Pozwol\u0119 sobie na komentarz do zako\u0144czonego w\u0142a\u015bnie eksperymentu: strzelania do smogu w gminie Kalwaria Zebrzydowska. Nie pytam (cho\u0107 jestem bardzo ciekaw), ile kosztowa\u0142o to bezsensowne przedsi\u0119wzi\u0119cie i kto je finansowa\u0142. Je\u017celi celem pomys\u0142odawc\u00f3w by\u0142o wypchni\u0119cie na kilka kilometr\u00f3w w g\u00f3r\u0119 zawiesiny smogowej zalegaj\u0105cej w kotlinie kalwaryjskiej, to ich projekt by\u0142 skazany na pora\u017ck\u0119.<\/p>\n\n\n\n
Pomijam swego rodzaju magiczno\u015b\u0107 tego pomys\u0142u \u2013 hokus-pokus i smog zniknie, a \u015bci\u015blej rzecz bior\u0105c, przeniesie si\u0119 gdzie\u015b indziej, podczas gdy do Kalwarii nap\u0142ynie \u015bwie\u017ce powietrze z okolicznych gmin. Ca\u0142a Ma\u0142opolska boryka si\u0119 z zanieczyszczeniem powietrza. Niestety, w niekt\u00f3rych gminach problem ten jest \u015bwiadomie ignorowany, bo wymaga wprowadzenia ogranicze\u0144 i podejmowania kosztownych nieraz wysi\u0142k\u00f3w. Walka z nim jest nieop\u0142acalna politycznie i biznesowo, nie cieszy si\u0119 te\u017c poparciem samych mieszka\u0144c\u00f3w. Niewielu jest odwa\u017cnych, by si\u0119 tym zajmowa\u0107.<\/p>\n\n\n\n
Twierdzenie, \u017ce zawsze pali\u0142o si\u0119 drewnem czy nawet odpadami poprodukcyjnymi, jest szale\u0144stwem. Dawniej meble tworzono wy\u0142\u0105cznie z drewna. Buty wykonywano w ca\u0142o\u015bci z naturalnych sk\u0142adnik\u00f3w, \u0142\u0105cznie ze sk\u00f3rzan\u0105, a nie gumow\u0105, podeszw\u0105. Opakowania by\u0142y g\u0142\u00f3wnie papierowe, a butelki szklane. Jeszcze czterdzie\u015bci lat temu nie by\u0142o tak \u017ale mimo obecnych ju\u017c tworzyw sztucznych, plastik\u00f3w, oklein, p\u0142yt pil\u015bniowych i wi\u00f3rowych, czyli \u201ewzbogaconego drewna z odzysku\u201d, chemicznie wytworzonych klej\u00f3w, lakier\u00f3w i farb. A dzisiaj ile mamy drewna w meblach, ile naturalnych sk\u0142adnik\u00f3w w butach, ile papieru w kolorowych folderach, gazetach, ulotkach, opakowaniach? Butelki szklane na kaucj\u0119 s\u0105 rzadko\u015bci\u0105. M\u00f3wi si\u0119 o mleku, \u015bmietanie czy soku w kartonie. Ile papieru zawiera ten karton?<\/p>\n\n\n\n
Je\u017celi popatrzy si\u0119 na zdj\u0119cia Kalwarii Zebrzydowskiej sprzed stu albo czterdziestu lat i na zdj\u0119cia dzisiejsze, wida\u0107 post\u0119puj\u0105c\u0105 urbanizacj\u0119. Oczywi\u015bcie, nie ma nic z\u0142ego w post\u0119pie technologicznym, skala jednak robi r\u00f3\u017cnic\u0119. Jeden kopc\u0105cy dom czy dziesi\u0119\u0107 samochod\u00f3w to nie tysi\u0105c takich dom\u00f3w i pi\u0119\u0107 tysi\u0119cy aut.<\/p>\n\n\n\n
Spalanie odpad\u00f3w poprodukcyjnych w niskich temperaturach typowych dla przydomowych kot\u0142owni powoduje powstawanie toksycznych zwi\u0105zk\u00f3w chemicznych. W niskich temperaturach wi\u0119kszo\u015b\u0107 tworzyw sztucznych nie utlenia si\u0119 ca\u0142kowicie. Powstaj\u0105 rakotw\u00f3rcze substancje. Ka\u017cdy rodzaj w\u0119gla i drewno te\u017c powoduj\u0105 powstawanie mikroskopijnych cz\u0105stek popio\u0142u, kt\u00f3re unosz\u0105 si\u0119 w powietrzu, przyspieszaj\u0105c tworzenie si\u0119 mg\u0142y, a przez to zwi\u0119kszaj\u0105c liczb\u0119 dni pochmurnych. Dok\u0142ada si\u0119 do tego wilgo\u0107 ze spalania gazu i paliw p\u0142ynnych w silnikach spalinowych. Tak zwane zgni\u0142e wy\u017ce w okresie jesienno-zimowym staj\u0105 si\u0119 coraz bardziej zgni\u0142e, i to ca\u0142kiem dos\u0142ownie. A kiedy nap\u0142ywaj\u0105ca masa powietrza jest sucha, ilo\u015b\u0107 py\u0142u zawieszonego w powietrzu z dnia na dzie\u0144 ro\u015bnie i kumuluje si\u0119 do wysoko\u015bci kilkudziesi\u0119ciu lub kilkuset metr\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n
