{"id":29684,"date":"2022-02-16T22:10:21","date_gmt":"2022-02-16T21:10:21","guid":{"rendered":"https:\/\/kodmalopolska.pl\/?p=29684"},"modified":"2022-02-16T22:10:25","modified_gmt":"2022-02-16T21:10:25","slug":"przeganianie-problemu-felieton-marcina-nowaka-65","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/kodmalopolska.pl\/?p=29684","title":{"rendered":"Przeganianie problemu.\u00a0Felieton Marcina Nowaka (65)"},"content":{"rendered":"\n<h4 class=\"wp-block-heading\" id=\"oddychanie-zanieczyszczonym-powietrzem-to-jak-serwowanie-sobie-codziennie-dawki-trucizny-za-kazdym-razem-troszeczke-ktoras-z-kolei-dawka-okaze-sie-dla-kogos-smiertelna\">Oddychanie zanieczyszczonym powietrzem to jak serwowanie sobie codziennie dawki trucizny. Za&nbsp;ka\u017cdym razem troszeczk\u0119. Kt\u00f3ra\u015b z&nbsp;kolei dawka oka\u017ce si\u0119 dla kogo\u015b \u015bmiertelna.<\/h4>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Pozwol\u0119 sobie na&nbsp;komentarz do&nbsp;zako\u0144czonego w\u0142a\u015bnie eksperymentu: strzelania do&nbsp;smogu w&nbsp;gminie Kalwaria Zebrzydowska. Nie pytam (cho\u0107 jestem bardzo ciekaw), ile kosztowa\u0142o to bezsensowne przedsi\u0119wzi\u0119cie i&nbsp;kto je finansowa\u0142. Je\u017celi celem pomys\u0142odawc\u00f3w by\u0142o wypchni\u0119cie na&nbsp;kilka kilometr\u00f3w w&nbsp;g\u00f3r\u0119 zawiesiny smogowej zalegaj\u0105cej w&nbsp;kotlinie kalwaryjskiej, to ich projekt by\u0142 skazany na&nbsp;pora\u017ck\u0119.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Pomijam swego rodzaju magiczno\u015b\u0107 tego pomys\u0142u \u2013 hokus-pokus i&nbsp;smog zniknie, a&nbsp;\u015bci\u015blej rzecz bior\u0105c, przeniesie si\u0119 gdzie\u015b indziej, podczas gdy do&nbsp;Kalwarii nap\u0142ynie \u015bwie\u017ce powietrze z&nbsp;okolicznych gmin. Ca\u0142a Ma\u0142opolska boryka si\u0119 z&nbsp;zanieczyszczeniem powietrza. Niestety, w&nbsp;niekt\u00f3rych gminach problem ten jest \u015bwiadomie ignorowany, bo&nbsp;wymaga wprowadzenia ogranicze\u0144 i&nbsp;podejmowania kosztownych nieraz wysi\u0142k\u00f3w. Walka z&nbsp;nim jest nieop\u0142acalna politycznie i&nbsp;biznesowo, nie cieszy si\u0119 te\u017c poparciem samych mieszka\u0144c\u00f3w. Niewielu jest odwa\u017cnych, by si\u0119 tym zajmowa\u0107.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Twierdzenie, \u017ce&nbsp;zawsze pali\u0142o si\u0119 drewnem czy nawet odpadami poprodukcyjnymi, jest szale\u0144stwem. Dawniej meble tworzono wy\u0142\u0105cznie z&nbsp;drewna. Buty wykonywano w&nbsp;ca\u0142o\u015bci z&nbsp;naturalnych sk\u0142adnik\u00f3w, \u0142\u0105cznie ze sk\u00f3rzan\u0105, a&nbsp;nie gumow\u0105, podeszw\u0105. Opakowania by\u0142y g\u0142\u00f3wnie papierowe, a&nbsp;butelki szklane. Jeszcze czterdzie\u015bci lat temu nie by\u0142o tak \u017ale mimo obecnych ju\u017c tworzyw sztucznych, plastik\u00f3w, oklein, p\u0142yt pil\u015bniowych i&nbsp;wi\u00f3rowych, czyli \u201ewzbogaconego drewna z&nbsp;odzysku\u201d, chemicznie wytworzonych klej\u00f3w, lakier\u00f3w i&nbsp;farb. A&nbsp;dzisiaj ile mamy drewna w&nbsp;meblach, ile naturalnych sk\u0142adnik\u00f3w w&nbsp;butach, ile papieru w&nbsp;kolorowych folderach, gazetach, ulotkach, opakowaniach? Butelki szklane na&nbsp;kaucj\u0119 s\u0105 rzadko\u015bci\u0105. M\u00f3wi si\u0119 o&nbsp;mleku, \u015bmietanie czy soku w&nbsp;kartonie. Ile papieru zawiera ten karton?<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Je\u017celi popatrzy si\u0119 na&nbsp;zdj\u0119cia Kalwarii Zebrzydowskiej sprzed stu albo czterdziestu lat i&nbsp;na zdj\u0119cia dzisiejsze, wida\u0107 post\u0119puj\u0105c\u0105 urbanizacj\u0119. Oczywi\u015bcie, nie ma nic z\u0142ego w&nbsp;post\u0119pie technologicznym, skala jednak robi r\u00f3\u017cnic\u0119. Jeden kopc\u0105cy dom czy dziesi\u0119\u0107 samochod\u00f3w to nie tysi\u0105c takich dom\u00f3w i&nbsp;pi\u0119\u0107 tysi\u0119cy aut.