{"id":27985,"date":"2021-11-06T18:38:04","date_gmt":"2021-11-06T17:38:04","guid":{"rendered":"https:\/\/kodmalopolska.pl\/?p=27985"},"modified":"2021-11-06T18:38:07","modified_gmt":"2021-11-06T17:38:07","slug":"rzeczy-polityczne-felieton-adama-jaskowa-55","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/kodmalopolska.pl\/?p=27985","title":{"rendered":"Rzeczy polityczne. Felieton Adama Ja\u015bkowa (55)"},"content":{"rendered":"\n<h4 class=\"wp-block-heading\">Aby rozwi\u0105za\u0107 problem, nale\u017cy go upolityczni\u0107, to znaczy podda\u0107 publicznej debacie. Nawet je\u015bli jest ona u\u0142omna i&nbsp;nie jest prowadzona rzetelnie, mo\u017ce ujawni\u0107 rzeczywiste interesy i&nbsp;ich rzecznik\u00f3w. W&nbsp;demokracji nie ma innej drogi.<br \/>Sp\u00f3r o&nbsp;aborcj\u0119 jest sporem politycznym, bo&nbsp;nie chodzi w&nbsp;nim wy\u0142\u0105cznie o&nbsp;aborcj\u0119, ale o&nbsp;zakres ingerencji pa\u0144stwa w&nbsp;\u017cycie cz\u0142owieka. O&nbsp;suwerenno\u015b\u0107 jednostki w&nbsp;spo\u0142ecze\u0144stwie. O&nbsp;warto\u015b\u0107 \u017cycia cz\u0142owieka.<\/h4>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Prosz\u0119 wybaczy\u0107 zboczenie zawodowe, ale z&nbsp;czas\u00f3w moich studi\u00f3w, dawno temu, utkwi\u0142 mi w&nbsp;pami\u0119ci powtarzany przez wyk\u0142adowc\u00f3w bon mot: wszystko jest polityk\u0105 albo ni\u0105 by\u0107 mo\u017ce.<br \/>Tak m\u00f3wiono mi w&nbsp;PRL, w&nbsp;kt\u00f3rej obywatele w&nbsp;zasadzie polityki nie uprawiali \u2013 poza tymi, kt\u00f3rzy chcieli radykalnej zmiany systemu. Uprawianie polityki by\u0142o wy\u0142\u0105czn\u0105 rol\u0105 Partii, nawet nie ca\u0142ej przecie\u017c i&nbsp;nawet nie ca\u0142ego aktywu. Wygl\u0105da na&nbsp;to, \u017ce&nbsp;wiedza o&nbsp;demokracji by\u0142a w&nbsp;PRL bardziej powszechna ni\u017c na&nbsp;przyk\u0142ad dzi\u015b.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">W&nbsp;systemie demokratycznym (cho\u0107by tylko demokratycznym formalnie) wiele decyzji dotycz\u0105cych norm spo\u0142ecznych oraz zasad okre\u015blaj\u0105cych dopuszczalne zachowania powstaje na&nbsp;drodze polityczno-prawnych uregulowa\u0144. Proces podejmowania decyzji mo\u017ce mie\u0107 charakter scentralizowany lub rozproszony, ale stopie\u0144 regulacji we wsp\u00f3\u0142czesnych spo\u0142ecze\u0144stwach jest dosy\u0107 du\u017cy. Polityczne jest wi\u0119c to, co dotyczy zmiany norm prawnych i&nbsp;spo\u0142ecznych. Polityczne jest podejmowanie decyzji w&nbsp;ramach podzia\u0142u d\u00f3br i&nbsp;\u015brodk\u00f3w. Polityczne jest wi\u0119c oczywi\u015bcie okre\u015blanie kryteri\u00f3w podzia\u0142u tych d\u00f3br.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Koncepcja \u201eumowy spo\u0142ecznej\u201d le\u017c\u0105ca u&nbsp;podstaw wsp\u00f3\u0142czesnej demokracji zak\u0142ada kszta\u0142towanie norm \u2013 od konstytucji po&nbsp;decyzj\u0119 rady dzielnicy wprowadzaj\u0105cej nocn\u0105 prohibicj\u0119 \u2013 przez spo\u0142eczny konsensus, kt\u00f3rego cz\u0119\u015bci\u0105 jest system prawa. Im wi\u0119cej regulacji, tym wi\u0119cej polityki. Im bardziej \u201eformalna\u201d i&nbsp;mniej \u201erealna\u201d demokracja, tym wi\u0119cej sfer \u017cycia staje si\u0119 polityczne.