Burza polityczna wreszcie rozla\u0142a si\u0119 poza szklank\u0119 i zaj\u0119\u0142a \u2013 no, chyba niemal wann\u0119, a przynajmniej wiadro. O co ca\u0142y ten rwetes? O pryncypia, czyli oczywi\u015bcie o pieni\u0105dze.<\/p>\n\n\n\n
Zanim jednak przejd\u0119 do pryncypi\u00f3w, kilka s\u0142\u00f3w wst\u0119pu. Polityczne autodefinicje od dawna nie nios\u0105 \u017cadnych informacji i tak naprawd\u0119 maj\u0105 zaciera\u0107 realne r\u00f3\u017cnice. Co powiedz\u0105 przyje\u017cd\u017caj\u0105cemu z zagranicy studentowi nauk politycznych nazwy polskich partii? Co z nich wywnioskuje? Tyle tylko, \u017ce Lewica jest na lewo od Zjednoczonej Prawicy, b\u0119d\u0105cej od niej na prawo. Platforma Obywatelska \u2013 czy to forum NGO-s\u00f3w? Polska 2050 \u2013 stowarzyszenie futuryst\u00f3w? Koalicja Polska \u2013 ugrupowanie mniejszo\u015bci \/ wi\u0119kszo\u015bci narodowej? Prawo i Sprawiedliwo\u015b\u0107 \u2013 ruch promuj\u0105cy przestrzeganie konstytucji? Solidarna Polska \u2013 socjali\u015bci czy chadeccy solidary\u015bci spo\u0142eczni? Konfederacja \u2013 ruch samorz\u0105d\u00f3w popieraj\u0105cych decentralizacj\u0119? Wiem, \u017ce nic nie wiem, ale przecie\u017c nie ka\u017cdy Polak musi by\u0107 filozofem.<\/p>\n\n\n\n
Efektem po\u015brednim (trudno powiedzie\u0107, czy akurat zamierzonym, cho\u0107 niewykluczone, \u017ce jedynym) og\u0142oszenia Polskiego \u0141adu wydaje si\u0119 polityzacja debaty publicznej, a przynajmniej aktualnej jej namiastki.<\/p>\n\n\n\n
Czytaj\u0105c publicystyk\u0119 \u201eKrytyki Politycznej\u201d, \u201ePrzegl\u0105du\u201d lub Klubu Jagiello\u0144skiego czy nawet portali ekonomicznych, mo\u017cna \u2013 cz\u0119sto po raz pierwszy od wielu lat \u2013 dostrzec pr\u00f3by racjonalnej argumentacji opartej na rzeczywistych danych ekonomicznym i podatkowych. Co prawda, traktowanie Polskiego \u0141adu ca\u0142kiem na powa\u017cnie, jako realnych propozycji zmian, to zdecydowana przesada, ale w dyskusjach pojawiaj\u0105 si\u0119 ju\u017c ukszta\u0142towane postawy, l\u0119ki, aspiracje, rozczarowania, a czasem nawet argumenty.<\/p>\n\n\n\n
Zaczynamy wi\u0119c znowu m\u00f3wi\u0107 o tym, ile kto zarabia, kto powinien p\u0142aci\u0107 podatki i jakie, no i czy w og\u00f3le nale\u017cy je p\u0142aci\u0107. Niestety, jednym z nieszcz\u0119\u015b\u0107, jakie dotkn\u0119\u0142y Polsk\u0119, by\u0142o wyodr\u0119bnienie sk\u0142adki na ubezpieczenie zdrowotne. Teraz ka\u017cdy widzi, ile wydaje miesi\u0119cznie na zdrowie (niekoniecznie w\u0142asne), a prawie nikt nie chce zobaczy\u0107, jak finansuje si\u0119 opiek\u0119 zdrowotn\u0105. Samotna matka, pracownik naukowy, napisa\u0142a na Facebooku, \u017ce ewentualna zmiana sposobu odliczania sk\u0142adki zdrowotnej pozbawi j\u0105 \u015brodk\u00f3w na wizyt\u0119 u kardiologa \u2013 oczywi\u015bcie, wizyt\u0119 p\u0142atn\u0105. Nie dostrzega, \u017ce przez niesprawiedliwy system finansowania opieki zdrowotnej oraz ewidentne b\u0142\u0119dy w zarz\u0105dzaniu, b\u0119d\u0105ce r\u00f3wnie\u017c skutkiem szukania pseudooszcz\u0119dno\u015bci, regularne wizyty u kardiolog\u00f3w i w og\u00f3le lekarzy specjalist\u00f3w s\u0105 poza zasi\u0119giem tysi\u0119cy ludzi regularnie op\u0142acaj\u0105cych sk\u0142adki \u2013 ludzi, kt\u00f3rych albo nie sta\u0107 na prywatn\u0105 wizyt\u0119 u specjalisty, albo do takiego specjalisty nie maj\u0105 dost\u0119pu. W rankingu miejsc najlepszych do \u017cycia w Polsce od dawna dominuj\u0105 Krak\u00f3w i Warszawa, tak\u017ce dlatego, \u017ce jednym z kryteri\u00f3w oceny jest dost\u0119pno\u015b\u0107 us\u0142ug medycznych, zar\u00f3wno tych gwarantowanych przez NFZ, jak i tych pe\u0142nop\u0142atnych. W Krakowie, Warszawie i jeszcze paru polskich miastach mo\u017cna bezp\u0142atnie skorzysta\u0107 z us\u0142ug, kt\u00f3re gdzie indziej w Polsce nie s\u0105 dost\u0119pne nawet za pieni\u0105dze.<\/p>\n\n\n\n
