{"id":27071,"date":"2021-08-29T16:32:36","date_gmt":"2021-08-29T14:32:36","guid":{"rendered":"https:\/\/kodmalopolska.pl\/?p=27071"},"modified":"2021-08-29T16:32:39","modified_gmt":"2021-08-29T14:32:39","slug":"bojmy-sie-populizmu-felieton-grzegorza-wisniowskiego-3","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/kodmalopolska.pl\/?p=27071","title":{"rendered":"B\u00f3jmy si\u0119 populizmu. Felieton Grzegorza Wi\u015bniowskiego (3)"},"content":{"rendered":"\n<h4 class=\"wp-block-heading\">Problem populizmu w ostatnich latach sta\u0142 si\u0119 powszechny i zdeterminowa\u0142 nasze \u017cycie. Wielu si\u0119 zastanawia dlaczego. Powiedzia\u0142bym najkr\u00f3cej: bo populizm schlebia ludzkim oczekiwaniom bez ogl\u0105dania si\u0119 na obiektywnie wyst\u0119puj\u0105ce ograniczenia rzeczywisto\u015bci.<\/h4>\n\n\n\n<p>Skupi\u0119 si\u0119 tu tylko na kilku cechach tego zjawiska. Populizmem b\u0119dzie wi\u0119c m\u00f3wienie wyborcom tego, co chc\u0105 us\u0142ysze\u0107, czy umieszczanie w programach postulat\u00f3w, z kt\u00f3rymi trudno si\u0119 na pierwszy rzut oka nie zgodzi\u0107. Przy tym wszystkim populi\u015bci uwa\u017caj\u0105 si\u0119 za jedynych prawdziwych demokrat\u00f3w, jedynych reprezentant\u00f3w \u201ezwyk\u0142ych ludzi\u201d, wra\u017cliwych na \u201epowszechn\u0105 wol\u0119\u201d wyra\u017can\u0105 przez opini\u0119 publiczn\u0105.<\/p>\n\n\n\n<p>Pomin\u0119 przyk\u0142ady wykorzystywania przez rz\u0105dz\u0105cych w Polsce od 2015 roku populist\u00f3w zjawisk, o kt\u00f3rych g\u0142o\u015bno, takich jak naj\u015bwie\u017csza tragiczna sytuacja uchod\u017ac\u00f3w na polsko-bia\u0142oruskiej granicy. To bezdyskusyjne i intelektualnie mia\u0142kie. S\u0105 jednak przejawy populizmu zyskuj\u0105ce poklask r\u00f3wnie\u017c z innej strony. Zwracam uwag\u0119 na populizm ekonomiczny, kt\u00f3ry mo\u017cna zdefiniowa\u0107 tak: wszystkim wszystko si\u0119 nale\u017cy i pa\u0144stwo jako byt posiadaj\u0105cy pieni\u0105dze musi na wszystko da\u0107.<\/p>\n\n\n\n<p>Jaki\u015b czas temu w szanowanej i progresywnej rozg\u0142o\u015bni radiowej dyskutowano o postulatach ekonomicznych poszczeg\u00f3lnych grup zawodowych. Jeden z bardzo wykszta\u0142conych dyskutant\u00f3w stwierdzi\u0142 przy aprobacie pozosta\u0142ych, \u017ce nie nale\u017cy si\u0119 ba\u0107 ani wstydzi\u0107 \u017c\u0105da\u0144 populistycznych, nie ma \u017cadnych ogranicze\u0144, a \u017c\u0105da\u0107 mo\u017cna wszystkiego.<\/p>\n\n\n\n<p>Jeste\u015bmy w Polsce w absolutnie wyj\u0105tkowej sytuacji historycznej, je\u015bli chodzi o rozw\u00f3j ekonomiczny kraju. Od 1990 roku trwa najd\u0142u\u017cszy w dziejach okres ci\u0105g\u0142ego wzrostu gospodarczego (nie licz\u0119 kryzysu wywo\u0142anego pandemi\u0105, bo zosta\u0142 skutecznie zniwelowany gigantyczn\u0105 ilo\u015bci\u0105 got\u00f3wki wydrukowanej przez NBP i dosypanej do gospodarki). Spo\u0142ecze\u0144stwo ca\u0142kowicie odzwyczai\u0142o si\u0119 od zaciskania pasa, a je\u015bli kto\u015b pami\u0119ta wcze\u015bniejsze czasy, populi\u015bci na ka\u017cdym kroku przypominaj\u0105 mu, \u017ce by\u0142o to z\u0142o wcielone.<\/p>\n\n\n\n<p>Porusz\u0119 w tym miejscu szczeg\u00f3lnie delikatn\u0105, ale i podatn\u0105 na populistyczne postulaty kwesti\u0119 finansowania s\u0142u\u017cby zdrowia. Wszyscy w tej dziedzinie domagaj\u0105 si\u0119 wi\u0119cej pieni\u0119dzy, a rz\u0105dz\u0105cy (obecnie i w przesz\u0142o\u015bci) g\u0142osz\u0105, \u017ce przecie\u017c daj\u0105 wi\u0119cej \u2013 i m\u00f3wi\u0105 prawd\u0119. Ludzie obdarzeni lepsz\u0105 pami\u0119ci\u0105 doskonale wiedz\u0105, \u017ce jeszcze kilka lat temu postulatem by\u0142o przeznaczenie na publiczn\u0105 s\u0142u\u017cb\u0119 zdrowia 6% PKB. Dzisiaj tyle ju\u017c prawie mamy, jednak funkcjonowanie tej sfery wcale si\u0119 nie poprawi\u0142o, a w zasadzie powszechne jest odczucie, potwierdzane statystykami, \u017ce nast\u0105pi\u0142o pogorszenie. Co na to opinia publiczna stymulowana g\u0142osem polityk\u00f3w? Oczywi\u015bcie, \u017c\u0105da si\u0119 zwi\u0119kszenia nak\u0142ad\u00f3w finansowych. Konsensus publiczny to w tej chwili bodaj 8% PKB, czyli oko\u0142o 50 mld z\u0142otych wi\u0119cej ni\u017c obecnie. Nikt, rzecz jasna, nie wspomina, sk\u0105d wzi\u0105\u0107 te pieni\u0105dze, a jest to \u2013 wyja\u015bniam osobom maj\u0105cym problem z wyobra\u017ani\u0105 \u2013 dwa razy wi\u0119cej, ni\u017c wydajemy jako kraj na nauk\u0119 czy kultur\u0119, a tyle samo co wydajemy na obronno\u015b\u0107.