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Skoro wszystko (prawie) jest polityk\u0105, oznacza to, \u017ce&nbsp;tylko polityka mo\u017ce zmieni\u0107 \u017cycie. Ca\u0142a koncepcja apolityczno\u015bci jest \u0142adnie opakowan\u0105 bzdur\u0105 \u2013 wiar\u0105 w&nbsp;to, \u017ce&nbsp;je\u015bli czego\u015b nie nazwie si\u0119 polityk\u0105, przestanie to by\u0107 polityczne. Problemem Polski nie jest nadmierne upolitycznienie, ale w\u0142a\u015bnie takie uprawianie polityki, kt\u00f3re do&nbsp;udzia\u0142u w&nbsp;niej ma zniech\u0119ci\u0107 jak najwi\u0119cej os\u00f3b, uczyni\u0107 z&nbsp;polityki elitarne zaj\u0119cie dla nielicznych, kt\u00f3rzy si\u0119 na&nbsp;niej znaj\u0105. A&nbsp;przynajmniej m\u00f3wi\u0105, \u017ce&nbsp;si\u0119 znaj\u0105. A&nbsp;tak naprawd\u0119 chc\u0105, by wszyscy uwierzyli, \u017ce&nbsp;si\u0119 znaj\u0105.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Wszystko, co wp\u0142ywa na&nbsp;ludzkie decyzje, co ogranicza wyb\u00f3r w&nbsp;wa\u017cnych sprawach, jest polityczne i&nbsp;powinno by\u0107 przedmiotem debaty opartej na&nbsp;wiedzy i&nbsp;potwierdzonych faktach. Dopiero taka szeroka debata mo\u017ce prowadzi\u0107 do&nbsp;ustalenia normy prawnej i&nbsp;ewentualnej sankcji.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Nie ma i&nbsp;nigdy nie by\u0142o \u017cadnych praw przyrodzonych i&nbsp;naturalnych. Je\u015bli nam si\u0119 wydaje, \u017ce&nbsp;co\u015b jest od zawsze, zwykle chodzi o&nbsp;przes\u0105d, bo&nbsp;one utrzymuj\u0105 si\u0119 najd\u0142u\u017cej. Im pe\u0142niejsza i&nbsp;dok\u0142adniejsza jest nasza wiedza o&nbsp;rzeczywisto\u015bci, tym silniejsze s\u0105 podstawy do&nbsp;kwestionowania tradycji i&nbsp;tym bardziej potrzebna jest debata o&nbsp;nowych rozwi\u0105zaniach.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ka\u017cde wybory s\u0105 wi\u0119c polityczne i&nbsp;ka\u017cde powinna poprzedza\u0107 debata nad najwa\u017cniejszymi problemami do&nbsp;rozwi\u0105zania. Pr\u00f3ba wypchni\u0119cia jakich\u015b spraw poza pole polityki jest tak naprawd\u0119 pr\u00f3b\u0105 wypchni\u0119cia ich poza pole debaty publicznej. A&nbsp;to oznacza pr\u00f3b\u0119 zachowania status quo i&nbsp;obron\u0119 tych, kt\u00f3rzy czerpi\u0105 z&nbsp;niego korzy\u015bci.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Im bardziej powierzchowna jest debata publiczna, im wi\u0119ksza grupa spraw zostaje wypchni\u0119ta poza pole politycznego dyskursu, tym bardziej konserwatywna b\u0119dzie reprezentacja spo\u0142eczna wy\u0142oniona w&nbsp;demokratycznych (a jak\u017ce) wyborach.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Tak samo dzia\u0142a demokratyczna \u2013 i&nbsp;r\u00f3wno\u015bciowa w&nbsp;intencji \u2013 taktyka odpolitycznienia, odpartyjnienia protest\u00f3w. Z&nbsp;jednej strony nie wymaga ona od polityk\u00f3w i&nbsp;ich partii jednoznacznego okre\u015blenia si\u0119, z&nbsp;drugiej os\u0142abia ostrze politycznego sporu.