sk\u00f3ry, piszemy r\u00f3\u017cne historie, ale \u0142\u0105cz\u0105 nas takie same egzystencjalne potrzeby. Jeste\u015bmy jedn\u0105 ludzk\u0105 rodzin\u0105. Zamieszkujemy jedn\u0105 jedyn\u0105 Ziemi\u0119, nasz\u0105 niebiesk\u0105 kropk\u0119. Wszyscy dzielimy t\u0119 przestrze\u0144.<\/p>\n\n\n\n<p>Do cholery, czy to tak wa\u017cne, kto ile posiada kilometr\u00f3w kwadratowych, do kogo nale\u017c\u0105 z\u0142o\u017ca paliw kopalnych i kto na nich zarabia? Przecie\u017c one s\u0105 naturalne, wi\u0119c s\u0105 w\u0142asno\u015bci\u0105 wszystkich stworze\u0144 bez wyj\u0105tku. Czy \u017cycie oligarchy jest wi\u0119cej warte ni\u017c \u017cycie mieszka\u0144ca slums\u00f3w w Pekinie?<\/p>\n\n\n\n<p>Dzisiaj chyba nikt na \u015bwiecie ju\u017c nie w\u0105tpi, \u017ce rysuj\u0105 si\u0119 przed nami tylko dwa scenariusze: wygramy jako ludzko\u015b\u0107 albo nie b\u0119dzie nas wcale. Wci\u0105\u017c mamy wyb\u00f3r, cho\u0107 z ka\u017cdym dniem koszty przetrwania nieustannie rosn\u0105.<\/p>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator\"\/>\n\n\n\n<p><em>Felieton jest wyrazem opinii autora. Nie prezentuje stanowiska ZR Ma\u0142opolskie<\/em>.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Ta wojna ukazuje jak nigdy dot\u0105d bezsensowno\u015b\u0107 granic w naszej globalnej wiosce \u2013 granic terytorialnych, ale tak\u017ce mentalnych. Jako ludzko\u015b\u0107 wci\u0105\u017c tkwimy w XX wieku i z przedziwn\u0105 zaci\u0119to\u015bci\u0105 ponawiamy te same b\u0142\u0119dy. Spo\u0142ecze\u0144stwa w ca\u0142ej swej r\u00f3\u017cnorodno\u015bci nie oczekuj\u0105 niczego innego, jak tylko mo\u017cliwo\u015bci spokojnego \u017cycia, przemieszczania si\u0119, nawi\u0105zywania kontakt\u00f3w i wsp\u00f3\u0142pracy, realizowania codziennych potrzeb, bez ci\u0105g\u0142ego wi\u0119cej, dalej, wy\u017cej, szybciej i kto pierwszy.<\/p>\n","protected":false},"author":34,"featured_media":26412,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_EventAllDay":false,"_EventTimezone":"","_EventStartDate":"","_EventEndDate":"","_EventStartDateUTC":"","_EventEndDateUTC":"","_EventShowMap":false,"_EventShowMapLink":false,"_EventURL":"","_EventCost":"","_EventCostDescription":"","_EventCurrencySymbol":"","_EventCurrencyCode":"","_EventCurrencyPosition":"","_EventDateTimeSeparator":"","_EventTimeRangeSeparator":"","_EventOrganizerID":[],"_EventVenueID":[],"_OrganizerEmail":"","_OrganizerPhone":"","_OrganizerWebsite":"","_VenueAddress":"","_VenueCity":"","_VenueCountry":"","_VenueProvince":"","_VenueState":"","_VenueZip":"","_VenuePhone":"","_VenueURL":"","_VenueStateProvince":"","_VenueLat":"","_VenueLng":"","_VenueShowMap":false,"_VenueShowMapLink":false,"footnotes":""},"categories":[596,651],"tags":[],"class_list":["post-30719","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-felietony","category-ukraina-x-artykuly","felietony","ukraina-x-artykuly"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/kodmalopolska.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/30719","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/kodmalopolska.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/kodmalopolska.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kodmalopolska.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/34"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kodmalopolska.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=30719"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/kodmalopolska.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/30719\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kodmalopolska.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/26412"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/kodmalopolska.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=30719"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/kodmalopolska.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=30719"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/kodmalopolska.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=30719"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}