Felieton o ucieczce od nauki pisa\u0142em przed demonstracj\u0105 w Krakowie, uk\u0142adaj\u0105c sobie wariacje na ten temat. Po wys\u0142uchaniu r\u00f3\u017cnych g\u0142os\u00f3w i wariacji opad\u0142y mnie sp\u00f3\u017anione refleksje.<\/p>\n\n\n\n
Po pierwsze, dotar\u0142o do mnie po raz kolejny, \u017ce po roku 90 nauka nie by\u0142a politykom do szcz\u0119\u015bcia potrzebna \u2013 czyli nie by\u0142a potrzebna do niczego. Owszem, uczelnie powinny produkowa\u0107 absolwent\u00f3w jako wykszta\u0142con\u0105 (odrobin\u0119) si\u0142\u0119 robocz\u0105, ale to w zasadzie tyle. Powinny poza tym produkowa\u0107 j\u0105 tanio, a nawet na tym zarabia\u0107. Oczywi\u015bcie, tu i \u00f3wdzie pojawia\u0142 si\u0119 pomys\u0142 op\u0142at za studia wy\u017csze, kredyt\u00f3w studenckich itp., ale powa\u017cne przyst\u0105pienie do jego realizacji zako\u0144czy\u0142oby zapewne \u017cycie partii, kt\u00f3ra by si\u0119 do tego wzi\u0119\u0142a. I dzi\u0119ki za to bogu, kt\u00f3remukolwiek.<\/p>\n\n\n\n
\u201eOszcz\u0119dzanie\u201d na szkolnictwie i\u00a0nauce jest jednak niemal sta\u0142\u0105 tendencj\u0105 po roku 1989. Wydatki na edukacj\u0119 liczone jako procent PKB spad\u0142y z\u00a0poziomu 5,4% w\u00a02009 roku do poziomu 4,9% w\u00a02018 roku (Monitor edukacji i\u00a0wykszta\u0142cenia Komisji Europejskiej 2019 \u2013 Polska). Cho\u0107 nominalnie wydatki ros\u0142y (zw\u0142aszcza w\u00a0okresach o\u00a0wy\u017cszym wzro\u015bcie PKB), to przy uwzgl\u0119dnieniu inflacji nie by\u0142o znacz\u0105cej poprawy finansowania. Co ciekawe, proces ten przebiega\u0142 podobnie w\u00a0ca\u0142ej Unii Europejskiej, bo \u015bredni poziom wydatk\u00f3w w krajach cz\u0142onkowskich spad\u0142 z\u00a05,2% w\u00a02009 roku do 4,6% w\u00a02018 roku. Mo\u017ce to t\u0142umaczy\u0107 zwi\u0119kszaj\u0105cy si\u0119 dystans pomi\u0119dzy technologicznymi liderami innowacji a\u00a0Europ\u0105. Poza tym raport podkre\u015bla niskie p\u0142ace nauczycieli oraz znacz\u0105co ni\u017cszy od \u015bredniego w Unii poziom wydatk\u00f3w przypadaj\u0105cych na jednego ucznia lub studenta. O\u00a0ile na poziomie podstawowym nie ma to istotnego znaczenia, o\u00a0tyle na wy\u017cszych etapach edukacyjnych ta r\u00f3\u017cnica wp\u0142ywa ju\u017c na mo\u017cliwo\u015bci edukacyjne.<\/p>\n\n\n\n
Spadkowi wydatk\u00f3w na nauk\u0119 i edukacj\u0119 towarzyszy\u0142o rozwijanie mitu o potrzebie innowacyjno\u015bci, a tak\u017ce spektakularne kl\u0119ski polskich projekt\u00f3w innowacyjnych. Trzeba nat\u0119\u017cy\u0107 pami\u0119\u0107, by przypomnie\u0107 sobie histori\u0119 niebieskiego lasera, polskiego grafenu, polskich odmian ro\u015blin GMO, lnu czy ziemniaka. Co wynalazek, to pora\u017cka \u2013 nie, nie pora\u017cka nauki czy wynalazku, ale polskiego pa\u0144stwa.<\/p>\n\n\n\n
Niestety, tylko nieliczne wy\u017csze uczelnie w Polsce zajmuj\u0105 si\u0119 opr\u00f3cz edukacji rozwijaniem bada\u0144 naukowych. Pozorowanie nauki w po\u0142\u0105czeniu z plag\u0105 plagiat\u00f3w i prac ghostwriterskich musi si\u0119 odbija\u0107 na rankingach polskich uczelni. Bo jak\u0105 warto\u015b\u0107 naukow\u0105 mo\u017ce mie\u0107 doktorat b\u0119d\u0105cy kompilacj\u0105 plagiat\u00f3w czy utworem sporz\u0105dzonym na zlecenie przez \u201ecie\u0144\u201d? Pisano o tym w \u201ePolityce\u201d, pisze o tym stale Marek Wro\u0144ski. A plagiatorzy kompiluj\u0105 dalej swoje dzie\u0142a.<\/p>\n\n\n\n
Oczywi\u015bcie, rankingi s\u0105 niedoskona\u0142e. Jak jednak wyt\u0142umaczy\u0107 fakt, \u017ce najlepsze polskie uczelnie notowane s\u0105 o jedn\u0105 setk\u0119 (Uniwersytet Warszawski) lub o dwie setki (Uniwersytet Jagiello\u0144ski) ni\u017cej od swojego odpowiednika z Czech (Uniwersytet Karola)? O takiej malutkiej, zalesionej Finlandii ju\u017c nie wspomn\u0119, bo Uniwersytet Helsi\u0144ski zajmuje miejsce 74., a dwa kolejne w Turku i Aalto nie ust\u0119puj\u0105 naszym narodowym czempionom.<\/p>\n\n\n\n