Dyskusje o klasie \u015bredniej i jej braku oraz o samej potrzebie jej istnienia okaza\u0142y si\u0119 niezbyt produktywne. Ma\u0142o kto dostrzega, \u017ce klasa \u015brednia (w sensie w\u0142a\u015bcicieli i zarz\u0105dzaj\u0105cych \u015brednimi firmami) l\u0105duje u nas albo w cieniutkiej grupie o najwy\u017cszych dochodach, albo w grupie \u015brednio, czyli raczej ma\u0142o, zarabiaj\u0105cych, zw\u0142aszcza je\u015bli uwzgl\u0119dni\u0107 nasze aspiracje. Bo aspiracje mamy du\u017ce.<\/p>\n\n\n\n
Wa\u017cnym elementem debaty staj\u0105 si\u0119 w\u0142a\u015bnie aspiracje. Z dyskusji nad nowym \u0142adem wyziera wypychana skrz\u0119tnie ze \u015bwiadomo\u015bci prawda, \u017ce jeste\u015bmy krajem biednym, w kt\u00f3rym \u017cyj\u0105 ludzie z aspiracjami. Ludzie ci por\u00f3wnuj\u0105 si\u0119 do mieszka\u0144c\u00f3w kraj\u00f3w znacznie bogatszych, kt\u00f3rzy zajmuj\u0105 tam analogiczn\u0105 pozycj\u0119 spo\u0142eczn\u0105, i za ka\u017cdym razem odkrywaj\u0105, \u017ce \u017cyje im si\u0119 gorzej. Rozumiem, \u017ce jest to frustruj\u0105ce. Frustruj\u0105ce jest pewnie i to, \u017ce wp\u0142ywu na powstanie tej r\u00f3\u017cnicy niemal nie mieli\u015bmy. Jednak jeszcze bardziej powinno nas frustrowa\u0107 to, \u017ce ten nasz minimalny wp\u0142yw wykorzystali\u015bmy jako spo\u0142ecze\u0144stwo tak, by r\u00f3\u017cnica si\u0119 powi\u0119kszy\u0142a. Oczywi\u015bcie odpowiedzialno\u015b\u0107 spo\u0142eczna jest zr\u00f3\u017cnicowana, zale\u017cy od pozycji w spo\u0142ecznej hierarchii w\u0142adzy i od realnego oddzia\u0142ywania na decyzje polityczne.<\/p>\n\n\n\n
A przecie\u017c to dzi\u0119ki politykom jeste\u015bmy tu, gdzie jeste\u015bmy. Nasz system gospodarczy zosta\u0142 tak uformowany, by dostarcza\u0107 tani\u0105 i nie\u017ale wykszta\u0142con\u0105 si\u0142\u0119 robocz\u0105 zachodnim koncernom w kraju i za granic\u0105. Co prawda, mam wra\u017cenie, \u017ce z tym wykszta\u0142ceniem jest sukcesywnie coraz gorzej. Aspiracje mamy dzi\u0119ki telewizji i internetowi.<\/p>\n\n\n\n
Uwierzyli\u015bmy dosy\u0107 \u0142atwo i bezrefleksyjnie, \u017ce sukcesy zawdzi\u0119czamy wy\u0142\u0105cznie w\u0142asnej pracy (cho\u0107 r\u00f3wnie\u017c rodzinie) i \u017ce ich owoce nale\u017c\u0105 si\u0119 wy\u0142\u0105cznie jednostkom, kt\u00f3re na osi\u0105gni\u0119cia zapracowa\u0142y. A rzeczywisto\u015b\u0107 jest nieco bardziej skomplikowana. Wszystkie bogate kraje zawdzi\u0119czaj\u0105 bogactwo r\u00f3wnomiernemu w miar\u0119 rozwojowi i w miar\u0119 r\u00f3wnemu podzia\u0142owi korzy\u015bci z bogactwa. Wyj\u0105tek stanowi\u0105 postkolonialna Brytania i neokolonialne USA. Polska nie ma kolonii, a jest krajem nier\u00f3wno\u015bci. I niestety wsp\u00f3\u0142czynnik Giniego nie jest dla naszego kraju miarodajny, bo wyznacza si\u0119 go na podstanie bada\u0144 ankietowych, a kt\u00f3ry Polak powie w ankiecie prawd\u0119 o swoich dochodach?<\/p>\n\n\n\n
Lepiej jednak rozmawia\u0107 o konkretach ni\u017c o aspiracjach. Rozmowa o podatkach mo\u017ce doprowadzi\u0107 do rozmowy o wsp\u00f3lnocie, o obowi\u0105zkach pa\u0144stwa i obowi\u0105zkach wobec pa\u0144stwa, czyli o obowi\u0105zkach wobec spo\u0142ecze\u0144stwa, a zatem wobec siebie nawzajem.<\/p>\n\n\n\n