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Aby wi\u0119c rozwi\u0105za\u0107 problem, nale\u017cy go upolityczni\u0107, to znaczy podda\u0107 publicznej debacie. Nawet je\u015bli jest ona u\u0142omna i&nbsp;nie jest prowadzona rzetelnie, mo\u017ce ujawni\u0107 rzeczywiste interesy i&nbsp;ich rzecznik\u00f3w. W&nbsp;demokracji nie ma innej drogi.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Sp\u00f3r o&nbsp;aborcj\u0119 jest sporem politycznym, bo&nbsp;nie chodzi w&nbsp;nim wy\u0142\u0105cznie o&nbsp;aborcj\u0119, ale o&nbsp;zakres ingerencji pa\u0144stwa w&nbsp;\u017cycie cz\u0142owieka. O&nbsp;suwerenno\u015b\u0107 jednostki w&nbsp;spo\u0142ecze\u0144stwie. O&nbsp;warto\u015b\u0107 \u017cycia cz\u0142owieka.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Jak ka\u017cdy sp\u00f3r, sp\u00f3r o&nbsp;aborcj\u0119 zaczyna si\u0119 od opisu rzeczywisto\u015bci \u2013 w&nbsp;tym wypadku opisu cz\u0142owieka i&nbsp;cz\u0142owiecze\u0144stwa. Od samego pocz\u0105tku mamy dwie narracje: jedn\u0105 opart\u0105 na&nbsp;do\u015bwiadczeniu, badaniach i&nbsp;wiedzy naukowej o&nbsp;cz\u0142owieku, drug\u0105 ignoruj\u0105c\u0105 t\u0119 wiedz\u0119, odwo\u0142uj\u0105c\u0105 si\u0119 do&nbsp;arbitralnych rozstrzygni\u0119\u0107 wywiedzionych z&nbsp;religijnych przekona\u0144. O&nbsp;ile jednak dopasowywanie w\u0142asnych post\u0119pk\u00f3w do&nbsp;przekona\u0144 nie jest spraw\u0105 polityczn\u0105, o&nbsp;tyle pr\u00f3by narzucania swoich przekona\u0144 innym to ju\u017c (nie)czysta polityka.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Kolejny element (nie)czystej polityki uprawianej w&nbsp;z\u0142ej wierze to pr\u00f3ba zagwarantowanie sobie dominacji w&nbsp;\u017cyciu osobistym za&nbsp;pomoc\u0105 obowi\u0105zuj\u0105cego wszystkich prawa. Jest to przecie\u017c jeden z&nbsp;cel\u00f3w: dominacja nad partnerk\u0105 przy u\u017cyciu przemocy prawnej. Szczytem tej dominacji jest nielegalna aborcja, do&nbsp;kt\u00f3rej cz\u0142owiek w\u0142adzy doprowadza swoj\u0105 partnerk\u0119 \u2013 oczywi\u015bcie, w&nbsp;trosce o&nbsp;ni\u0105, o&nbsp;jej zdrowie. Niemal z&nbsp;mi\u0142o\u015bci. W\u0142asnej. Ale by decydowa\u0107 o&nbsp;losie \u201eswojej kobiety\u201d, musi decydowa\u0107 o&nbsp;losie wszystkich kobiet.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">To jest niejako klasyczny przypadek (nie)czystej polityki.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Nic, za&nbsp;co grozi sankcja karna, za&nbsp;co grozi wi\u0119zienie, nie jest poza polityk\u0105. Jest polityk\u0105 w&nbsp;swojej najczystszej z&nbsp;nieczystych postaci.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Sp\u00f3r o&nbsp;kodeks pracy jest sporem politycznym. Sp\u00f3r o&nbsp;p\u0142ace w&nbsp;s\u0142u\u017cbie zdrowia jest sporem politycznym. Sp\u00f3r o&nbsp;wiek emerytalny jest sporem politycznym. Sp\u00f3r o&nbsp;kszta\u0142t szkolnictwa wy\u017cszego jest sporem politycznym. Tak wi\u0119c w&nbsp;demokracji wszystko jest polityk\u0105 \u2013 albo jest poza sporem. A&nbsp;je\u015bli nie ma spor\u00f3w i&nbsp;dyskursu, nie ma te\u017c demokracji.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">A&nbsp;konkordat nale\u017cy oczywi\u015bcie wypowiedzie\u0107.