Poza pieni\u0119dzmi naszym naukowcom brakuje odpowiedzialno\u015bci za nauk\u0119 i przekazywan\u0105 wiedz\u0119. Niestety, zbyt wielu z nich staje po stronie Platona zamiast po stronie prawdy. Zbyt ma\u0142o te\u017c wymagaj\u0105 od student\u00f3w (i od siebie). O ile\u017c by by\u0142o w Polsce \u0142atwiej, gdyby nasi polityczni harcownicy otrzymali sprawiedliwe oceny i nie sko\u0144czyli swoich studi\u00f3w \u2013 cho\u0107by prawa. Oczywi\u015bcie, mogli przenie\u015b\u0107 si\u0119 na KUL, ale to by ju\u017c nie by\u0142o takie cool. Zawsze przecie\u017c lepiej mie\u0107 dyplom z wci\u0105\u017c jeszcze presti\u017cowej uczelni, zupe\u0142nie nies\u0142usznie oskar\u017canej o szerzenie lewackich ideologii, ni\u017c z uniwersytetu, kt\u00f3rego o \u017cadn\u0105 nauk\u0119 oskar\u017cy\u0107 nie mo\u017cna. Co prawda, dyplom KUL \u2013 jak si\u0119 okazuje \u2013 nie jest mo\u017ce jeszcze przepustk\u0105 do s\u0142awy, ale do w\u0142adzy ju\u017c wystarczy.<\/p>\n\n\n\n
Apeluj\u0119 wi\u0119c o wi\u0119cej nauki w nauce, wi\u0119cej wierno\u015bci prawdzie ni\u017c Platonowi. Dop\u00f3ki to jeszcze nie jest zakazane lub chocia\u017cby dop\u00f3ki to mo\u017cliwe.<\/p>\n\n\n\n
Felieton jest wyrazem opinii autora. Nie prezentuje stanowiska ZR Ma\u0142opolskie KOD.<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Sta\u0142emu spadkowi wydatk\u00f3w na nauk\u0119 i edukacj\u0119 towarzyszy\u0142o u nas rozwijanie mitu o potrzebie innowacyjno\u015bci, a tak\u017ce spektakularne kl\u0119ski polskich projekt\u00f3w innowacyjnych. Trzeba nat\u0119\u017cy\u0107 pami\u0119\u0107, by przypomnie\u0107 sobie histori\u0119 niebieskiego lasera, polskiego grafenu, polskich odmian ro\u015blin GMO, lnu czy ziemniaka. Co wynalazek, to pora\u017cka \u2013 nie, nie pora\u017cka nauki czy wynalazku, ale polskiego pa\u0144stwa.<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":20415,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_EventAllDay":false,"_EventTimezone":"","_EventStartDate":"","_EventEndDate":"","_EventStartDateUTC":"","_EventEndDateUTC":"","_EventShowMap":false,"_EventShowMapLink":false,"_EventURL":"","_EventCost":"","_EventCostDescription":"","_EventCurrencySymbol":"","_EventCurrencyCode":"","_EventCurrencyPosition":"","_EventDateTimeSeparator":"","_EventTimeRangeSeparator":"","_EventOrganizerID":[],"_EventVenueID":[],"_OrganizerEmail":"","_OrganizerPhone":"","_OrganizerWebsite":"","_VenueAddress":"","_VenueCity":"","_VenueCountry":"","_VenueProvince":"","_VenueState":"","_VenueZip":"","_VenuePhone":"","_VenueURL":"","_VenueStateProvince":"","_VenueLat":"","_VenueLng":"","_VenueShowMap":false,"_VenueShowMapLink":false,"footnotes":""},"categories":[596],"tags":[],"class_list":["post-25859","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-felietony","felietony"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/kodmalopolska.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/25859","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/kodmalopolska.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/kodmalopolska.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kodmalopolska.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kodmalopolska.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=25859"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/kodmalopolska.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/25859\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kodmalopolska.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/20415"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/kodmalopolska.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=25859"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/kodmalopolska.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=25859"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/kodmalopolska.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=25859"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}