Prosz\u0119 wybaczy\u0107 zboczenie zawodowe, ale z czas\u00f3w moich studi\u00f3w, dawno temu, utkwi\u0142 mi w pami\u0119ci powtarzany przez wyk\u0142adowc\u00f3w bon mot: wszystko jest polityk\u0105 albo ni\u0105 by\u0107 mo\u017ce.
Tak m\u00f3wiono mi w PRL, w kt\u00f3rej obywatele w zasadzie polityki nie uprawiali \u2013 poza tymi, kt\u00f3rzy chcieli radykalnej zmiany systemu. Uprawianie polityki by\u0142o wy\u0142\u0105czn\u0105 rol\u0105 Partii, nawet nie ca\u0142ej przecie\u017c i nawet nie ca\u0142ego aktywu. Wygl\u0105da na to, \u017ce wiedza o demokracji by\u0142a w PRL bardziej powszechna ni\u017c na przyk\u0142ad dzi\u015b.<\/p>\n\n\n\n
W systemie demokratycznym (cho\u0107by tylko demokratycznym formalnie) wiele decyzji dotycz\u0105cych norm spo\u0142ecznych oraz zasad okre\u015blaj\u0105cych dopuszczalne zachowania powstaje na drodze polityczno-prawnych uregulowa\u0144. Proces podejmowania decyzji mo\u017ce mie\u0107 charakter scentralizowany lub rozproszony, ale stopie\u0144 regulacji we wsp\u00f3\u0142czesnych spo\u0142ecze\u0144stwach jest dosy\u0107 du\u017cy. Polityczne jest wi\u0119c to, co dotyczy zmiany norm prawnych i spo\u0142ecznych. Polityczne jest podejmowanie decyzji w ramach podzia\u0142u d\u00f3br i \u015brodk\u00f3w. Polityczne jest wi\u0119c oczywi\u015bcie okre\u015blanie kryteri\u00f3w podzia\u0142u tych d\u00f3br.<\/p>\n\n\n\n
Koncepcja \u201eumowy spo\u0142ecznej\u201d le\u017c\u0105ca u podstaw wsp\u00f3\u0142czesnej demokracji zak\u0142ada kszta\u0142towanie norm \u2013 od konstytucji po decyzj\u0119 rady dzielnicy wprowadzaj\u0105cej nocn\u0105 prohibicj\u0119 \u2013 przez spo\u0142eczny konsensus, kt\u00f3rego cz\u0119\u015bci\u0105 jest system prawa. Im wi\u0119cej regulacji, tym wi\u0119cej polityki. Im bardziej \u201eformalna\u201d i mniej \u201erealna\u201d demokracja, tym wi\u0119cej sfer \u017cycia staje si\u0119 polityczne.<\/p>\n\n\n\n
Skoro wszystko (prawie) jest polityk\u0105, oznacza to, \u017ce tylko polityka mo\u017ce zmieni\u0107 \u017cycie. Ca\u0142a koncepcja apolityczno\u015bci jest \u0142adnie opakowan\u0105 bzdur\u0105 \u2013 wiar\u0105 w to, \u017ce je\u015bli czego\u015b nie nazwie si\u0119 polityk\u0105, przestanie to by\u0107 polityczne. Problemem Polski nie jest nadmierne upolitycznienie, ale w\u0142a\u015bnie takie uprawianie polityki, kt\u00f3re do udzia\u0142u w niej ma zniech\u0119ci\u0107 jak najwi\u0119cej os\u00f3b, uczyni\u0107 z polityki elitarne zaj\u0119cie dla nielicznych, kt\u00f3rzy si\u0119 na niej znaj\u0105. A przynajmniej m\u00f3wi\u0105, \u017ce si\u0119 znaj\u0105. A tak naprawd\u0119 chc\u0105, by wszyscy uwierzyli, \u017ce si\u0119 znaj\u0105.<\/p>\n\n\n\n
Wszystko, co wp\u0142ywa na ludzkie decyzje, co ogranicza wyb\u00f3r w wa\u017cnych sprawach, jest polityczne i powinno by\u0107 przedmiotem debaty opartej na wiedzy i potwierdzonych faktach. Dopiero taka szeroka debata mo\u017ce prowadzi\u0107 do ustalenia normy prawnej i ewentualnej sankcji.<\/p>\n\n\n\n
Nie ma i nigdy nie by\u0142o \u017cadnych praw przyrodzonych i naturalnych. Je\u015bli nam si\u0119 wydaje, \u017ce co\u015b jest od zawsze, zwykle chodzi o przes\u0105d, bo one utrzymuj\u0105 si\u0119 najd\u0142u\u017cej. Im pe\u0142niejsza i dok\u0142adniejsza jest nasza wiedza o rzeczywisto\u015bci, tym silniejsze s\u0105 podstawy do kwestionowania tradycji i tym bardziej potrzebna jest debata o nowych rozwi\u0105zaniach.<\/p>\n\n\n\n
