Je\u015bli chcesz by\u0107 cz\u0142owiekiem jednej ksi\u0105\u017cki, w Polsce powiniene\u015b wybra\u0107 Kr\u00f3la Ubu, ksi\u0105\u017ck\u0119 pisan\u0105 jako pastisz historii cz\u0142owieka, czy raczej historii nauczanej w szkole. Pastisz okaza\u0142 si\u0119 na tyle uniwersalny, \u017ce pasuje jak ula\u0142 do naszej praktyki politycznej XXI wieku \u2013 bardziej nawet ni\u017c Gombrowiczowskie Ferdydurke (polecam przy okazji filmow\u0105 wersj\u0119 Skolimowskiego na motywach).<\/p>\n\n\n\n
Ale wracajmy do Polski, czyli donik\u0105d. Jako pierwszy przet\u0142umaczy\u0142 Jarry\u2019ego Tadeusz Boy \u017bele\u0144ski, odnajduj\u0105c w nim spo\u0142eczne paralele, cho\u0107 pogl\u0105d, \u017ce na jego przek\u0142adzie wzorowali si\u0119 tw\u00f3rcy sanacyjnego re\u017cimu, to oczywiste nadu\u017cycie. \u017be znali Kr\u00f3la Ubu, to bardzo mo\u017cliwe. Prawdziwa wielko\u015b\u0107 polega jednak na tym, by budowa\u0107 uk\u0142ad spo\u0142eczny, nie znaj\u0105c przepis\u00f3w zawartych w oryginale, a mimo to zachowa\u0107 zadziwiaj\u0105c\u0105 wierno\u015b\u0107. Nie umniejsza to geniuszu Jarry\u2019ego (i Boya), a raczej potwierdza trafno\u015b\u0107 ich obserwacji \u2013 oraz dowodzi geniuszu naszych politycznych demiurg\u00f3w, buduj\u0105cych konsekwentnie dystopi\u0119 bez zagl\u0105dania do scenopisu. Potwierdza si\u0119 tak\u017ce obiegowy s\u0105d, \u017ce historia si\u0119 powtarza, cho\u0107 tylko jako farsa (co nie oznacza, \u017ce farsa nie sko\u0144czy si\u0119 tragicznie).<\/p>\n\n\n\n
Problem nie zawsze dostrzegany lub dostrzegany za p\u00f3\u017ano polega na rozci\u0105gni\u0119ciu proces\u00f3w spo\u0142ecznych w czasie i na ich niesterowalno\u015bci. Co\u015b, co nam dzi\u015b doskwiera lub przeszkadza, zacz\u0119\u0142o si\u0119 zwykle wiele lat wcze\u015bniej i punkty zwrotne ma ju\u017c za sob\u0105. Punkt bez powrotu cz\u0119sto te\u017c. Pisa\u0142 o tym niedawno (12 lipca) Edwin Bendyk. Niewykluczone, \u017ce min\u0119li\u015bmy ju\u017c punkt, w kt\u00f3rym odwr\u00f3cenie procesu jest mo\u017cliwe, i jedyne, co nam pozosta\u0142o, to my\u015ble\u0107, ile uda si\u0119 uratowa\u0107 po katastrofie. Je\u015bli b\u0119dzie co\u015b do ratowania.<\/p>\n\n\n\n
Skoro wi\u0119c nie mo\u017cna w\u0142\u0105czy\u0107 hamulca awaryjnego (dawno zosta\u0142 zdemontowany), to trzeba planowa\u0107, jak zbudowa\u0107 naprawd\u0119 nowy \u0142ad. To wersja bardzo optymistyczna, bo zak\u0142adaj\u0105ca, \u017ce mamy jak\u0105\u015b przysz\u0142o\u015b\u0107, jakie\u015b mo\u017cliwo\u015bci i odrobin\u0119 czasu. Dobrze jest wi\u0119c mie\u0107 plan na tak\u0105 okazj\u0119, nawet je\u015bli okazja si\u0119 nie nadarzy.<\/p>\n\n\n\n