Niestety, nie ma prostej recepty. Na pewno nie ma jej w Polskim \u0141adzie. Po pierwsze, wszystkie procesy naprawcze trwaj\u0105 d\u0142ugo lub bardzo d\u0142ugo. Po drugie, \u017ceby co\u015b naprawi\u0107, trzeba znale\u017a\u0107 przyczyny usterki i okre\u015bli\u0107 mo\u017cliwe rozwi\u0105zania. Powinna te\u017c powsta\u0107 d\u0142ugoterminowa strategia rozwoju. Poprzedni rz\u0105dz\u0105cy nie chcieli si\u0119 ni\u0105 zajmowa\u0107, a obecni, nawet gdyby chcieli, nie potrafi\u0105, bo jest to po prostu poza horyzontem ich kompetencji i mo\u017cliwo\u015bci. I oni jednak odejd\u0105 w ko\u0144cu na \u015bmietnik historii. Lepiej wi\u0119c mie\u0107 przygotowane recepty na leki i terapie.<\/p>\n\n\n\n
A na razie \u017cyjemy z dnia na dzie\u0144. Byle do jutra. Do pojutrza. Do najbli\u017cszego poniedzia\u0142ku.<\/p>\n\n\n\n
Felieton jest wyrazem opinii autora. Nie prezentuje stanowiska ZR Ma\u0142opolskie KOD.<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Czytaj\u0105c publicystyk\u0119 \u201eKrytyki Politycznej\u201d, \u201ePrzegl\u0105du\u201d lub Klubu Jagiello\u0144skiego, a nawet portali ekonomicznych, mo\u017cna \u2013 cz\u0119sto po raz pierwszy od wielu lat \u2013 dostrzec pr\u00f3by racjonalnej argumentacji opartej na rzeczywistych danych ekonomicznym i podatkowych. Co prawda, traktowanie Polskiego \u0141adu ca\u0142kiem na powa\u017cnie, jako realnych propozycji zmian, to zdecydowana przesada, ale w dyskusji pojawiaj\u0105 si\u0119 ju\u017c ukszta\u0142towane postawy, l\u0119ki, aspiracje, rozczarowania, a czasem nawet argumenty.<\/p>\n","protected":false},"author":34,"featured_media":20415,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_EventAllDay":false,"_EventTimezone":"","_EventStartDate":"","_EventEndDate":"","_EventStartDateUTC":"","_EventEndDateUTC":"","_EventShowMap":false,"_EventShowMapLink":false,"_EventURL":"","_EventCost":"","_EventCostDescription":"","_EventCurrencySymbol":"","_EventCurrencyCode":"","_EventCurrencyPosition":"","_EventDateTimeSeparator":"","_EventTimeRangeSeparator":"","_EventOrganizerID":[],"_EventVenueID":[],"_OrganizerEmail":"","_OrganizerPhone":"","_OrganizerWebsite":"","_VenueAddress":"","_VenueCity":"","_VenueCountry":"","_VenueProvince":"","_VenueState":"","_VenueZip":"","_VenuePhone":"","_VenueURL":"","_VenueStateProvince":"","_VenueLat":"","_VenueLng":"","_VenueShowMap":false,"_VenueShowMapLink":false,"footnotes":""},"categories":[596],"tags":[],"class_list":["post-25400","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-felietony","felietony"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/kodmalopolska.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/25400","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/kodmalopolska.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/kodmalopolska.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kodmalopolska.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/34"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kodmalopolska.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=25400"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/kodmalopolska.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/25400\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kodmalopolska.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/20415"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/kodmalopolska.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=25400"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/kodmalopolska.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=25400"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/kodmalopolska.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=25400"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}