\u201eNiech \u017cyje wolno\u015b\u0107, wolno\u015b\u0107 i swoboda, niech \u017cyje zabawa i dziewczyna m\u0142oda\u201d \u2013 ten cytat ze znanej weselnej przy\u015bpiewki i kultowej piosenki disco polo, zr\u00f3wnuj\u0105cy wolno\u015b\u0107 ze swobod\u0105, zabrzmia\u0142 na mi\u0119dzynarodowej manifestacji zorganizowanej w Brukseli przez tzw. ruchy antyszczepionkowe. By\u0142a tam te\u017c grupa Polek i Polak\u00f3w, kt\u00f3ra w rytm piosenki przekonywa\u0142a, \u017ce Bruksela to miejsce wolno\u015bci i swobody. \u015awiadczy\u0107 o tym mia\u0142y pokojowo manifestuj\u0105ce t\u0142umy, nad kt\u00f3rych bezpiecze\u0144stwem czuwa\u0142a policja. Niestety ta rzekomo pokojowa manifestacja by\u0142a przykrywk\u0105 zaplanowanego zapewne ataku na serce wolno\u015bci i demokracji w Europie. Kiedy grupa agresywnych manifestant\u00f3w wywo\u0142a\u0142a uliczne zamieszki, policja zareagowa\u0142a z r\u00f3wn\u0105 determinacj\u0105, a belgijskie w\u0142adze podkre\u015bli\u0142y, \u017ce nie mo\u017ce by\u0107 zgody, by demokratyczne prawo do wolnego wyra\u017cania pogl\u0105d\u00f3w by\u0142o niszczone przez agresywne zachowanie i dewastowanie porz\u0105dku spo\u0142ecznego.<\/p>\n\n\n\n
Powiedzia\u0142bym, \u017ce Bruksela jest stolic\u0105 wolno\u015bci, ale nie swobody. S\u0142ownik j\u0119zyka polskiego uznaje wprawdzie \u201ewolno\u015b\u0107\u201d i \u201eswobod\u0119\u201d za synonimy, ale w moim odbiorze istnieje mi\u0119dzy nimi subtelna, a jednocze\u015bnie zasadnicza r\u00f3\u017cnica. \u201eSwoboda\u201d oznacza tak\u017ce naturaln\u0105 \u0142atwo\u015b\u0107 zachowywania si\u0119 lub robienia czego\u015b. Je\u015bli cz\u0142owiek czuje si\u0119 swobodnie, to czuje si\u0119 dobrze i nie ogranicza go nic zewn\u0119trznego, niezale\u017cnego od niego, ani nic wewn\u0119trznego: niedostateczna wiedza lub umiej\u0119tno\u015bci, cechy charakteru czy temperament, osobista historia. Przy braku swobody natomiast czuj\u0119 si\u0119 on niekomfortowo, \u017ale. W takiej sytuacji cz\u0142owiek d\u0105\u017cy do usuni\u0119cia przyczyny dyskomfortu. Niewa\u017cne, czy trzeba w tym celu skorzysta\u0107 z pozytywnych czy negatywnych metod. Wa\u017cne, by osi\u0105gn\u0105\u0107 stan absolutnej swobody, i to jak najszybciej.<\/p>\n\n\n\n
Pos\u0142u\u017cmy si\u0119 przyk\u0142adem. Brak orientacji w planach opozycji mo\u017ce rz\u0105dz\u0105cym kr\u0119powa\u0107 ruchy. Dlaczego wi\u0119c nie si\u0119gn\u0105\u0107 po pods\u0142uch, by poczu\u0107 si\u0119 swobodnie, wiedz\u0105c, co si\u0119 dzieje, i nie dopu\u015bci\u0107 do ograniczania swobody w\u0142adzy?<\/p>\n\n\n\n
Swoboda zak\u0142ada te\u017c brak negatywnych konsekwencji, same pozytywy. Ludzie kieruj\u0105cy si\u0119 swobod\u0105 przyznaj\u0105 sobie prawo do niszczenia, obra\u017cania, prowokowania, \u0142amania przepis\u00f3w. Mog\u0105 jecha\u0107 80 kilometr\u00f3w na godzin\u0119 w terenie zabudowanym, a po zatrzymaniu t\u0142umacz\u0105, \u017ce im si\u0119 spieszy, bo \u017cona, bo dzieci, bo sp\u00f3\u017anienie.<\/p>\n\n\n\n