Nowy \u0142ad musi zak\u0142ada\u0107 popraw\u0119 \u017cycia, mo\u017cliwo\u015b\u0107 funkcjonowania i nadziej\u0119 na rozw\u00f3j dla (prawie) wszystkich. Jak wiadomo, \u201eprawie\u201d czyni r\u00f3\u017cnic\u0119, ale dla funkcjonariuszy PiS\u2011u oraz ich aktywnych wsp\u00f3\u0142pracownik\u00f3w i partner\u00f3w \u201ebiznesowych\u201d nie mo\u017ce by\u0107 przysz\u0142o\u015bci w systemie demokratycznym. Ale to tak naprawd\u0119 mniej ni\u017c promil obywateli.<\/p>\n\n\n\n
Pami\u0119ta\u0107 trzeba, \u017ce podzia\u0142y spo\u0142eczne na tych, kt\u00f3rzy sobie radz\u0105, i tych, dla kt\u00f3rych nie ma nadziei, nie powsta\u0142y za rz\u0105d\u00f3w PiS\u2011u, ale nawarstwia\u0142y si\u0119 przez lata. PiS jedynie je wykorzysta\u0142o i da\u0142o nadziej\u0119 oraz \u015brodki (a czasem tylko nadziej\u0119) na prze\u017cycie tym, kt\u00f3rych wcze\u015bniej nadziei pozbawiono. Przygotowanie \u0142adu dla wszystkich w ramach nowego projektu dobra wsp\u00f3lnego i demokracji to warunek nie tylko pokonania PiS\u2011u, ale te\u017c dalszego funkcjonowania spo\u0142ecze\u0144stwa. Bez uwzgl\u0119dnienia potrzeb i interes\u00f3w wyborc\u00f3w PiS\u2011u nie b\u0119dzie to mo\u017cliwe. Mamy post\u0119puj\u0105c\u0105 erozj\u0119 struktur pa\u0144stwa i powi\u0119kszaj\u0105cy si\u0119 chaos prawny. Jest za to nowe ogrodzenie wok\u00f3\u0142 Sejmu.<\/p>\n\n\n\n
Przygotowanie nowego \u0142adu i nowej umowy spo\u0142ecznej to nie tylko obowi\u0105zek opozycji, lecz warunek przetrwania pa\u0144stwa i spo\u0142ecze\u0144stwa po ewentualnym przej\u0119ciu w\u0142adzy. Dzia\u0142ania musz\u0105 by\u0107 wielotorowe i kierowane nie tylko do grup wyborczych wspieraj\u0105cych partie opozycyjne, ale r\u00f3wnie\u017c do deklaruj\u0105cych poparcie dla aktualnego nierz\u0105du. Wa\u017cna jest te\u017c aktywno\u015b\u0107 zagraniczna, tak by nasi partnerzy nie stracili wiary w nasz kraj, cho\u0107 pewnie ju\u017c s\u0105 tego bliscy.<\/p>\n\n\n\n
Trzeba wi\u0119c robi\u0107 swoje (i czasem te\u017c cudze) i mie\u0107 nadziej\u0119, nawet je\u015bli nie ma ku temu \u017cadnych przes\u0142anek. Kto wie, mo\u017ce jeszcze si\u0119 oka\u017ce, \u017ce Jarry si\u0119 pomyli\u0142 i Polska jednak istnieje.<\/p>\n\n\n\n
Boy z wami.<\/p>\n\n\n\n
PS. 1.<\/strong> Jeden chaos nam si\u0119 rozwija i czekaj\u0105 nas teraz by\u0107 mo\u017ce miesi\u0105ce debatowania, czy jeste\u015bmy tylko jedn\u0105, czy ju\u017c obiema nogami poza strukturami Unii. Jedn\u0105 na pewno i o pieni\u0105dzach z funduszu Odbudowy mo\u017cemy zapomnie\u0107.<\/p>\n\n\n\n PS 2.<\/strong> Mo\u017ce nale\u017ca\u0142oby powo\u0142a\u0107 mi\u0119dzypartyjny Komitet Przetrwania Demokracji, kt\u00f3ry by i spo\u0142ecze\u0144stwu, i podmiotom zza granicy deklarowa\u0142, kt\u00f3re to zobowi\u0105zania rz\u0105du Zjednoczonej (na nowo) Prawicy mo\u017cna uzna\u0107 za wi\u0105\u017c\u0105ce, a kt\u00f3rym nie warto przypisywa\u0107 nadmiernego znaczenia. Na przyk\u0142ad nale\u017cy o\u015bwiadczy\u0107, \u017ce Abramsy zostan\u0105 odes\u0142ane producentowi wraz z zamawiaj\u0105cymi. Gratis.<\/p>\n\n\n\n