{"id":29382,"date":"2022-01-28T19:37:46","date_gmt":"2022-01-28T18:37:46","guid":{"rendered":"https:\/\/kodmalopolska.pl\/?p=29382"},"modified":"2022-01-28T19:37:48","modified_gmt":"2022-01-28T18:37:48","slug":"wyzwania-praworzadnosci-i-nowa-polska-felieton-fryderyka-zolla-361","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/kodmalopolska.pl\/?p=29382","title":{"rendered":"Wyzwania praworz\u0105dno\u015bci i nowa Polska. Felieton Fryderyka Zolla (361)"},"content":{"rendered":"\n<h4 class=\"wp-block-heading\" id=\"porozumienie-dla-praworzadnosci-oglosilo-projekt-zmian-ktore-maja-wymiarowi-sprawiedliwosci-przywrocic-konstytucyjnosc-w-sklad-porozumienia-wchodza-partie-polityczne-i-organizacje-spoleczne-w-pracach-nad-projektem-istotna-role-odegraly-inicjatywa-wolne-sady-i-stowarzyszenia-sedziowskie-pod-propozycjami-nie-podpisaly-sie-polska-2050-i-psl\">Porozumienie dla Praworz\u0105dno\u015bci og\u0142osi\u0142o projekt zmian, kt\u00f3re maj\u0105 wymiarowi sprawiedliwo\u015bci przywr\u00f3ci\u0107 konstytucyjno\u015b\u0107. W sk\u0142ad Porozumienia wchodz\u0105 partie polityczne i organizacje spo\u0142eczne; w pracach nad projektem istotn\u0105 rol\u0119 odegra\u0142y Inicjatywa Wolne S\u0105dy i stowarzyszenia s\u0119dziowskie. Pod propozycjami nie podpisa\u0142y si\u0119 Polska 2050 i PSL.<\/h4>\n\n\n\n<p>Niekt\u00f3rzy szanowani politycy ju\u017c og\u0142osili, \u017ce stosunek do projektu \u2013 zak\u0142adaj\u0105cego usuni\u0119cie wszystkich s\u0119dzi\u00f3w, kt\u00f3rzy przeszli przez procedur\u0119 przed neoKRS \u2013 b\u0119dzie probierzem opozycyjno\u015bci. Takie postawienie sprawy, maj\u0105ce zmrozi\u0107 dzia\u0142aczy opozycji niezbyt zachwyconych t\u0105 inicjatyw\u0105, rzeczywi\u015bcie mrozi, jest bowiem rodzajem moralnego szanta\u017cu. Nad projektem nie da si\u0119 dyskutowa\u0107, skoro stosunek do niego ma wynika\u0107 nie z merytorycznego przekonania, ale z ch\u0119ci sprostania probierzowi.<\/p>\n\n\n\n<p>Nie jestem zwolennikiem automatycznego usuwania wszystkich neos\u0119dziow. Pisa\u0142em ju\u017c na tych \u0142amach, \u017ce by\u0142oby to szczeg\u00f3lnie niesprawiedliwe wobec s\u0119dzi\u00f3w powo\u0142anych pierwszy raz po odbyciu asesury. Szcz\u0119\u015bliwie projekt wy\u0142\u0105cza spod brzytwy asesor\u00f3w po Szkole S\u0105downictwa i Prokuratury. Absolwenci KSSiP musieli zosta\u0107 asesorami, by unikn\u0105\u0107 zwrotu wyp\u0142aconego im stypendium. Mieli prawo ufa\u0107, \u017ce mog\u0105 pod\u0105\u017ca\u0107 wybran\u0105 przez siebie \u015bcie\u017ck\u0105 zawodow\u0105. Uchwa\u0142y neoKRS s\u0105 wobec nich formalno\u015bci\u0105, bo kompetencje kandydat\u00f3w wynikaj\u0105 z odbytej nauki w szkole i pomy\u015blnego przej\u015bcia trudnych egzamin\u00f3w. Ich powo\u0142anie nie nast\u0119puje w procedurze konkursowej. Podobne argumenty przemawiaj\u0105 jednak za pozostawieniem tych s\u0119dzi\u00f3w, kt\u00f3rzy zostali powo\u0142ani na urz\u0105d po odbyciu asesury, nie wymaga\u0142o to bowiem wygrania konkursu przeciwko innym kandydatom. Ich przydatno\u015b\u0107 do zawodu zosta\u0142a stwierdzona w drodze egzamin\u00f3w s\u0119dziowskich i sprawdzenia si\u0119 jako asesor. Nie nale\u017cy zniech\u0119ca\u0107 tych m\u0142odych ludzi do demokratycznego pa\u0144stwa i wciska\u0107 ich w \u0142apy PiS-u jako ich protektora. S\u0119dziowie po raz pierwszy powo\u0142ywani po odbyciu asesury nie powinni by\u0107 traktowani gorzej ni\u017c asesorzy, s\u0142usznie chronieni w projektowanej ustawie. To zupe\u0142nie inna sytuacja ni\u017c w przypadku s\u0119dzi\u00f3w powo\u0142anych w wyniku konkursu, sprofilowanego tak, by faworyzowa\u0107 osoby bliskie w\u0142adzy.