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Spalanie odpad\u00f3w poprodukcyjnych w&nbsp;niskich temperaturach typowych dla przydomowych kot\u0142owni powoduje powstawanie toksycznych zwi\u0105zk\u00f3w chemicznych. W&nbsp;niskich temperaturach wi\u0119kszo\u015b\u0107 tworzyw sztucznych nie utlenia si\u0119 ca\u0142kowicie. Powstaj\u0105 rakotw\u00f3rcze substancje. Ka\u017cdy rodzaj w\u0119gla i&nbsp;drewno te\u017c powoduj\u0105 powstawanie mikroskopijnych cz\u0105stek popio\u0142u, kt\u00f3re unosz\u0105 si\u0119 w&nbsp;powietrzu, przyspieszaj\u0105c tworzenie si\u0119 mg\u0142y, a&nbsp;przez to zwi\u0119kszaj\u0105c liczb\u0119 dni pochmurnych. Dok\u0142ada si\u0119 do&nbsp;tego wilgo\u0107 ze spalania gazu i&nbsp;paliw p\u0142ynnych w&nbsp;silnikach spalinowych. Tak zwane zgni\u0142e wy\u017ce w&nbsp;okresie jesienno-zimowym staj\u0105 si\u0119 coraz bardziej zgni\u0142e, i&nbsp;to ca\u0142kiem dos\u0142ownie. A&nbsp;kiedy nap\u0142ywaj\u0105ca masa powietrza jest sucha, ilo\u015b\u0107 py\u0142u zawieszonego w&nbsp;powietrzu z&nbsp;dnia na&nbsp;dzie\u0144 ro\u015bnie i&nbsp;kumuluje si\u0119 do&nbsp;wysoko\u015bci kilkudziesi\u0119ciu lub kilkuset metr\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Zwi\u0105zki chemiczne, o&nbsp;kt\u00f3rych mowa, reaguj\u0105 z&nbsp;tkankami wy\u015bcielaj\u0105cymi nasz uk\u0142ad oddechowy lub z&nbsp;wilgoci\u0105 obecn\u0105 w&nbsp;powietrzu, tworz\u0105c mikroskopijne krople o&nbsp;przewa\u017cnie kwa\u015bnym pH. Smogowa mg\u0142a wywo\u0142uje podra\u017cnienia oczu i&nbsp;sk\u00f3ry. W\u0119glowodory aromatyczne mog\u0105 powodowa\u0107 raka, a&nbsp;py\u0142 zawieszony podra\u017cnia uk\u0142ad oddechowy nie tylko cz\u0142owieka, ale i&nbsp;zwierz\u0105t. To nie dzieje si\u0119 z&nbsp;dnia na&nbsp;dzie\u0144. Nie oczekujmy spektakularnego kataklizmu. Na\u0142ogowy palacz te\u017c nie zapada na&nbsp;raka lub chorob\u0119 uk\u0142adu oddechowego z&nbsp;dnia na&nbsp;dzie\u0144 \u2013 cho\u0107 tak mu si\u0119 wydaje, kiedy si\u0119 o&nbsp;tym dowiaduje.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Oddychanie zanieczyszczonym powietrzem to jak serwowanie sobie codziennie dawki trucizny. Za&nbsp;ka\u017cdym razem troszeczk\u0119. Kt\u00f3ra\u015b z&nbsp;kolei dawka oka\u017ce si\u0119 dla kogo\u015b \u015bmiertelna.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">A&nbsp;wracaj\u0105c do&nbsp;eksperymentu: po&nbsp;co marnotrawi\u0107 \u015brodki na&nbsp;walk\u0119 z&nbsp;objawami problemu, skoro jego \u017ar\u00f3d\u0142o pozostaje nieusuni\u0119te?<\/p>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator\"\/>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em>Felieton jest wyrazem opinii autora. Nie prezentuje stanowiska ZR Ma\u0142opolskie<\/em>.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Oddychanie zanieczyszczonym powietrzem to jak serwowanie sobie codziennie dawki trucizny. Za ka\u017cdym razem troszeczk\u0119. Kt\u00f3ra\u015b z kolei dawka oka\u017ce si\u0119 dla kogo\u015b \u015bmiertelna.<\/p>\n","protected":false},"author":34,"featured_media":26412,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_EventAllDay":false,"_EventTimezone":"","_EventStartDate":"","_EventEndDate":"","_EventStartDateUTC":"","_EventEndDateUTC":"","_EventShowMap":false,"_EventShowMapLink":false,"_EventURL":"","_EventCost":"","_EventCostDescription":"","_EventCurrencySymbol":"","_EventCurrencyCode":"","_EventCurrencyPosition":"","_EventDateTimeSeparator":"","_EventTimeRangeSeparator":"","_EventOrganizerID":[],"_EventVenueID":[],"_OrganizerEmail":"","_OrganizerPhone":"","_OrganizerWebsite":"","_VenueAddress":"","_VenueCity":"","_VenueCountry":"","_VenueProvince":"","_VenueState":"","_VenueZip":"","_VenuePhone":"","_VenueURL":"","_VenueStateProvince":"","_VenueLat":"","_VenueLng":"","_VenueShowMap":false,"_VenueShowMapLink":false,"footnotes":""},"categories":[596],"tags":[],"class_list":["post-29684","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-felietony","felietony"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/kodmalopolska.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/29684","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/kodmalopolska.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/kodmalopolska.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kodmalopolska.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/34"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kodmalopolska.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=29684"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/kodmalopolska.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/29684\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kodmalopolska.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/26412"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/kodmalopolska.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=29684"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/kodmalopolska.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=29684"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/kodmalopolska.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=29684"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}