Ka\u017cde wybory s\u0105 wi\u0119c polityczne i ka\u017cde powinna poprzedza\u0107 debata nad najwa\u017cniejszymi problemami do rozwi\u0105zania. Pr\u00f3ba wypchni\u0119cia jakich\u015b spraw poza pole polityki jest tak naprawd\u0119 pr\u00f3b\u0105 wypchni\u0119cia ich poza pole debaty publicznej. A to oznacza pr\u00f3b\u0119 zachowania status quo i obron\u0119 tych, kt\u00f3rzy czerpi\u0105 z niego korzy\u015bci.<\/p>\n\n\n\n
Im bardziej powierzchowna jest debata publiczna, im wi\u0119ksza grupa spraw zostaje wypchni\u0119ta poza pole politycznego dyskursu, tym bardziej konserwatywna b\u0119dzie reprezentacja spo\u0142eczna wy\u0142oniona w demokratycznych (a jak\u017ce) wyborach.<\/p>\n\n\n\n
Tak samo dzia\u0142a demokratyczna \u2013 i r\u00f3wno\u015bciowa w intencji \u2013 taktyka odpolitycznienia, odpartyjnienia protest\u00f3w. Z jednej strony nie wymaga ona od polityk\u00f3w i ich partii jednoznacznego okre\u015blenia si\u0119, z drugiej os\u0142abia ostrze politycznego sporu.<\/p>\n\n\n\n
Aby wi\u0119c rozwi\u0105za\u0107 problem, nale\u017cy go upolityczni\u0107, to znaczy podda\u0107 publicznej debacie. Nawet je\u015bli jest ona u\u0142omna i nie jest prowadzona rzetelnie, mo\u017ce ujawni\u0107 rzeczywiste interesy i ich rzecznik\u00f3w. W demokracji nie ma innej drogi.<\/p>\n\n\n\n
Sp\u00f3r o aborcj\u0119 jest sporem politycznym, bo nie chodzi w nim wy\u0142\u0105cznie o aborcj\u0119, ale o zakres ingerencji pa\u0144stwa w \u017cycie cz\u0142owieka. O suwerenno\u015b\u0107 jednostki w spo\u0142ecze\u0144stwie. O warto\u015b\u0107 \u017cycia cz\u0142owieka.<\/p>\n\n\n\n
Jak ka\u017cdy sp\u00f3r, sp\u00f3r o aborcj\u0119 zaczyna si\u0119 od opisu rzeczywisto\u015bci \u2013 w tym wypadku opisu cz\u0142owieka i cz\u0142owiecze\u0144stwa. Od samego pocz\u0105tku mamy dwie narracje: jedn\u0105 opart\u0105 na do\u015bwiadczeniu, badaniach i wiedzy naukowej o cz\u0142owieku, drug\u0105 ignoruj\u0105c\u0105 t\u0119 wiedz\u0119, odwo\u0142uj\u0105c\u0105 si\u0119 do arbitralnych rozstrzygni\u0119\u0107 wywiedzionych z religijnych przekona\u0144. O ile jednak dopasowywanie w\u0142asnych post\u0119pk\u00f3w do przekona\u0144 nie jest spraw\u0105 polityczn\u0105, o tyle pr\u00f3by narzucania swoich przekona\u0144 innym to ju\u017c (nie)czysta polityka.<\/p>\n\n\n\n
Kolejny element (nie)czystej polityki uprawianej w z\u0142ej wierze to pr\u00f3ba zagwarantowanie sobie dominacji w \u017cyciu osobistym za pomoc\u0105 obowi\u0105zuj\u0105cego wszystkich prawa. Jest to przecie\u017c jeden z cel\u00f3w: dominacja nad partnerk\u0105 przy u\u017cyciu przemocy prawnej. Szczytem tej dominacji jest nielegalna aborcja, do kt\u00f3rej cz\u0142owiek w\u0142adzy doprowadza swoj\u0105 partnerk\u0119 \u2013 oczywi\u015bcie, w trosce o ni\u0105, o jej zdrowie. Niemal z mi\u0142o\u015bci. W\u0142asnej. Ale by decydowa\u0107 o losie \u201eswojej kobiety\u201d, musi decydowa\u0107 o losie wszystkich kobiet.<\/p>\n\n\n\n
To jest niejako klasyczny przypadek (nie)czystej polityki.<\/p>\n\n\n\n
Nic, za co grozi sankcja karna, za co grozi wi\u0119zienie, nie jest poza polityk\u0105. Jest polityk\u0105 w swojej najczystszej z nieczystych postaci.<\/p>\n\n\n\n
Sp\u00f3r o kodeks pracy jest sporem politycznym. Sp\u00f3r o p\u0142ace w s\u0142u\u017cbie zdrowia jest sporem politycznym. Sp\u00f3r o wiek emerytalny jest sporem politycznym. Sp\u00f3r o kszta\u0142t szkolnictwa wy\u017cszego jest sporem politycznym. Tak wi\u0119c w demokracji wszystko jest polityk\u0105 \u2013 albo jest poza sporem. A je\u015bli nie ma spor\u00f3w i dyskursu, nie ma te\u017c demokracji.<\/p>\n\n\n\n
A konkordat nale\u017cy oczywi\u015bcie wypowiedzie\u0107.<\/p>\n\n\n\n