Swoboda zrzuca z siebie odpowiedzialno\u015b\u0107, unika wysi\u0142ku i koszt\u00f3w. Czym jest ustawa Pa\u0142acyk+? Kto\u015b kupi dworek, spo\u0142ecze\u0144stwo dzi\u0119ki bud\u017cetowej dotacji go wyremontuje, a w\u0142a\u015bciciel nie poniesie \u017cadnych dodatkowych koszt\u00f3w. Czym by\u0142aby ustawa, kt\u00f3ra pozwala na pozwanie s\u0105siada, bo zarazi\u0142 nas koronawirusem, cho\u0107 my sami nie nosimy maseczki, nie zachowujemy dystansu i rezygnujemy ze szczepienia? Swoboda pozwala my\u015bliwemu strzela\u0107 do dzik\u00f3w na osiedlu w \u015brodku dnia, bo akurat mia\u0142 ochot\u0119 i uzna\u0142, \u017ce to dobry moment. Kto\u015b nie czuje si\u0119 swobodnie w towarzystwie os\u00f3b LGBT+, wi\u0119c stara si\u0119 wyeliminowa\u0107 ich z \u017cycia spo\u0142ecznego, tak by odzyska\u0107 dobre samopoczucie.<\/p>\n\n\n\n
Swoboda si\u0119ga tylko po \u0142atwe rozwi\u0105zania. Partia rz\u0105dz\u0105ca mocno traci w sonda\u017cach przez wysokie ceny towar\u00f3w. Po co dzia\u0142a\u0107 strukturalnie, d\u0142ugoterminowo dokonywa\u0107 wysi\u0142ku? Obni\u017cka VAT-u z 5% na 0% na kilkana\u015bcie produkt\u00f3w spo\u017cywczych, a na paliwa do 8%, je\u015bli jest nag\u0142o\u015bniona, zadowoli ludzi \u2013 a czy kto\u015b sprawdzi, co faktycznie stania\u0142o? PiS mo\u017ce r\u00f3wnie dobrze oznacza\u0107 \u201ePijar i Swoboda\u201d.<\/p>\n\n\n\n
Inaczej jest z wolno\u015bci\u0105. Wolno\u015b\u0107 wymaga wysi\u0142ku, wzi\u0119cia odpowiedzialno\u015bci za siebie i swoje \u017cycie, oznacza zdolno\u015b\u0107 przyj\u0119cia zar\u00f3wno pozytywnych, jak i negatywnych konsekwencji w\u0142asnych decyzji, uczy szacunku do cudzej i wsp\u00f3lnej w\u0142asno\u015bci. Zdarza nam si\u0119 nieraz po wyj\u015bciu ze sklepu zauwa\u017cy\u0107, \u017ce przy kasie nie policzono nam kt\u00f3rego\u015b z zakupionych produkt\u00f3w. Kieruj\u0105cy si\u0119 wolno\u015bci\u0105 cz\u0142owiek wr\u00f3ci i zap\u0142aci, bo taka jest umowa spo\u0142eczna dotycz\u0105ca wymiany d\u00f3br. Swoboda uzna kogo\u015b takiego za frajera.<\/p>\n\n\n\n
Wolno\u015b\u0107 opiera si\u0119 na wyborze najlepszym z mo\u017cliwych w danym momencie i wi\u0105\u017ce si\u0119 z odpowiedzialno\u015bci\u0105 za ten wyb\u00f3r. Cz\u0142owiek wolny potrafi podj\u0105\u0107 decyzj\u0119, wiedz\u0105c, \u017ce nie wszystkie jej skutki b\u0119d\u0105 dla niego pozytywne, \u017ce decyzja b\u0119dzie go co\u015b kosztowa\u0107, wymaga\u0107 od niego wysi\u0142ku, zaanga\u017cowania. Swoboda od razu szuka winnego nieprzyjemnych konsekwencji, zrzuca odpowiedzialno\u015b\u0107 na innych i unika trudu. Wolno\u015b\u0107 daje si\u0142\u0119, by przyzna\u0107 si\u0119 do b\u0142\u0119du i okaza\u0107 si\u0119 niedoskona\u0142ym, a tak\u017ce by zrezygnowa\u0107 z w\u0142asnej korzy\u015bci dla drugiej osoby.<\/p>\n\n\n\n
Swoboda jest nieufna, czujna, pr\u00f3buje wszystko kontrolowa\u0107 tak, by nic jej nie zak\u0142\u00f3ci\u0142o. Wolno\u015b\u0107 przeciwnie \u2013 jest ufna, uwa\u017cna, rozpatruje wszystkie dost\u0119pne mo\u017cliwo\u015bci, a jak si\u0119 pomyli, ponosi konsekwencje, wyci\u0105ga wnioski i idzie dalej.<\/p>\n\n\n\n
I tak w Polsce panuje swoboda, w kt\u00f3rej nikt nie jest za nic odpowiedzialny, bo zawsze winny jest kto\u015b inny. Swoboda, kt\u00f3rej wszystko wolno \u2013 wolno nawet zniszczy\u0107 drugiego cz\u0142owieka tylko dlatego, \u017ce zaburza swobodn\u0105 konstrukcj\u0119 \u015bwiatopogl\u0105dow\u0105, \u017ce o\u015bmiela si\u0119 dostrzega\u0107, bo nawet nie wytyka\u0107, b\u0142\u0119dy i niedoskona\u0142o\u015bci. Swoboda jest doskona\u0142a, bo w ka\u017cdej sytuacji zapewnia dobre samopoczucie, nawet kosztem innych.<\/p>\n\n\n\n