<\/p>\n\n\n\n<p>Oczywiste jest te\u017c, \u017ce osoby, kt\u00f3re dzia\u0142a\u0142y w tzw. Izbie Dyscyplinarnej, nigdy wi\u0119cej nie powinny zajmowa\u0107 stanowisk w zawodach prawniczych wymagaj\u0105cych zaufania publicznego. W\u0142adza s\u0119dziego ma umocowanie w jego kompetencji i integralno\u015bci. Przestrzega\u0142bym natomiast przed masowym usuwaniem s\u0119dzi\u00f3w po raz pierwszy powo\u0142anych na urz\u0105d. Ich te\u017c chroni\u0105 konstytucyjne zasady zaufania do pa\u0144stwa. Proponowany przez PSL i Polsk\u0119 2050 system pozwalaj\u0105cy na zweryfikowanie s\u0119dzi\u00f3w, kt\u00f3rzy w ostatnich latach sprzeniewierzyli si\u0119 urz\u0119dowi, jest jednak sprawiedliwszy. Je\u017celi zostan\u0105 stworzone odpowiednie gwarancje proceduralne, to r\u00f3wnie szybko mo\u017cemy osi\u0105gn\u0105\u0107 stan, kt\u00f3ry odpowiada\u0142by mi\u0119dzynarodowym standardom praw cz\u0142owieka i prawu europejskiemu. Obecna sytuacja wynika bowiem tak\u017ce z intencjonalnego dzia\u0142ania w\u0142adzy, kt\u00f3ra chce wp\u0142ywa\u0107 na rozstrzygni\u0119cia s\u0119dzi\u00f3w. Po przywr\u00f3ceniu demokracji i pa\u0144stwa prawa ten czynnik zostanie usuni\u0119ty. By\u0107 mo\u017ce proponowana komisja powinna mie\u0107 kompetencje r\u00f3wnie\u017c wobec s\u0119dzi\u00f3w wybranych prawid\u0142owo, kt\u00f3rzy sprzeniewierzyli si\u0119 godno\u015bci zawodu s\u0119dziego.<\/p>\n\n\n\n<p>Kszta\u0142t przysz\u0142ej Krajowej Rady S\u0105downictwa wymaga gruntownego przemy\u015blenia, a w konsekwencji \u2013 zmiany Konstytucji. Niestety, model sprzed ataku PiS-u nie by\u0142 dobry. Do\u015b\u0107 powiedzie\u0107, \u017ce pozwoli\u0142, by s\u0119dziami zostali r\u00f3wnie\u017c ci, kt\u00f3rzy dzi\u015b na r\u00f3\u017cne sposoby wys\u0142uguj\u0105 si\u0119 PiS-owi i wykazuj\u0105 nieraz zatrwa\u017caj\u0105cy poziom wiedzy prawniczej. W KRS, dot\u0105d zdominowanej przez s\u0119dzi\u00f3w, powinny by\u0107 reprezentowane tak\u017ce inne zawody prawnicze i \u015brodowiska uniwersyteckie. Trzeba w ka\u017cdym razie uwa\u017ca\u0107, by budowania nowej Polski nie zacz\u0105\u0107 od niesprawiedliwo\u015bci. Przedstawiony w tej sprawie projekt ma taki potencja\u0142. A ju\u017c w \u017cadnym wypadku stosunek do propozycji Porozumienia nie mo\u017ce by\u0107 wymuszany moralnym szanta\u017cem \u2013 twierdzeniem, \u017ce je\u015bli kto\u015b wyra\u017ca w\u0105tpliwo\u015bci, to popiera rz\u0105d i jego niszczycielskie dzia\u0142ania. Tym razem sceptycyzm Polski 2050 i PSL trzeba traktowa\u0107 z szacunkiem. \u015arodowiska Wolnych S\u0105d\u00f3w maj\u0105 ogromne zas\u0142ugi dla Polski. Nikt im tego nie odbierze. By\u0142oby jednak niedobrze, gdyby\u015bmy sami przestali dochowywa\u0107 standard\u00f3w demokratycznej debaty. Musimy zadba\u0107 o to, by nowa Polska nie sta\u0142a si\u0119 Polsk\u0105 PiS-owsk\u0105 <em>\u00e0 rebours<\/em>. To r\u00f3wnie\u017c nie by\u0142oby pa\u0144stwo prawa. O projektach nale\u017cy dyskutowa\u0107. Znajdujemy si\u0119 w z\u0142o\u017conej sytuacji konstytucyjnej, z kt\u00f3rej nie ma \u0142atwego wyj\u015bcia. Nie mo\u017cna ucina\u0107 debaty terrorem jednego s\u0142usznego i prawomy\u015blnego rozwi\u0105zania.