\u015awi\u0119to Unii Europejskiej nie bez powodu ustanowiono w dniu nast\u0119puj\u0105cym po symbolicznej rocznicy zako\u0144czenia II wojny \u015bwiatowej w Europie. Epoka europejskich wojen, pocz\u0105wszy od wojny francusko-pruskiej poprzez wojny ba\u0142ka\u0144skie i dwie wojny \u015bwiatowe, przeplatane kr\u00f3tkimi okresami wzgl\u0119dnego spokoju, zako\u0144czy\u0142a si\u0119 w\u0142a\u015bnie w maju 1945 roku. Projekt Unii Europejskiej powsta\u0142 niejako w odpowiedzi na fiasko koncepcji pa\u0144stw narodowych. Mia\u0142 wymusi\u0107 wsp\u00f3\u0142prac\u0119 przede wszystkim w celu wprowadzenia sta\u0142ego pokoju, a dopiero w dalszym planie zapewnienia rozwoju regionu.<\/p>\n\n\n\n
Z pozoru by\u0142o odwrotnie. Zacz\u0119to od \u015bcis\u0142ej wsp\u00f3\u0142pracy gospodarczej we Wsp\u00f3lnocie W\u0119gla i Stali, nast\u0119pnie w Euratomie, a wreszcie w EWG. Do Euratomu mam szczeg\u00f3ln\u0105 sympati\u0119, cho\u0107 nie sta\u0142 si\u0119 cz\u0119\u015bci\u0105 Unii Europejskiej i funkcjonuje jako osobny traktat wsp\u00f3lnotowy.<\/p>\n\n\n\n
Polityk\u0119 zagraniczn\u0105 uprawiano pod szyldem NATO, a gospodark\u0119 zostawiono EWG. Nie mniej wa\u017cnym elementem budowania wsp\u00f3lnej Europy na Zachodzie by\u0142a rywalizacja ze wsp\u00f3ln\u0105 Europ\u0105 na Wschodzie. Do tego dochodzi\u0142a Jugos\u0142awia, pe\u0142ni\u0105c\u0105 funkcj\u0119 belki w obu oczach: zachodnim i wschodnim.<\/p>\n\n\n\n
W\u0142a\u015bnie dzi\u0119ki tej rywalizacji \u2013 mi\u0119dzy innymi \u2013 post\u0119powa\u0142a powoli integracja Europy Zachodniej, doprowadzaj\u0105c do powo\u0142ania realnej Unii w 1993 roku na mocy podpisanego rok wcze\u015bniej traktatu z Maastricht. Tak powsta\u0142y tw\u00f3r przypomina\u0142 ju\u017c konfederacj\u0119, cho\u0107 daleko by\u0142o mu do Stan\u00f3w Zjednoczonych Europy.<\/p>\n\n\n\n
Mia\u0142em sporo rado\u015bci, pisz\u0105c na studiach podyplomowych rozprawk\u0119 por\u00f3wnuj\u0105c\u0105 Uni\u0119 Europejsk\u0105 do pa\u0144stw federacyjnych takich jak USA czy Szwajcaria. Ju\u017c wtedy Unia pod kilkoma wzgl\u0119dami by\u0142a bardziej zintegrowanym quasi-pa\u0144stwem ni\u017c Stany Zjednoczone. Nie wszyscy wiedz\u0105, \u017ce prawdziwa integracja USA rozpocz\u0119\u0142a si\u0119 w zasadzie dopiero po II wojnie \u015bwiatowej. Je\u015bli traktat o dochodach w\u0142asnych Unii zostanie ratyfikowany, to od zwyk\u0142ej federacji b\u0119dzie Europ\u0119 odr\u00f3\u017cnia\u0142 jedynie brak armii. Europa ma ju\u017c wsp\u00f3ln\u0105 walut\u0119, u\u017cywan\u0105 nawet przez te kraje, kt\u00f3re jeszcze jej nie przyj\u0119\u0142y. Mo\u017ce niekt\u00f3rym umkn\u0119\u0142o, ale euro jest r\u00f3wnoprawnym \u015brodkiem p\u0142atniczym w Polsce obok z\u0142ot\u00f3wki.<\/p>\n\n\n\n
A w\u0142a\u015bnie, Polska. Do\u0142\u0105czy\u0142a do Unii w wielkim otwarciu wraz z dziewi\u0119cioma pa\u0144stwami w 2003 roku. Polscy politycy jednak wcale nie byli zgodni w sprawie akcesji. Najbardziej proakcesyjnymi partiami by\u0142y SdRP\/SLD i Unia Demokratyczna\/Wolno\u015bci. Obu partii ju\u017c nie ma. Czy\u017cby omen? A by\u0142o tak tylko dlatego, \u017ce \u201eno pasaran<\/em>\u201d przysz\u0142emu (niedosz\u0142emu) premierowi z Krakowa nie przesz\u0142oby przez gard\u0142o. Wsp\u00f3lny rz\u0105d ostatecznie si\u0119 nie wy\u0142oni\u0142, system nicejski trafi\u0142 do lamusa historii, a pod traktatem lizbo\u0144skim podpis z\u0142o\u017cy\u0142 Lech Kaczy\u0144ski. To dzi\u0119ki niemu Polska nadal jest w Europie, Europa za\u015b zrobi\u0142a wtedy kolejny krok w kierunku federacji.