Od siedmiu ju\u017c lat w Polsce panoszy si\u0119 swoboda. Obowi\u0105zuje model pa\u0144stwa swobodnego: wszystkim wszystko wolno, a przynajmniej tak przekonuje w\u0142adza. Wszyscy maj\u0105 prawo czu\u0107 si\u0119 swobodnie, a w\u0142adza zapewnia, \u017ce tak rzeczywi\u015bcie jest. No, mo\u017ce z ma\u0142ym wyj\u0105tkiem tych, kt\u00f3rym wszystkiego, a raczej niczego, nie wolno \u2013 z wyj\u0105tkiem prawdziwych wolno\u015bciowc\u00f3w. Ci nie mieszcz\u0105 si\u0119 w kadrze swobodnego obywatela bo kieruj\u0105 si\u0119 uniwersalnym systemem warto\u015bci.<\/p>\n\n\n\n
Felieton jest wyrazem opinii autora. Nie prezentuje stanowiska ZR Ma\u0142opolskie<\/em>.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Wolno\u015b\u0107 i swoboda s\u0105 jak awers i rewers monety, a kraw\u0119dzi\u0105 by\u0142aby dziel\u0105ca je subtelna, ale zasadnicza r\u00f3\u017cnica.<\/p>\n","protected":false},"author":34,"featured_media":26412,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_EventAllDay":false,"_EventTimezone":"","_EventStartDate":"","_EventEndDate":"","_EventStartDateUTC":"","_EventEndDateUTC":"","_EventShowMap":false,"_EventShowMapLink":false,"_EventURL":"","_EventCost":"","_EventCostDescription":"","_EventCurrencySymbol":"","_EventCurrencyCode":"","_EventCurrencyPosition":"","_EventDateTimeSeparator":"","_EventTimeRangeSeparator":"","_EventOrganizerID":[],"_EventVenueID":[],"_OrganizerEmail":"","_OrganizerPhone":"","_OrganizerWebsite":"","_VenueAddress":"","_VenueCity":"","_VenueCountry":"","_VenueProvince":"","_VenueState":"","_VenueZip":"","_VenuePhone":"","_VenueURL":"","_VenueStateProvince":"","_VenueLat":"","_VenueLng":"","_VenueShowMap":false,"_VenueShowMapLink":false,"footnotes":""},"categories":[596],"tags":[],"class_list":["post-29489","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-felietony","felietony"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/kodmalopolska.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/29489","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/kodmalopolska.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/kodmalopolska.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kodmalopolska.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/34"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kodmalopolska.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=29489"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/kodmalopolska.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/29489\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kodmalopolska.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/26412"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/kodmalopolska.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=29489"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/kodmalopolska.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=29489"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/kodmalopolska.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=29489"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}