Za ka\u017cdym razem, gdy rz\u0105dz\u0105cy nie wiedz\u0105, jak rozwi\u0105za\u0107 tera\u017aniejsze i przysz\u0142e problemy, pr\u00f3buj\u0105 nakierowa\u0107 uwag\u0119 spo\u0142ecze\u0144stwa na przesz\u0142o\u015b\u0107. Je\u015bli tak zwana opinia spo\u0142eczna zajmie si\u0119 rozstrzyganiem spor\u00f3w z przesz\u0142o\u015bci (najlepiej tych ju\u017c dawno rozstrzygni\u0119tych), nie b\u0119dzie mia\u0142a czasu na zajmowanie si\u0119 ocen\u0105 rz\u0105dz\u0105cych.<\/p>\n\n\n\n
W tym chocholim ta\u0144cu przoduj\u0105 ministrowie od kultury i edukacji, a szczeg\u00f3lnie ten ostatni (zapewne jednak nie ostatni) wysuwa si\u0119 obecnie do awangardy \u2013 albo ariergardy, zale\u017cnie od punktu widzenia. Po zaserwowaniu HiT-u minister przygotowuje nast\u0119pny przeb\u00f3j. O ile jeszcze now\u0105 wersj\u0119 \u201enarodowej histerii wsp\u00f3\u0142czesnej\u201d rozumiem, bo ona doskonale wpisuje si\u0119 w rz\u0105dowe trendy, o tyle przedmiotu, kt\u00f3ry ma zast\u0105pi\u0107 przedsi\u0119biorczo\u015b\u0107, nie za bardzo. Przecie\u017c ju\u017c sam ten przedmiot mia\u0142 wyra\u017anie ograniczon\u0105 przydatno\u015b\u0107, kt\u00f3ra w dodatku zale\u017ca\u0142a od inwencji nauczyciela. Mo\u017cna wi\u0119c by\u0142o, zachowuj\u0105c nazw\u0119, dowolnie kszta\u0142towa\u0107 tre\u015bci. Minister jednak zdecydowa\u0142 si\u0119 na bardziej radykaln\u0105 zmian\u0119. Na specjalnym spotkaniu po\u015bwi\u0119conym prezentacji nowego przedmiotu zadeklarowa\u0142: \u201epotrzebujemy menager\u00f3w, potrzebujemy ludzi odwa\u017cnych, kt\u00f3rzy b\u0119d\u0105 \u015bwiadomi tego, jak zarz\u0105dza\u0107, co to jest biznes, ale b\u0119d\u0105 te\u017c umieli radzi\u0107 sobie w swoim gospodarstwie domowym, w podejmowaniu decyzji finansowych, ale te\u017c b\u0119d\u0105 potrafili rozlicza\u0107 si\u0119 z podatk\u00f3w<\/em>\u201d.<\/p>\n\n\n\n Polski \u0141ad dowodzi, \u017ce rz\u0105d faktycznie potrzebuje ludzi znaj\u0105cych si\u0119 na podatkach, ale i tych, kt\u00f3rzy opanowali podstawowe dzia\u0142ania matematyczne. Obawiam si\u0119 jednak, \u017ce nowy przedmiot pos\u0142u\u017cy do budowania legendy polskich \u2013 no, powiedzmy \u2013 przedsi\u0119biorc\u00f3w: \u201epolska kariera od zera do milionera\u2026 czyli od Ziobry do Obajtka\u201d. To natomiast, co rz\u0105d wyczynia z podatkami, przerasta mo\u017cliwo\u015bci ogarni\u0119cia nie tylko przez uczni\u00f3w szko\u0142y \u015bredniej po kr\u00f3tkim kursie radzenia sobie w gospodarstwie domowym, ale nawet przez profesjonalnych ksi\u0119gowych. Radz\u0105 sobie tylko profesjonalni doradcy od optymalizacji podatkowych, bo jak si\u0119 okazuje, niep\u0142acenie podatk\u00f3w jest o wiele prostsze ni\u017c ich p\u0142acenie. Co prawda, ta wiedza nikomu si\u0119 nie przyda, bo \u017ceby zosta\u0107 w Polsce milionerem, trzeba mie\u0107 szcz\u0119\u015bcie i zna\u0107 w\u0142a\u015bciwych ludzi. Owszem, zdarzaj\u0105 si\u0119 wyj\u0105tki, ale jaki sens uczy\u0107 si\u0119 w szkole o samych wyj\u0105tkach?<\/p>\n\n\n\n Polonez z figurami narodowymi, do kt\u00f3rego nam przygrywaj\u0105, ma przypomina\u0107, \u017ce jeste\u015bmy narodem najlepszym, najbardziej warto\u015bciowym, najbardziej niedocenianym i najbardziej niesprawiedliwie traktowanym. Narodem przez du\u017ce \u201eN\u201d. Nie mo\u017ce by\u0107 inaczej. Pozosta\u0142e narody mo\u017cemy sobie pisa\u0107 i opisywa\u0107 przez zwyk\u0142e \u201en\u201d, ale nie nasz, nadzwyczajny.