Je\u015bli kto\u015b m\u00f3wi, \u017ce demokracja to gra, nie jest demokrat\u0105. Nie mieli\u015bmy kiedy uczy\u0107 si\u0119 demokracji, nikt te\u017c do tej nauki si\u0119 nie pali\u0142. W Polsce po roku 1989, tak po prawdzie, nikt demokracji nie chcia\u0142. Niekt\u00f3rzy chcieli dobrobytu, inni stabilizacji, wielu chcia\u0142o, by by\u0142o kolorowo jak w telewizji. Jak w modzie na sukces, gdzie wszyscy maj\u0105 sukcesy i zawsze s\u0105 modni. Politycy chcieli by\u0107 wybierani do w\u0142adz, by mie\u0107 w\u0142adz\u0119, sukcesy i nosi\u0107 si\u0119 modnie. No, mo\u017ce poza jednym Kuroniem, kt\u00f3remu na modzie nigdy nie zale\u017ca\u0142o, a zale\u017ca\u0142o troch\u0119 na ludziach. Lud(zie) zwyk\u0142y chcia\u0142 mie\u0107 spok\u00f3j, bezpiecze\u0144stwo i wzgl\u0119dny dobrobyt. Na og\u00f3\u0142 nie n\u0119ci\u0142a go odpowiedzialno\u015b\u0107 za sprawy spo\u0142eczno\u015bci, nie chcia\u0142 temu po\u015bwi\u0119ca\u0107 czasu, kt\u00f3rego zwykle i tak nie mia\u0142.<\/p>\n\n\n\n
W Polsce po roku 1989 nie pojawi\u0142o si\u0119 okre\u015blenie \u201edobro wsp\u00f3lne\u201d, nie zosta\u0142o opisane ani nazwane. Mamy rz\u0105d, jaki mamy, zapisany w konstytucji i ustawach katalog us\u0142ug publicznych i rzeczywisto\u015b\u0107, kt\u00f3ra czasem skrzeczy, a czasem cichutko j\u0119czy. Dobro wsp\u00f3lne jest cz\u0119\u015bciej w Polsce przedmiotem dowcip\u00f3w ni\u017c politycznej analizy.<\/p>\n\n\n\n
Debat\u0119 polityczn\u0105 zdominowa\u0142 wulgarny neoliberalizm w wersji brytyjskiej, i to jeszcze bardziej zwulgaryzowanej. Ci, co m\u00f3wi\u0105 o demokracji, zwykle nie wi\u0105\u017c\u0105 jej z r\u00f3wno\u015bci\u0105. S\u0105 przekonani, \u017ce demokracja to wolno\u015b\u0107, g\u0142\u00f3wnie wolno\u015b\u0107 wyboru \u2013 o ile oczywi\u015bcie wyniki wybor\u00f3w s\u0105 zgodne z oczekiwaniami wyznawc\u00f3w wolno\u015bci. W dodatku podstaw\u0105 tej quasi-debaty wydaje si\u0119 kompletna nieznajomo\u015b\u0107 spraw, o kt\u00f3rych si\u0119 dyskutuje, nieznajomo\u015b\u0107 procedur demokratycznych, kompetencji cia\u0142 i instytucji. Mo\u017cna powiedzie\u0107, \u017ce polsk\u0105 polityk\u0105 rz\u0105dzi ignorancja, a debat\u0105 polityczn\u0105 niewiedza. Nikt nie chce nikogo do niczego przekona\u0107, ale jedynie wyrazi\u0107 swoj\u0105 frustracj\u0119. W takim uk\u0142adzie nie ma miejsca na argumenty merytoryczne, liczy si\u0119 tylko si\u0142a ekspresji i ekspresja si\u0142y.<\/p>\n\n\n\n
Je\u015bli jednak si\u0119 gra, trzeba pami\u0119ta\u0107, kto rozdaje karty. Z punktu wierz\u0105cych w gr\u0119 najbardziej trze\u017awe zdanie przedstawi\u0142 28 kwietnia Pawe\u0142 Wro\u0144ski. Pogl\u0105dami Wro\u0144ski jest najbardziej zbli\u017cony do graczy z PO, ale potrafi czasem spojrze\u0107 na stolik z kartami troch\u0119 ch\u0142odniej, jakby uzyskuj\u0105c nieco szersz\u0105 perspektyw\u0119. Bo szanse na jakie\u015b wi\u0119ksze zwyci\u0119stwo opozycji w sytuacji, gdy wszystkie atuty s\u0105 po stronie rz\u0105du, by\u0142y \u017cadne. Hipotetycznie opozycja mog\u0142a postawi\u0107 wsp\u00f3lne warunki rz\u0105dowi, ale musia\u0142aby wtedy zablefowa\u0107, \u017ce nie poprze ratyfikacji funduszy w\u0142asnych UE. Ma\u0142o prawdopodobne, czy na taki blef PiS da\u0142oby si\u0119 nabra\u0107. Je\u015bli nie, to utrata wiarygodno\u015bci opozycji by\u0142aby jeszcze wi\u0119ksza. Bo jak: g\u0142osowa\u0107 przeciw? Politycy PO powinni by\u0107 wdzi\u0119czni mniejszym partiom, bo gdyby te\u017c wybrali metod\u0119 chowania g\u0142owy w\u2026 piasek i wstrzymywania si\u0119 od g\u0142osu, ratyfikacja by upad\u0142a, a wiarygodno\u015b\u0107 polityk\u00f3w PO si\u0119gn\u0119\u0142aby dna G\u0142\u0119bi Landsort, je\u015bli nie Rowu Maria\u0144skiego.<\/p>\n\n\n\n