Zwi\u0105zki chemiczne, o kt\u00f3rych mowa, reaguj\u0105 z tkankami wy\u015bcielaj\u0105cymi nasz uk\u0142ad oddechowy lub z wilgoci\u0105 obecn\u0105 w powietrzu, tworz\u0105c mikroskopijne krople o przewa\u017cnie kwa\u015bnym pH. Smogowa mg\u0142a wywo\u0142uje podra\u017cnienia oczu i sk\u00f3ry. W\u0119glowodory aromatyczne mog\u0105 powodowa\u0107 raka, a py\u0142 zawieszony podra\u017cnia uk\u0142ad oddechowy nie tylko cz\u0142owieka, ale i zwierz\u0105t. To nie dzieje si\u0119 z dnia na dzie\u0144. Nie oczekujmy spektakularnego kataklizmu. Na\u0142ogowy palacz te\u017c nie zapada na raka lub chorob\u0119 uk\u0142adu oddechowego z dnia na dzie\u0144 \u2013 cho\u0107 tak mu si\u0119 wydaje, kiedy si\u0119 o tym dowiaduje.<\/p>\n\n\n\n
Oddychanie zanieczyszczonym powietrzem to jak serwowanie sobie codziennie dawki trucizny. Za ka\u017cdym razem troszeczk\u0119. Kt\u00f3ra\u015b z kolei dawka oka\u017ce si\u0119 dla kogo\u015b \u015bmiertelna.<\/p>\n\n\n\n
A wracaj\u0105c do eksperymentu: po co marnotrawi\u0107 \u015brodki na walk\u0119 z objawami problemu, skoro jego \u017ar\u00f3d\u0142o pozostaje nieusuni\u0119te?<\/p>\n\n\n\n
Felieton jest wyrazem opinii autora. Nie prezentuje stanowiska ZR Ma\u0142opolskie<\/em>.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Oddychanie zanieczyszczonym powietrzem to jak serwowanie sobie codziennie dawki trucizny. Za ka\u017cdym razem troszeczk\u0119. Kt\u00f3ra\u015b z kolei dawka oka\u017ce si\u0119 dla kogo\u015b \u015bmiertelna.<\/p>\n","protected":false},"author":34,"featured_media":26412,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_EventAllDay":false,"_EventTimezone":"","_EventStartDate":"","_EventEndDate":"","_EventStartDateUTC":"","_EventEndDateUTC":"","_EventShowMap":false,"_EventShowMapLink":false,"_EventURL":"","_EventCost":"","_EventCostDescription":"","_EventCurrencySymbol":"","_EventCurrencyCode":"","_EventCurrencyPosition":"","_EventDateTimeSeparator":"","_EventTimeRangeSeparator":"","_EventOrganizerID":[],"_EventVenueID":[],"_OrganizerEmail":"","_OrganizerPhone":"","_OrganizerWebsite":"","_VenueAddress":"","_VenueCity":"","_VenueCountry":"","_VenueProvince":"","_VenueState":"","_VenueZip":"","_VenuePhone":"","_VenueURL":"","_VenueStateProvince":"","_VenueLat":"","_VenueLng":"","_VenueShowMap":false,"_VenueShowMapLink":false,"footnotes":""},"categories":[596],"tags":[],"class_list":["post-29684","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-felietony","felietony"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/kodmalopolska.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/29684","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/kodmalopolska.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/kodmalopolska.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kodmalopolska.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/34"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kodmalopolska.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=29684"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/kodmalopolska.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/29684\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kodmalopolska.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/26412"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/kodmalopolska.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=29684"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/kodmalopolska.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=29684"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/kodmalopolska.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=29684"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}