<\/p>\n\n\n\n<p>Wszystkim zamyka si\u0119 usta s\u0142owami \u201ena zdrowiu nie mo\u017cna oszcz\u0119dza\u0107\u201d. Nie mog\u0119 si\u0119 z tym zgodzi\u0107. Pa\u0144stwo (ka\u017cde) oszcz\u0119dza\u0107 powinno na wszystkim, a \u015brodki pochodz\u0105ce z podatk\u00f3w lub zaci\u0105ganych kredyt\u00f3w wydatkowa\u0107 rozs\u0105dnie. Co to oznacza w finansowaniu s\u0142u\u017cby zdrowia? Mam kilka postulat\u00f3w:<\/p>\n\n\n\n<ol class=\"wp-block-list\"><li>Chcia\u0142bym wiedzie\u0107, jaki stan s\u0142u\u017cby zdrowia by\u0142by dla nas zadowalaj\u0105cy (chodzi o podstawowe parametry dotycz\u0105ce nas wszystkich, takie jak czas oczekiwania na wizyt\u0119 u lekarza i dost\u0119p do procedur medycznych czy lek\u00f3w).<br \/><\/li><li>Nale\u017ca\u0142oby ustali\u0107, jaki system s\u0142u\u017cby zdrowia pozwoli nam najmniejszym kosztem osi\u0105gn\u0105\u0107 \u00f3w po\u017c\u0105dany stan. Dost\u0119p do informacji na temat funkcjonowania system\u00f3w ochrony zdrowia, a nawet fachowc\u00f3w od ich wdra\u017cania i funkcjonowania nie stanowi przecie\u017c dzisiaj problemu.<br \/><\/li><li>Nale\u017cy odpowiedzie\u0107 na pytanie, ile pieni\u0119dzy trzeba przeznaczy\u0107 na osi\u0105gni\u0119cie za\u0142o\u017conego celu przy realizacji wybranego modelu funkcjonowania oraz sk\u0105d te pieni\u0105dze wzi\u0105\u0107 \u2013 wprowadzi\u0107 nowe podatki czy zrezygnowa\u0107 z innych wydatk\u00f3w (jakich?).<\/li><\/ol>\n\n\n\n<p>Realizacja tych postulat\u00f3w to oczywi\u015bcie pozytywny scenariusz, wyra\u017anie sprzeczny z dominuj\u0105cymi obecnie pogl\u0105dami. Gdyby za tymi pogl\u0105dami pod\u0105\u017ca\u0107, nale\u017ca\u0142oby dzisiaj do\u0142o\u017cy\u0107 te dodatkowe 50 miliard\u00f3w, a gdy stanie si\u0119 to faktem i zad\u0142u\u017cymy pa\u0144stwo oraz podniesiemy podatki, za kilka lat sytuacja b\u0119dzie identyczna i staniemy przed podobnym wyborem. A je\u015bli do w\u0142adzy dopu\u015bcimy w\u00f3wczas populist\u00f3w, to na horyzoncie pojawi si\u0119 model grecki. Zaproponuj\u0119 wtedy szklaneczk\u0119 uzo. Na zdrowie.<\/p>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator\"\/>\n\n\n\n<p><em>Felieton jest wyrazem opinii autora. Nie prezentuje stanowiska ZR Ma\u0142opolskie KOD.<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Problem populizmu w ostatnich latach sta\u0142 si\u0119 powszechny i zdeterminowa\u0142 nasze \u017cycie. Wielu si\u0119 zastanawia dlaczego. Powiedzia\u0142bym najkr\u00f3cej: bo populizm schlebia ludzkim oczekiwaniom bez ogl\u0105dania si\u0119 na obiektywnie wyst\u0119puj\u0105ce ograniczenia rzeczywisto\u015bci. Populizmem b\u0119dzie wi\u0119c m\u00f3wienie wyborcom tego, co chc\u0105 us\u0142ysze\u0107, czy umieszczanie w programach postulat\u00f3w, z kt\u00f3rymi trudno si\u0119 na pierwszy rzut oka nie zgodzi\u0107.  Ale populizm dotyka os\u00f3b z r\u00f3\u017cnych stron \u017cycia publicznego i bywa niszcz\u0105cy niezale\u017cnie od intencji.<\/p>\n","protected":false},"author":34,"featured_media":20388,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[596],"tags":[],"class_list":["post-27071","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-felietony","felietony"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/kodmalopolska.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/27071","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/kodmalopolska.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/kodmalopolska.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kodmalopolska.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/34"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kodmalopolska.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=27071"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/kodmalopolska.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/27071\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kodmalopolska.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/20388"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/kodmalopolska.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=27071"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/kodmalopolska.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=27071"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/kodmalopolska.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=27071"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}