<\/p>\n\n\n\n Nar\u00f3d mo\u017ce i nadzwyczajny, ale ludzie\u2026 zwykli. Przypisywanie narodowi cech dobrych czy z\u0142ych jest dosy\u0107 \u0142atwe, ale nieskuteczne. Narody s\u0105 konstruktami, wymy\u015blonymi po to, by legitymizowa\u0107 w\u0142adz\u0119 w \u201enowoczesnych\u201d, a mo\u017ce raczej \u201eprzednowoczesnych\u201d pa\u0144stwach postfeudalnych. Musz\u0105 by\u0107 dobre lub najlepsze, bo w przeciwnym razie \u201eich\u201d pa\u0144stwa nie by\u0142yby dobre. Je\u015bli jednak maj\u0105 by\u0107 najlepsze, to powstaje ryzyko, \u017ce aktualna w\u0142adza te\u017c jest najlepsza, a zatem nie mo\u017ce by\u0107 zmieniona na jak\u0105kolwiek inn\u0105, z konieczno\u015bci gorsz\u0105.<\/p>\n\n\n\n Najlepszo\u015b\u0107 narodu i pa\u0144stwa ma kompensowa\u0107 niedostatki \u017cycia osobistego. Sukces narodowy ma zast\u0105pi\u0107 sukcesy prywatne. Sukcesy odniesione w przesz\u0142o\u015bci powinny wystarczy\u0107 zamiast sukces\u00f3w tera\u017aniejszych. Dlatego modelowanie przesz\u0142o\u015bci ma tak du\u017ce znaczenie, dlatego Instytut Pami\u0119ci Narodowej wraz z Ministerstwem Dziedzictwa Narodowego i najnowszym dzieckiem narodu, czyli Instytutem Dziedzictwa My\u015bli Narodowej (w skr\u00f3cie Instytutem Dmowskiego) to instytucje wa\u017cniejsze nawet ni\u017c sprawiedliwo\u015b\u0107. I prawo \u2013 to znaczy, przepraszam, policja.<\/p>\n\n\n\n Nie jest dobrym rozwi\u0105zaniem, \u017ce kto\u015b nam narodowo obcy przyznaje tytu\u0142y sprawiedliwych w\u015br\u00f3d narod\u00f3w. Prawo do nadawania takiego tytu\u0142u powinno by\u0107 zastrze\u017cone do wy\u0142\u0105cznej dyspozycji IPN. Bo przecie\u017c nasz nar\u00f3d jest najbardziej sprawiedliwy.<\/p>\n\n\n\n Pr\u00f3ba toczenia spor\u00f3w o przymioty narodu jest batali\u0105 skazan\u0105 na pora\u017ck\u0119. Krytyka cz\u0142onk\u00f3w narodu wyklucza krytyk\u00f3w ze zbiorowo\u015bci narodowej. W przypadku krytyka z zewn\u0105trz jest to oczywiste. Krytycy z wewn\u0105trz sami nara\u017caj\u0105 si\u0119 na wykluczenie, a wr\u0119cz si\u0119 o nie prosz\u0105. Zarz\u0105dzaj\u0105cy narodow\u0105 spu\u015bcizn\u0105 powinni by\u0107 im wdzi\u0119czni za to, \u017ce sami tak szybko si\u0119 ujawniaj\u0105. Licytacja na narodowe cnoty zawsze da zwyci\u0119stwo nacjonalistom.<\/p>\n\n\n\n Nie mo\u017cna by\u0107 bardziej narodowym ni\u017c narodowiec \u2013 tym bardziej \u017ce przecie\u017c to specjalnie wybrani urz\u0119dnicy pa\u0144stwowi, np. pani kurator ma\u0142opolska, b\u0119d\u0105 decydowa\u0107 o tym, kto jest prawdziwym narodowcem. Wyliczanie organizacji, kt\u00f3rych nie powinno si\u0119 dopuszcza\u0107 do dzia\u0142ania w szko\u0142ach czy nawet do dzia\u0142ania w og\u00f3le, uwa\u017cam jednak za projekt zbyt pracoch\u0142onny. Pro\u015bciej i szybciej zrobi\u0107 list\u0119 organizacji, kt\u00f3re ciesz\u0105 si\u0119 zaufaniem. Oczywi\u015bcie nie musi ona by\u0107 jawna \u2013 nawet lepiej, \u017ceby nie by\u0142a.<\/p>\n\n\n\n Rozs\u0105dniej jest zrezygnowa\u0107. Nie \u015bciga\u0107 si\u0119, kto pierwszy walnie g\u0142ow\u0105 w \u015bcian\u0119. Jedyna szansa to wybra\u0107 inn\u0105 narracj\u0119, nie toksyczn\u0105, a rozwojow\u0105. Zaproponowa\u0107 rozwi\u0105zanie rzeczywistych problem\u00f3w \u2013 takich, kt\u00f3re nawarstwia\u0142y si\u0119 latami i utrudniaj\u0105 my\u015blenie o przysz\u0142o\u015bci. Je\u015bli si\u0119 nie uda wr\u00f3ci\u0107 z racjonaln\u0105 debat\u0105, rzeczow\u0105 argumentacj\u0105, dyskusj\u0105 o problemach, to nie uda si\u0119 przeprowadzi\u0107 realnej zmiany. Zmiany na lepsze. Dlatego taka w\u0142a\u015bnie debata jest tak wa\u017cna.<\/p>\n\n\n\n A konkordat nale\u017cy wypowiedzie\u0107.<\/p>\n\n\n\n