<\/p>\n\n\n\n Donaldowi Tuskowi na plus nale\u017cy zapisa\u0107 to, \u017ce nie zablokowa\u0142 ratyfikacji, cho\u0107 przy\u0142\u0105czy\u0142 si\u0119 do protoko\u0142u brytyjskiego, blokuj\u0105c bezpo\u015brednie stosowanie Karty praw podstawowych. Karta nadal nie obowi\u0105zuje w pe\u0142ni, cho\u0107 Platforma dwa razy w kolejnych kampaniach obiecywa\u0142a jej ratyfikacj\u0119. PiS przynajmniej nie obiecywa\u0142o, wi\u0119c poniek\u0105d dotrzyma\u0142o s\u0142owa. Przeciw Karcie ostro protestowali cz\u0142onkowie polskiego episkopatu, nie nale\u017cy zatem si\u0119 spodziewa\u0107 jej ratyfikacji w najbli\u017cszym czasie, mimo \u017ce Wielka Brytania opu\u015bci\u0142a Uni\u0119. Tak oto na \u017cyczenie naszych rz\u0105dz\u0105cych jeste\u015bmy Europejczykami drugiej kategorii bez wsp\u00f3lnej waluty i bez (Karty) praw podstawowych. Europa jest czym\u015b wi\u0119cej ni\u017c tylko marzeniem. Wsp\u00f3lna Europa to jedyna szansa na przetrwanie tego kontynentu i jego mieszka\u0144c\u00f3w. To marzenie tych, kt\u00f3rzy prze\u017cyli koszmar wojny, nazizmu i Holokaustu \u2013 marzenie sformu\u0142owane po to, by \u00f3w koszmar nigdy si\u0119 nie powt\u00f3rzy\u0142, by ludzie nauczyli si\u0119 \u017cy\u0107 razem. By tak si\u0119 sta\u0142o, Europa musi by\u0107 bardziej sprawiedliwa, bardziej solidarna i z wi\u0119kszym zaufaniem do nauki. Szybkie przygotowanie szczepionek przeciw Covid-19 to efekt wielu lat bada\u0144 naukowych oraz miliarda euro, jakie BioNTech otrzyma\u0142 z funduszy publicznych.<\/p>\n\n\n\n Europejski Fundusz Odbudowy i Rozwoju ma pom\u00f3c Europie nie tylko przetrzyma\u0107 obecny kryzys, ale i unikn\u0105\u0107 przysz\u0142ych zagro\u017ce\u0144. Europa musi si\u0119 zmieni\u0107, by Europejczycy przetrwali. By mogli marzy\u0107.<\/p>\n\n\n\n
Polsk\u0119 do Unii wprowadza\u0142o SLD \u2013 cho\u0107 rolnik\u00f3w bardziej PSL. Batalia toczy\u0142a si\u0119 o polskie mleko i Nice\u0119. Jak po negocjacjach og\u0142osi\u0142 Leszek Miller, \u201emamy to mleko!<\/em>\u201d (a w zasadzie kwoty mleczne). Protok\u00f3\u0142 nicejski (system g\u0142osowania, kt\u00f3ry mia\u0142 si\u0119 zmieni\u0107 w wyniku akcesu nowych pa\u0144stw) ur\u00f3s\u0142 do rangi polskiej racji stanu \u2013 przynajmniej zdaniem Jana Rokity, typowanego na premiera wsp\u00f3lnego rz\u0105du PO i PiS. Nicea albo \u015bmier\u0107.<\/p>\n\n\n\n
Rzeczywisto\u015b\u0107 jednak ma swoiste poczucie humoru. Najbardziej eurosceptyczny rz\u0105d po roku 1989 prze do ratyfikacji traktatu, kt\u00f3ry wprowadza jeszcze \u015bci\u015blejsze zwi\u0105zki pa\u0144stw Unii, zwi\u0119ksza kompetencje i realn\u0105 w\u0142adz\u0119 Komisji Europejskiej, dzi\u0119ki czemu Unia znowu przybli\u017ca si\u0119 do federalizacji. W roli Rejtana tym razem obsadzi\u0142 si\u0119 Zbigniew Ziobro, kt\u00f3ry o ma\u0142y w\u0142os nie uzyska\u0142 wsparcia PO, cho\u0107 tak naprawd\u0119 g\u0142osowanie wstrzymuj\u0105ce si\u0119 jest w takim wypadku to\u017csame ze sprzeciwem. Ca\u0142e szcz\u0119\u015bcie, \u017ce pos\u0142owie Lewicy od\u017cywiaj\u0105 si\u0119 lepiej ni\u017c pose\u0142 Dyka, kt\u00f3rego rozstr\u00f3j \u017co\u0142\u0105dka obali\u0142 rz\u0105d Suchockiej.<\/p>\n\n\n\n