<\/p>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator\"\/>\n\n\n\n<p><em>Felieton jest wyrazem opinii autora. Nie prezentuje stanowiska ZR Ma\u0142opolskie<\/em>.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Porozumienie dla Praworz\u0105dno\u015bci og\u0142osi\u0142o projekt zmian, kt\u00f3re maj\u0105 wymiarowi sprawiedliwo\u015bci przywr\u00f3ci\u0107 konstytucyjno\u015b\u0107. W sk\u0142ad Porozumienia wchodz\u0105 partie polityczne i organizacje spo\u0142eczne; w pracach nad projektem istotn\u0105 rol\u0119 odegra\u0142y Inicjatywa Wolne S\u0105dy i stowarzyszenia s\u0119dziowskie. Pod propozycjami nie podpisa\u0142y si\u0119 Polska 2050 i PSL.<\/p>\n","protected":false},"author":34,"featured_media":24583,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_EventAllDay":false,"_EventTimezone":"","_EventStartDate":"","_EventEndDate":"","_EventStartDateUTC":"","_EventEndDateUTC":"","_EventShowMap":false,"_EventShowMapLink":false,"_EventURL":"","_EventCost":"","_EventCostDescription":"","_EventCurrencySymbol":"","_EventCurrencyCode":"","_EventCurrencyPosition":"","_EventDateTimeSeparator":"","_EventTimeRangeSeparator":"","_EventOrganizerID":[],"_EventVenueID":[],"_OrganizerEmail":"","_OrganizerPhone":"","_OrganizerWebsite":"","_VenueAddress":"","_VenueCity":"","_VenueCountry":"","_VenueProvince":"","_VenueState":"","_VenueZip":"","_VenuePhone":"","_VenueURL":"","_VenueStateProvince":"","_VenueLat":"","_VenueLng":"","_VenueShowMap":false,"_VenueShowMapLink":false,"footnotes":""},"categories":[596],"tags":[],"class_list":["post-29382","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-felietony","felietony"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/kodmalopolska.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/29382","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/kodmalopolska.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/kodmalopolska.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kodmalopolska.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/34"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kodmalopolska.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=29382"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/kodmalopolska.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/29382\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kodmalopolska.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/24583"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/kodmalopolska.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=29382"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/kodmalopolska.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=29382"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/kodmalopolska.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=29382"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}