Jak s\u0105dz\u0119, znaczna cz\u0119\u015b\u0107 agresji wobec Lewicy ze strony PO i niekt\u00f3rych jej aktywist\u00f3w spowodowana jest tym, \u017ce od grudnia ubieg\u0142ego roku, czyli od ostatecznego ustalenia zasad funkcjonowania EFO, liderzy PO domagali si\u0119 od rz\u0105du bezwarunkowego poparcia ratyfikacji EFO. Trudno powiedzie\u0107, na ile te \u017c\u0105dania by\u0142y szczere, ale Internet pami\u0119ta. I nagle si\u0119 okaza\u0142o, \u017ce dokumenty ratyfikacyjne zosta\u0142y przyj\u0119te przez rz\u0105d i skierowane do Sejmu. \u017byczenie opozycji (PO) spe\u0142nione. Tylko g\u0142osowa\u0107.<\/p>\n\n\n\n
Osobi\u015bcie wola\u0142bym, by ca\u0142a opozycja demokratyczna (Konfederacja tak\u0105 nie jest) bezwarunkowo popar\u0142a EFO, a nast\u0119pnie pr\u00f3bowa\u0142a przeforsowa\u0107 uchwa\u0142\u0119 o publicznej debacie nad Krajowym Programem Odbudowy. Taka debata zreszt\u0105 jest ci\u0105gle mo\u017cliwa, wymaga jedynie wsp\u00f3lnego dzia\u0142ania opozycji (z zastrze\u017ceniem jak wy\u017cej).<\/p>\n\n\n\n
W og\u00f3le zadziwiaj\u0105ce jest snucie dywagacji o obaleniu rz\u0105d\u00f3w PiS\u2011u z pomoc\u0105 Konfederacji. Trzeba by\u0107 wi\u0119kszym fantast\u0105 ni\u017c idole prawicy: Dukaj czy Ziemkiewicz.<\/p>\n\n\n\n
W mojej ocenie Lewica troch\u0119 przeszar\u017cowa\u0142a ze swoimi \u017c\u0105daniami, ale warto pami\u0119ta\u0107, \u017ce PiS obieca\u0142o ich spe\u0142nienie nie tyle Lewicy, ile spo\u0142ecze\u0144stwu, czyli aktywnym wyborcom.<\/p>\n\n\n\n
Wielkim problemem partii opozycyjnych jest s\u0142abo\u015b\u0107 komunikacji z sympatykami i ca\u0142\u0105 aktywn\u0105 opini\u0105 spo\u0142eczn\u0105. Nawet PO \u2013 wspierana, jak si\u0119 wydaje, przez wszystkie jeszcze niezale\u017cne media \u2013 nie potrafi formu\u0142owa\u0107 jasnych i przekonuj\u0105cych komunikat\u00f3w. Istnieje podejrzenie, \u017ce wynika to z kompletnego braku koncepcji politycznej i planu dzia\u0142ania. Pozosta\u0142e ugrupowania opozycyjne, niemaj\u0105ce zaprzyja\u017anionych medi\u00f3w, s\u0105 w gorszej sytuacji. Lewica natomiast ma problemy nie tyle z formu\u0142owaniem przekazu, ile z koordynacj\u0105 czasow\u0105 i planowaniem kampanii informacyjnych. Mo\u017cna by\u0142o odnie\u015b\u0107 wra\u017cenie, \u017ce po og\u0142oszeniu sukcesu negocjacyjnego w sprawie EFO i KPO liderzy wyjechali na zas\u0142u\u017cony odpoczynek \u2013 a weekend by\u0142 d\u0142u\u017cszy ni\u017c zwykle.<\/p>\n\n\n\n
Efektywn\u0105 i niemal ca\u0142kowit\u0105 kontrol\u0119 nad realizacj\u0105 Krajowego Programu Odbudowy sprawuje jedynie rz\u0105d Morawieckiego i podleg\u0142e mu instytucje. Rz\u0105dz\u0105cy musz\u0105 si\u0119 liczy\u0107 jedynie z mechanizmami nadzoru ze strony Komisji Europejskiej. Oraz z generaln\u0105 ocen\u0105 wyborc\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n
Argument, \u017ce Unia Europejska na co\u015b rz\u0105dowi nie pozwoli\u0142a, nie b\u0119dzie mia\u0142 mocy ani no\u015bno\u015bci. Rz\u0105d sam ten program napisa\u0142, sam go negocjuje, sam go realizuje. I sam b\u0119dzie ponosi\u0142 odpowiedzialno\u015b\u0107. Z punktu widzenia opozycji sytuacja niemal wymarzona. Nic tylko patrze\u0107 w\u0142adzy na r\u0119ce, wspiera\u0107 samorz\u0105dy w ich \u017c\u0105daniach kierowanych pod adresem w\u0142adzy centralnej, siedzie\u0107 na kanapie z pilotem i przerzuca\u0107 kana\u0142y informacyjne. W przerwach warto jednak pracowa\u0107 nad ofert\u0105 dla spo\u0142ecze\u0144stwa i szuka\u0107 tych element\u00f3w wsp\u00f3lnych, kt\u00f3re mog\u0105 by\u0107 poparte przez inne ugrupowania demokratyczne (z zastrze\u017ceniem jak wy\u017cej). No i przesta\u0107 si\u0119 nad sob\u0105 u\u017cala\u0107.<\/p>\n\n\n\n