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em>r\u00f3wnie\u017c na\u00a0<\/em><a href=\"https:\/\/aristoskr.wordpress.com\/\">aristoskr.wordpress.com<\/a><\/p>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator\"\/>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em>Felieton jest wyrazem opinii autora. Nie prezentuje stanowiska ZR Ma\u0142opolskie<\/em>.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Aby rozwi\u0105za\u0107 problem, nale\u017cy go upolityczni\u0107, to znaczy podda\u0107 publicznej debacie. Nawet je\u015bli jest ona u\u0142omna i nie jest prowadzona rzetelnie, mo\u017ce ujawni\u0107 rzeczywiste interesy i ich rzecznik\u00f3w. W demokracji nie ma innej drogi.<br \/>\nSp\u00f3r o aborcj\u0119 jest sporem politycznym, bo nie chodzi w nim wy\u0142\u0105cznie o aborcj\u0119, ale o zakres ingerencji pa\u0144stwa w \u017cycie cz\u0142owieka. O suwerenno\u015b\u0107 jednostki w spo\u0142ecze\u0144stwie. O warto\u015b\u0107 \u017cycia cz\u0142owieka.<\/p>\n","protected":false},"author":34,"featured_media":20415,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_EventAllDay":false,"_EventTimezone":"","_EventStartDate":"","_EventEndDate":"","_EventStartDateUTC":"","_EventEndDateUTC":"","_EventShowMap":false,"_EventShowMapLink":false,"_EventURL":"","_EventCost":"","_EventCostDescription":"","_EventCurrencySymbol":"","_EventCurrencyCode":"","_EventCurrencyPosition":"","_EventDateTimeSeparator":"","_EventTimeRangeSeparator":"","_EventOrganizerID":[],"_EventVenueID":[],"_OrganizerEmail":"","_OrganizerPhone":"","_OrganizerWebsite":"","_VenueAddress":"","_VenueCity":"","_VenueCountry":"","_VenueProvince":"","_VenueState":"","_VenueZip":"","_VenuePhone":"","_VenueURL":"","_VenueStateProvince":"","_VenueLat":"","_VenueLng":"","_VenueShowMap":false,"_VenueShowMapLink":false,"footnotes":""},"categories":[596],"tags":[],"class_list":["post-27985","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-felietony","felietony"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/kodmalopolska.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/27985","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/kodmalopolska.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/kodmalopolska.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kodmalopolska.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/34"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kodmalopolska.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=27985"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/kodmalopolska.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/27985\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kodmalopolska.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/20415"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/kodmalopolska.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=27985"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/kodmalopolska.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=27985"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/kodmalopolska.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=27985"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}